Stres birikimi artıyor: Gelenbe Fayı sessiz ama riskli! Kaç büyüklüğüne kadar deprem bekleniyor? Uzman isim gözlemlerini paylaştı...

Balıkesir’de meydana gelen depremlerin ardından artçı sarsıntılar sürüyor ve uzmanlara göre bu durumun bir süre daha devam etmesi bekleniyor. Böyle bir “deprem fırtınasının” içinde yaşamak bölge halkı için oldukça zor. Özellikle depremin merkez üssüne yakın bölgelerde yaşayanlar, en ufak sarsıntıda bile büyük endişe yaşıyor.
Dün meydana gelen 4,5, 4,4 ve 4,9 büyüklüğündeki depremlerin ardından Prof. Dr. Süleyman Pampal, bölgede devam eden sismik hareketliliği Hurriyet.com.tr'ye değerlendirdi ve Gelenbe Fayı'na dikkat çekerek çok önemli bilgiler paylaştı.

DEPREM FIRTINASI DAHA NE KADAR SÜRECEK?
Prof. Dr. Pampal’a, Gelenbe Fayı’ndan önce bu deprem fırtınasının ne kadar daha sürebileceğini sordum. Pampal, bir ay önce yaptığı saha çalışmaları kapsamında Balıkesir, Akhisar ve Sındırgı başta olmak üzere Batı Anadolu’daki gözlemlerini paylaştı:
-- Genel olarak insanlar tedirgin ama hayat normal akışında devam ediyor. Artık kanıksamış gibiler. Sındırgı ve çevresinde tedirginlik biraz daha fazla, ancak bölgeden uzaklaştıkça insanlar panik halinde değil. Gerçeklerin farkındalar.
-- Bu topraklar tarih boyunca adeta beşik gibi sallanmış ve yıkıcı depremler yaşamış. Örneğin Selçuk’taki Efes harabeleri, MS 350 civarında büyük depremler nedeniyle önemini yitirmiş ve harabeye dönmüş. Bölgedeki vatandaşlarımızın da yıkıcı depremlerle karşılaşabileceklerini bilmeleri gerekiyor ve artık bu gerçeği öğrendiler. Artçılarla ilgili süreç daha çok uzayabilir.

‘SINDIRGI VE SİMAV FAYLARI OLDUKÇA AKTİF’
Prof. Dr. Süleyman Pampal, bölgenin deprem kuşaklarıyla ilgili de çarpıcı açıklamalarda bulunarak, “Sındırgı Fay Zonu, Sındırgı’nın yakın batısından başlıyor. Güneybatıdaki Akhisar’dan kuzeye doğru Bigadiç’e uzanan ve kuzeye yakın kuzeydoğu, güneye doğru da güneybatı doğrultuda ilerleyen Gelenbe Fayı ile Simav Fay Zonu'nun kesiştiği bölge, Sındırgı’nın yakın batısı olarak tanımlanıyor” dedi.
Bu bölgenin tarihsel olarak aktif olduğunu vurgulayan uzman isim, “2011’de 6 büyüklüğüne yakın bir deprem, 1970’te Gediz’de 7,2 büyüklüğünde bir sarsıntı, 1995’te Dinar’da 6,1 büyüklüğünde bir deprem ve 2002’de Çay-Sultandağı’nda 6,5 büyüklüğünde bir deprem yaşandı. Bu zon, son derece aktif ve sürekli deprem üretmeye devam ediyor. Afyon’dan batıya doğru uzanan bu fay hattı, Akşehir, Konya ve Karaman’a kadar da devam ediyor” ifadelerini kullandı. 
‘SINDIRGI VE GELENBE FAYLARININ MEKANİZMASI FARKLI, KIRILMA RİSKİ VAR’
Prof. Dr. Süleyman Pampal, Sındırgı civarındaki fayların deprem üretim mekanizmasını açıklayarak özellikle Gelenbe Fayı’na dikkat çekti:
“Bölgedeki Sındırgı ve Simav fay zonları normal faylar olarak çalışır. Normal faylar, Batı Anadolu’daki kuzey-güney yönlü çekmeler sonucu oluşan kırıklar. Sındırgı ve Simav fayları da buna örnek. Gelenbe Fayı ise doğrultu atımlı fay özelliği taşıyor ve mekanizması farklı. Doğrultu atımlı fayları oluşturan gerilmeler, kesme ve makaslama etkisiyle oluşuyor. Yani Sındırgı civarındaki normal faylarla mekanizmaları birbirinden ayrı. Bu nedenle ikisini birbirine fazla bağlamamak gerekiyor.”
‘GELENBE FAYI BUGÜNE KADAR KIRILMADI, BU İYİ BİR ŞEY AMA…’
Prof. Dr. Pampal, fayların kırılmasının stres transferi yarattığını da açıkladı: “Sındırgı fayları kırıldıkça hem doğuya hem batıya stres transferi gerçekleşiyor. Bu stresin en yoğun olduğu noktalar, kırığın iki ucu oluyor. Batıdaki Gelenbe Fayı da bu stres yükünü taşıyor ancak bugüne kadar kırılmadı. Bu iyi bir şey. Kırılma ihtimali var, fakat mekanizmaları farklı olduğu için çok yüksek değil. Ancak risk tamamen yok sayılmamalı.”

GELENBE FAYI KIRILIRSA KAÇ BÜYÜKLÜĞÜNE KADAR DEPREM OLABİLİR?
Prof. Dr. Süleyman Pampal, Gelenbe Fayı ile ilgili 7 büyüklüğünde bir deprem beklemediğini, ancak 6 ila 6,5 büyüklüğünde bir depremin mümkün olduğunu belirterek, “Bu ihtimal maalesef var ve bilmemiz gerekiyor” dedi.
Uzman isim şu an aktif hareketliliğin olduğu bölge başta olmak üzere, Batı Anadolu’daki deprem mekanizmasını ise şu sözlerle açıkladı:
“Kabuğun Batı Anadolu’da incelmesinin nedeni, alttaki magma yükselmesi. Türkiye’nin en ince kabuk yapısı Batı Anadolu’da bulunuyor, kalınlığı yaklaşık 15 kilometre. Doğuya doğru gidildikçe kabuk kalınlığı 30-40 kilometreye ulaşıyor. Bu nedenle doğuda kırılma zor, enerji daha uzun süre birikiyor ve çok daha büyük depremler meydana gelebiliyor.”
Prof. Dr. Pampal, Batı Anadolu’nun bu açıdan farklı olduğunu vurgulayarak, “Burada genellikle 6-7 büyüklüğüne kadar depremler oluyor. Nadiren 7’nin üzerine çıkan sarsıntılar gözleniyor. Gelenbe Fayı için de 6,5 büyüklüğüne kadar deprem ihtimalini asla unutmamalıyız” dedi.