Spor Hukukçusu Av. Kocagöncü, hukuki boyutlarıyla anlattı: Mert Hakan ve Metehan Baltacı yı ne bekliyor?

İstanbul Cumhuriyet Savcılığı tarafından yürütülen 'Futbolda bahis' soruşturmasının yankıları sürüyor. 

20 ŞÜPHELİ TUTUKLANDI

Son olarak Soruşturma kapsamında savcılıktaki işlemleri tamamlanan, aralarından Mert Hakan Yandaş, Metehan Baltacı ve Murat Sancak'ın da bulunduğu 20 şüpheli nöbetçi hakimlikçe tutuklanmıştı.

Diğer şüpheliler Abdulsamet Burak, Cengiz Demir, Erhan Çelenk, İsmail Kalburcu, Salih Malkoçoğlu, Samet Karabatak, Tolga Kalender, Uğur Kaan Yıldız, Gamze Neli Kaya ve Zorbay Küçük 'imza atmak' şartıyla; Ahmet Abdullah Çakmak, Eren Karadağ, Uğur Adem Gezer, Arda Türken, Muhammed Furkan Özhan, Yusuf Özdemir, Ensar Bilir, Oktay Aydin ve Yücel Gürol 'yurt dışına çıkış yasağı' ve 'imza atmak' şartıyla adli kontrol tedbiri uygulanması şartıyla serbest bırakılmıştı.

Yaşanan gelişmelerin ardından, soruşturmanın Türk futbolunda doğurabileceği hukuki ve disiplin sonuçları merak konusu oldu. 

SPOR HUKUKÇUSU TEK TEK ANLATTI

Soruşturmada 3 futbolcunun avukatlığını üstlenen Spor Hukukçusu Av. Burak Kocagöncü, devam eden süreci hukuki boyutlarıyla değerlendirerek, hangi eylemin hangi yaptırımı doğurabileceğini Spor Arena'dan Yağızcan Yaver'e ayrıntılarıyla tek tek anlattı. 

İşte Kocagöncü'nün sözleri; 

BAHİS, YASADIŞI BAHİS VE ŞİKE NEDİR?

Türk Spor tarihinin yüzleştiği en büyük operasyonun ayrıntılarına geçmeden önce İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü bu savcılık soruşturmasının herkes tarafından daha net anlaşılabilmesi için bahis, yasadışı bahis ve şike kavramlarının tanımının yapılması gerekmektedir.

• Bahis, sonucu önceden belli olmayan bir müsabakanın/maçın sonucunun tahmin edilmesine dayanan bir sistemdir. Örnek ile açıklayacak olursak; Real Madrid – Barcelona maçına Real Madrid kazanır, Barcelona kazanır ya da maç berabere biter şeklinde bahis oynamak mümkündür. Bunların yanında bu müsabakada kaç gol olacağına dair, kimlerin gol atacağına dair hatta hangi futbolcuların sarı kart veya kırmızı kart göreceğine dair bahis oynamak mümkündür. Türkiye’de devlet kontrolünde olan yasal bahis siteleri üzerinden yaklaşık olarak yıllık 15 milyar dolar seviyesinde yasal bahis oynanmaktadır. 

Yasal Bahis Oynamanın Hukuki Durumu: Vatandaşların yani futbolun paydaşı olmayan kişilerin yasal bahis siteleri üzerinden bahis oynamasında herhangi bir sorun bulunmaz iken kulüp başkan ve yöneticilerinin, müsabaka görevlilerinin, amatör ve profesyonel futbolcuların, teknik adam ve futbol menajerlerinin doğrudan ya da dolaylı olarak bahis oynaması Türkiye Futbol Federasyonu’nun ilgili talimatları gereği yasaklanmıştır. Bu ihlalin gerçekleşmesi halinde bir futbolcunun ya da teknik adamın bahis oynadığı tespit edilirse üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası ile cezalandırılır.

