SpaceX halk arzda yatırım mantıklı mı, uzmanlar ne diyor?

Elon Musk liderliğindeki SpaceX, önümüzdeki ay gerçekleştirmesi beklenen dev halka arzla finans piyasalarının merkezine yerleşti. Yaklaşık 1,75 trilyon dolarlık değerlemeyle borsaya açılması beklenen şirket, yalnızca uzay sektörünün değil Wall Street tarihinin de en büyük halka arzlarından birine hazırlanıyor. Ancak piyasalardaki heyecana rağmen geçmiş veriler, yatırımcıların bu tür mega IPO’larda düşündüğü kadar kolay kazanamadığını gösteriyor.

Reuters tarafından incelenen son beş yılın en yüksek değerli 50 halka arzı, dikkat çekici bir tabloyu ortaya koydu. Analize göre yatırımcıların yaklaşık dörtte üçü, bu dev halka arzlarda S&P 500 endeksinin gerisinde kaldı. Ortalama getiri yüzde 27 seviyesinde kalırken, aynı dönemde S&P 500’ün yüzde 53 yükselmesi, yüksek beklentiyle piyasaya çıkan şirketlerin yatırımcıya her zaman aynı ölçüde kazanç sağlayamadığını gösterdi.

YÜKSEK DEĞERLEME RİSKİ BÜYÜTÜYOR

SpaceX’in planlanan halka arzındaki en dikkat çekici unsur, şirketin ulaştığı devasa değerleme seviyesi oldu. Şirketin fiyat/satış oranının yaklaşık 100 seviyesine ulaşması, piyasalarda “aşırı pahalı” tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Karşılaştırma yapıldığında, yapay zeka devi NVIDIA için aynı oranın yaklaşık 24 seviyesinde olması, SpaceX’in ne kadar yüksek çarpanla fiyatlandığını ortaya koyuyor.

Uzmanlar, özellikle büyüme hikâyesi üzerinden fiyatlanan şirketlerde beklentilerin aşırı yükselmesinin ciddi risk oluşturduğunu belirtiyor. Geçtiğimiz yıl yaklaşık 5 milyar dolar zarar ettiği belirtilen SpaceX için yapılan değerlendirmelerde, şirketin uzun vadeli potansiyelinin güçlü olduğu ancak operasyonel ve finansal risklerin hâlâ yüksek seviyede bulunduğu ifade ediliyor.

Florida Üniversitesi’nde halka arzlar üzerine çalışan Prof. Jay Ritter, özellikle yüksek fiyat/satış oranına sahip şirketlerin uzun vadede yatırımcısına en zayıf performansı sunduğunu vurguluyor. SpaceX’in halka arzının, OpenAI ve Anthropic gibi diğer teknoloji devlerinin IPO hazırlıklarının konuşulduğu bir döneme denk gelmesi de piyasadaki risk iştahının ne kadar yükseldiğini gösteriyor.

İLK GÜN HEYECANI HER ZAMAN KAZANDIRMIYOR

Analiz edilen mega halka arzlarda yatırımcıların en büyük hatalarından birinin, ilk işlem günündeki yoğun heyecana kapılarak alım yapmak olduğu belirtiliyor. Veriler, halka arzdan önce şirkete yatırım yapan erken dönem yatırımcıların daha yüksek kazanç elde ettiğini, borsada ilk gün alım yapan bireysel yatırımcıların ise çoğu zaman daha düşük performansla karşılaştığını ortaya koyuyor.

Özellikle yüksek beklentiyle piyasaya çıkan teknoloji şirketlerinde ilk gün fiyatlamalarının gerçek değerlerin üzerine çıkabildiği ifade ediliyor. Bu durum da ilerleyen süreçte sert düzeltmeleri beraberinde getiriyor.

KAZANDIRANLAR VE ÇÖKENLER AYNI LİSTEDE

Son yılların mega IPO performanslarında hem büyük başarı hikâyeleri hem de ağır kayıplar dikkat çekiyor. Yapay zeka çip sektöründe faaliyet gösteren Astera Labs, 2024’teki halka arzından bu yana yüzde 700’ün üzerinde yükseliş kaydederek yatırımcısına büyük kazanç sağladı. Arm Holdings ise yaklaşık yüzde 400 getiriyle dikkat çeken şirketlerden biri oldu.

Ancak listenin diğer tarafında ağır kayıplar bulunuyor. Çin merkezli ulaşım devi Didi Global, büyük ilgi gören halka arzının ardından New York Borsası’ndan çıkarıldı ve hisseleri yüzde 74 değer kaybetti. Elektrikli araç üreticisi Rivian Automotive yüzde 82 düşüş yaşarken, tasarım yazılımı şirketi Figma da ilk gün coşkusunun ardından yüzde 35 geriledi.

Dünyanın en büyük halka arzlarından birini gerçekleştiren Alibaba bile uzun vadeli performansta S&P 500’ün gerisinde kaldı.

PERAKENDE YATIRIMCIYA DA KAPI AÇILACAK

SpaceX’in halka arzında bireysel yatırımcıların da sürece dahil edilmesi bekleniyor. Şirketin hisselerinin Robinhood ve SoFi gibi platformlar üzerinden satışa sunulabileceği konuşuluyor. Bu durum, küçük yatırımcıların tarihin en büyük teknoloji halka arzlarından birine doğrudan erişebilmesini sağlayacak.

Ancak uzmanlara göre yüksek değerlemeli halka arzlarda yalnızca şirket hikâyesine odaklanmak yeterli değil. Kârlılık, nakit akışı, rekabet ve büyümenin sürdürülebilirliği gibi temel göstergelerin dikkatle incelenmesi gerekiyor. Geçmiş mega IPO örnekleri, piyasa heyecanının her zaman yatırımcı kazancına dönüşmediğini açık biçimde ortaya koyuyor.

Editör Notu: Bu bir yatırım tavsiyesi değildir.