Sumud Filosu ilk amacına ulaştı! Soykırıma sessiz kalan ülkelerden İsrail e tepki yağdı

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in, Gazze'ye yardım götüren uluslararası filo aktivistlerine yönelik hakaret içeren videosu dünya çapında diplomatik krize dönüştü. Aralarında ABD, İtalya, İspanya ve İngiltere'nin de bulunduğu pek çok ülke, Gazze soykırımına sessiz kalan Batılı ülkelerin İsrail'e beklenmedik sertlikte tepki göstermesine sahne oldu. Sumud Filosu, uluslararası kamuoyunda yarattığı bu büyük tepkiyle Gazze'ye dikkat çekme amacına ulaşmış oldu.

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, sosyal medya hesabından "İsrail'e Hoş Geldiniz" başlığıyla İngilizce bir video paylaştı. Görüntülerde, elleri arkadan kelepçelenmiş, alınları yere dönük halde diz çökmüş düzinelerce kadın ve erkeğin olduğu görülüyor. Ben-Gvir, videoda İsrail bayrağını sallayarak tutuklularla alay etmekte ve bağlı bir adamın yüzüne "İsrail halkı yaşıyor" diye bağırıyor.

Paylaşımın ardından aralarında İngiltere, Kanada, Almanya, Hollanda, İspanya, İrlanda, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın da yer aldığı ülkelerden hızlı ve öfkeli tepkiler geldi. Tepkilerin çoğu hükümetlerin en üst kademelerinden gelirken, İsrail'in en sadık müttefiklerinden biri olan ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Ben-Gvir'in davranışını "iğrenç" olarak nitelendirdi. ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, bakanın "ulusunun onuruna ihanet ettiğini" kaydetti.

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir

MELONİ'DEN SERT ÇIKIŞ

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, görüntülerin "kabul edilemez" olduğunu belirterek sert bir açıklama yaptı. Meloni, olaya karışan tüm İtalyan vatandaşlarının serbest bırakılmasını talep etti. İtalyan lider ayrıca, İtalyan hükümetine karşı sergilenen "tamamen aşağılayıcı" davranış ve kötü muamele için özür dilenmesini istedi.

Meloni, sosyal medya hesabından yayınladığı uzun açıklamasında, "Birçok İtalyan vatandaşı da dahil olmak üzere bu göstericilerin insan onurunu ihlal eden bu muameleye maruz bırakılması kabul edilemez" ifadelerini kullandı.

BATILI ÜLKELERDEN TEPKİ YAĞDI

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, sosyal medya platformunda videodan "gerçekten dehşete düştüğünü" dile getirdi. Cooper, bu durumun "insanlara nasıl davranılması gerektiği konusunda en temel saygı ve haysiyet standartlarını ihlal ettiğini" vurguladı. İngiliz bakan, İsrail tarafından rehin tutulan bazı İngiliz vatandaşlarının aileleriyle temas halinde olduğunu da ekledi.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, "filo üyelerine yapılan muameleden dehşete düştüğünü" belirtti. Costa, derhal serbest bırakılmaları yönünde çağrıda bulundu. Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong da uluslararası kınamalara katılarak, "Gördüğümüz görüntüler şok edici ve kabul edilemez" değerlendirmesinde bulundu.

İspanya Dışişleri Bakanı ise muameleyi "canavarca, utanç verici ve insanlık dışı" sözcükleriyle tanımladı.

Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters, “Avustralya'nın yaptırım uyguladığı İsrailli Bakan Ben-Gvir'in eylemlerini ve İsrail yetkililerinin gözaltına alınanlara yönelik aşağılayıcı davranışlarını kınıyoruz” açıklamasını yaptı. Peters, bakanlığa İsrail büyükelçisini çağırarak "ciddi endişelerini" doğrudan iletmesi talimatını verdi.

Peters, Yeni Zelanda'nın Ben-Gvir'e 2025 yılında "barış ve güvenliği ciddi ve kasıtlı olarak baltaladığı ve iki devletli çözüm olasılığını ortadan kaldırdığı" gerekçesiyle seyahat yasağı getirdiğini hatırlattı. Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı, "Kendi başbakanı tarafından da ciddi şekilde eleştirilen Gazze filosuyla ilgili son davranışı, bu pozisyonun doğruluğunu daha da teyit etmektedir" şeklinde konuştu.

AKTİVİSTLERE GÖZALTINDA İŞKENCE

Grubu temsil eden avukatların aktardığı bilgilere göre, İsrail güçlerinin şiddeti sonucunda üç aktivist hastaneye kaldırıldı. Bu aktivistler daha sonra taburcu edilirken, diğer onlarca kişinin kaburgalarının kırıldığından şüpheleniliyor. Bu durum, aktivistlerde solunum sorunlarına yol açmaktadır.

