SÖZCÜ’nün avukatı Ersan Barkın: Karar, basın özgürlüğünün ihlali ve sansür Sözcü Gazetesi

İşadamı Metin Güneş’in, Arjantin’deki hırsızlığa, 4 kişinin ölümüne ilişkin bilirkişi raporuna ve Danıştay kararı geciktiği için devletin 28 milyar lira tahsil edemediğine ilişkin haberlerle ilgili mahkemeye başvurduğu gün erişim engeli getirmesi, şaşkınlık yarattı.

SÖZCÜ Gazetesi avukatı Ersan Barkın, mahkemenin bu kararını değerlendiren bir yazı kaleme aldı. Yazı özetle şöyle:

“İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, SÖZCÜ Gazetesi’nin internet sitesinde, farklı günlerde yapılan dört ayrı haber nedeniyle açılan “manevi tazminat” davasında, herhangi bir tahkikat yapmaksızın, henüz yargılamanın başında verdiği ara kararla, haberlere erişimin engellenmesine karar verdi. 
Haberlerden biri, Gebze’de 7 katlı apartmanın çökmesi ile metro inşaatının ilişkisi üzerindeydi ve bilirkişi raporuna dayanmaktaydı. Diğerleri ise, metro inşaatını yapan şirket tarafından alınan ihalelere ve şirketin yabancı ortağına ilişkindi. Bunların tamamı da açık kaynaklarla tespit edilebilecek somut verileri içeriyordu.

CEVAP BEKLEMEDEN

Mahkeme, 25.06.2026 tarihinde açılan davada, aynı gün, haberleri incelemeksizin, buna ilişkin herhangi bir araştırma ve yazışma yapmaksızın, “hiçbir gerekçe göstermeden”, dava dilekçesine verilecek cevapları dahi bekleme gereksinimi duymadan, söz konusu haberlere erişimin “tedbiren” engellenmesine karar verdi.

Oysa, Anayasa Mahkemesi, Sulh Ceza Hakimlikleri’ne neredeyse sınırsız biçimde verilen erişim engeli yetkisini, çelişmeli bir yargılama yapılamadığı, gecikilmeksizin ve hızlıca bertaraf edilme ihtiyacını ortaya koyamadan sonuca varıldığı, çatışan haklar (kişilik hakları-haber alma hakkı-basın hürriyeti) arasında adil bir dengenin gözetilemediği gerekçesiyle iptal etmişti. (AYM, E.2020/76, K.2023/172, 11/10/2023)

ANAYASAYA AYKIRI

Yüksek Mahkeme’nin de kabul ettiği üzere, hukuki niteliği belirsiz, koruma tedbiri olarak kabulü olanaklı olmayan, bir hukuki incelemeden yoksun, bir ceza soruşturması bulunmamasına rağmen haklarının ihlal edildiğini ileri sürenlerin talebi üzerine bu yönde karar verilebilmesi, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine, ifade ve basın hürriyetine açıkça aykırıydı. 
SÖZCÜ Gazetesi’ne yönelik, erişimin tedbiren durdurulmasına karar verilmesi, AYM’nin iptal kararının nitelik ve sonuçlarının açıkça gözardı edilmesi anlamına gelmektedir.
Aynı zamanda, AYM’nin iptal gerekçesinde ifade edildiği gibi, hukuk devleti(m.2), kanun önünde eşitlik(m.10) ve düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin(m.26) ihlalidir.

BASIN HÜRRİYETİ İHLALİ

Aynı madde, bir yayının ancak sonradan hakim onayı alınmak şartıyla “Devletin iç ve dış güvenliğini, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü tehdit etmesi”, “suç işlemeye ya da ayaklanma veya isyana teşvik etmesi”, “Devlete ait gizli bilgilere ilişkin bulunması” halinde önlenebileceğini ifade etmektedir.

Erişimi engellenen haberlerin, bu hükümde belirtilen unsurları taşımadığı, aksine sayılan unsurlara katkı sağladığı ortadadır.

Bu haliyle, bir basın organının kamusal sorumluluğu gereğince yaptığı bir haberin erişiminin, yargılama olmaksızın tedbiren önlenmesi, Anayasa’nın 28. Maddesindeki basın hürriyetinin de açıkça ihlalidir ve fiilen “sansür” sonucuna yol açmaktadır.