• Yasadışı bahis, Türkiye’deki resmi merciiler tarafından lisans verilmemiş yani lisanssız bahis siteleri üzerinden bahis oynamaya verilen isimdir. Yasadışı bahsin hem illegal olması hem kara para aklamaya daha kolay konu edilebilmesi hem de devletin kontrolünde bulunmaması nedeniyle bahis oynayan kişilerin uzak durması gerekmektedir. Türkiye’de yaklaşık olarak yıllık 85 milyar dolar kadar yasadışı bahis oynanmakta ve bu para ne yazık ki Türkiye’den yurtdışına aktarılmaktadır.

Yasadışı Bahis Oynamanın Hukuki Durumu: Yasadışı bahis oynamak, Türk hukukunda suç olarak değil, kabahat olarak kabul edilmektedir. Başka hiçbir suça karışmadan sadece yasadışı bahis oynayan kişiler (şikeye karışmayan kişiler) hakkında hapis cezası değil, yalnızca idari para cezası uygulanır. Yukarıda da ifade ettiğim gibi futbolun paydaşı olan kişilerin ister yasal ister yasadışı olarak bahis oynaması TFF’nin ilgili talimatları gereğince yasaklanması nedeniyle bahis oynadığı tespit edilen kişilere (futbolcu, teknik adam, antrenör vb.) üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası verilir. 

• Şike, bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin adına bir girişimin içinde olmaktır. Bir futbolcu, teknik adam, kulüp başkanı ve yöneticisi, müsabaka görevlileri ve hakemler kendi maçına bahis oynadıysa bu, o maça tesir etme imkânı bulunduğundan şike kapsamına girebilir. 

Şike Yapmanın Hukuki Durumu: Belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacıyla bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin eden kişi, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un 11. maddesine göre şike yapan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Şikenin tespiti halinde hem ceza hukuku hem de TFF nezdindeki disiplin hukuku açısından ciddi sonuçlar meydana gelmektedir. Şike yaptığı tespit edilen futbolculara ve hakemlere TFF’nin ilgili talimatları gereğince sürekli hak mahrumiyeti cezası verilir yani futboldan men edilirler. Kulüp yöneticileri tarafından şike yapıldığı tespit edilirse ilgili kulüp hakkında bir alt lige düşme cezası verilir. Bunun yanında şike yaptığı kesinleşmiş mahkeme kararıyla tespit edilen kişiler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmibin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Şike suçunun bahis oyunlarını etkilemek amacıyla işlendiğinin tespiti halinde ise ceza yarı oranında arttırılır yani bir buçuk yıldan dört buçuk yıla kadar hapis cezası riski bulunmaktadır.

"MERT HAKAN VE METEHAN'IN DURUMLARI FARKLI" 

Mert Hakan Yandaş, Metehan Baltacı, Murat Sancak ve diğer isimlerin, yürütülen soruşturmada akıbeti ne olacak? Muhtemel disiplin ve hukuki yaptırımları neler olabilir?

Bu soruya yanıt vermeden önce bir hukukçu olarak masumiyet karinesini bir kez daha hatırlatmayı kendime görev bilirim. Masumiyet karinesi, kişinin suç işlediğine dair kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini gerektiğini vurgular. Yani şu anda tutuklanan kişiler açısından konuyu ele alacak olursak tutuklanmaları bu suçu kesin olarak işledikleri anlamına gelmemektedir. Adli kontrol şartı ile salıverilme yerine tutuklu olarak yargılanmalarına karar verilmiştir. Yargılamanın devam ettiği tüm aşamalarda şu anda tutuklu olan kişilerin serbest bırakılmaları hukuken mümkündür.