The Guardian'ın haberine göre, Filistinli insan hakları grubu Adalah yaptığı yazılı açıklamada, "Ekip, İsrail yetkilileri tarafından sistematik olarak adil yargılama süreçlerinin ihlal edildiğini ve yaygın fiziksel ve psikolojik istismarın yaşandığını bildiriyor" ifadelerine yer verdi. Açıklamada ayrıca "aşırı şiddete ilişkin çok sayıda şikayet" olduğu belirtildi.

Adalah avukatları ve gönüllü avukatlar, Aşdod limanında yüzlerce aktivistle görüşme gerçekleştirdi. Ancak "ciddi erişim kısıtlamaları" nedeniyle gözaltına alınan herkese ulaşılamadı. Gözaltındaki filo üyeleri avukatlarına, teknelerinin durdurulması sırasında, İsrail askeri botlarında ve limana transfer sırasında plastik mermi ve elektroşok cihazı kullanımını da içeren şiddete maruz kaldıklarını anlattı.

NETANYAHU DA BEN-GVİR'E SIRT ÇEVİRDİ

Aktivistlere yapılan muameleye yönelik küresel öfke, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun videonun internette yayınlanmasından saatler sonra Ben-Gvir'i kınamasına neden oldu. Netanyahu, “Bakan Ben-Gvir’in filo aktivistlerine karşı sergilediği tavır, İsrail’in değerleri ve normlarıyla bağdaşmıyor” değerlendirmesinde bulundu. Başbakan ayrıca grubun “en kısa sürede” sınır dışı edilmesi emrini verdiğini sözlerine ekledi.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, bakan hakkında daha sert bir kişisel saldırı başlattı. X platformundan yaptığı açıklamada, "Bu utanç verici gösteriyle devletimize bilerek zarar verdiniz - ve bu ilk defa olmuyor" ifadelerini kullandı. Saar, "Siz İsrail'in yüzü değilsiniz" diyerek Ben-Gvir'i eleştirdi. Ben-Gvir ise eleştiriden keyif almış gibi görünerek Saar'a "İsrail artık kolay lokma değil" yanıtını verdi.

GAZZE YARDIM BEKLİYOR

Organizatörlerin açıklamasına göre, 40 ülkeden 400'den fazla aktivist, 50 gemiyle filoya katıldı. Gazze'ye uygulanan İsrail ablukasını kırma girişimlerinin son ve en dikkat çekici örneği olan bu hareket, Türkiye'den gıda ve diğer yardım malzemelerini taşıyarak yola çıktı. İsrail güçleri salı günü uluslararası sularda filoyu durdurdu ve gemideki herkesi İsrail'e götürdü.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girmesinin üzerinden 7 ay geçmesine rağmen, açlık hâlâ yaygın durumda bulunuyor. Filistinlilerin çoğu, yeterli hijyen ve temiz suya erişimden yoksun çadırlarda veya aşırı kalabalık barınaklarda yaşam mücadelesi veriyor. İsrail saldırıları da neredeyse her gün tekrarlanmaktadır.

'CEZASIZLIK KÜLTÜRÜNÜ YANSITIYOR'

İsrail'de İşkenceye Karşı Kamu Komitesi adlı insan hakları grubunun direktörü Sari Bashi, Ben-Gvir'in videosunun daha geniş bir cezasızlık kültürünü yansıttığını söyleyerek, "Bana göre bu, Ben-Gvir'in liderliği altında tutukluların haklarının ve refahının ne kadar kötü etkilendiğinin bir göstergesidir" değerlendirmesinde bulundu.

Bashi, "Patronunun yabancı tutuklulara kötü muamelede bulunmaktan gurur duyduğunu gören bir gardiyan, Filistinli tutuklulara kötü muamelede bulunmaktan çekinmez ve yakalanmaktan bile korkmaz. Ben-Gvir, bu davranışın en üst düzey İsrailli yetkililer arasında memnuniyetle karşılandığını ve teşvik edildiğini söylüyor" diye konuştu.

Adalah ise yaptığı açıklamada, "İsrail'in hiçbir sorumluluk üstlenmediği önceki filo görevlerinde de aktivistlere karşı benzer kötü muamele biçimlerini belgelediğini" duyurdu. İnsan hakları grubu, uluslararası toplumu İsrail tarafından tutulan aktivistleri korumak için acil önlem almaya çağırdı.