Mert Hakan Yandaş hakkında medyadan takip ettiğimiz kadarıyla yasal bahis siteleri ve başkası üzerinden dolaylı olarak kendi takımına bahis oynadığı iddiası bulunmaktadır. Mert Hakan Yandaş, Fenerbahçe Spor Kulübü’nün salt oyuncusu değil aynı zamanda takım kaptanıdır. Takım kaptanlarının takım içindeki rolü ve sorumlulukları diğer futbolculara göre daha geniştir. Mert Hakan Yandaş’ın salt yasal bahis oynadığına ama şike yapmadığına karar verilirse TFF Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu tarafından üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası ile cezalandırılacaktır. Eğer ki şike kapsamına girebilecek bir eylemi söz konusuysa hem hapis cezası riski ile karşı karşıya kalacak hem de futboldan sürekli hak mahrumiyeti yani futboldan men cezası ile karşı karşıya kalacaktır. Biraz önce belirttiğim gibi salt tutuklanması şike suçunu işlediğini göstermez. Bununla ilgili verilmiş bir ceza mahkemesi kararının bulunması ve bu kararın kesinleşmesi gerekir.

Metehan Baltacı ile ilgili kendi takımına yani Galatasaray ile ilgili bahis oynadığı iddiası bulunmaktadır. Metehan Baltacı’nın 2002 doğumlu 23 yaşında genç bir oyuncu olması göz önünde bulundurulduğunda bahis oynadığı iddia edilen dönem incelendiğinde genç bir futbolcu olduğu açıktır. O dönem Galatasaray A takımının değil, Galatasaray altyapısının bir oyuncusudur. Ancak tüm bunlara rağmen salt bahis oynaması değil, şike yaptığı da kesinleşmiş mahkeme kararıyla tespit edilmesi halinde hem hapis cezası hem de futboldan men edilme riskleriyle karşı karşıya kalabilir. Yine yukarıda belirttiğim gibi salt tutuklanmış olması herhangi bir suç işlediğini göstermemektedir. Yargılamanın tüm aşamalarında ilgili futbolcunun serbest bırakılması mümkündür.

MURAT SANCAK VE ADANA DEMİRSPOR AÇISINDA OLASI SENARYOLAR 

Murat Sancak’ın şike yaptığının tespit edilmesi halinde kendisi açısından hapis cezası riski mevcut iken bir dönem başkanlık yaptığı Adana Demirspor açısından ise küme düşürülme riski bulunmaktadır. Çünkü TFF’nin ilgili talimat maddesi gereği kulüp başkanları ve yöneticileri tarafından şike yapıldığı tespit edilirse ilgili kulüp hakkında bir alt lige düşme cezası verilir.

ADLİ KONTROL ŞARTIYLA SERBEST BIRAKILANLARIN AKIBETİ NE OLACAKTIR?

Tutuklama kararı verilebilmesi için ilk şart, şüpheli veya sanık hakkında “Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin” bulunmasıdır. Buna ek olarak şüpheli ve sanığın kaçma ihtimali veya delilleri karartma ihtimali mevcutsa kişi hakkında tutuklama kararı verilebilir.

Tutuklama yerine daha hafif bir hukuki tedbir olan adli kontrol şartıyla serbest bırakılanlar ise adli kontrolün niteliğine göre birtakım kısıtlamalara konu olacaktır. Söz gelimi, belirli gün ve periyotlarda ikametlerine en yakın karakola gidip imza atmak ve yurtdışı çıkış yasağı örnek olarak verilebilir. Bu kişiler açısından dosya tamamen kapanmamış olsa da yeni bir delil çıkmadığı ve savcılık tarafından yeniden tutuklama talep edilmediği sürece gündelik hayatlarına devam edeceklerdir.

OPERASYONLAR DEVAM EDECEK MİDİR?

Devlet siyasi iradesiyle, operasyonun yargı tarafını yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’yla ve Türkiye Futbol Federasyonunun kararlı duruşuyla operasyonların devam edeceği izlenimi bizlere vermektedir. Soruşturma dosyası kapsamında alınan ifadelerle birlikte bu soruşturmanın daha da genişlemesi kuvvetle muhtemeldir. İlgili makamlar, yasadışı bahis ve şike konularının üstüne gideceği hususunda kararlılık göstermektedir.