Sosyal medya kanunu kabul edildi: 15 yaş altı çocuklara sosyal medya yasaklandı

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilen Sosyal Hizmetler Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair teklif kapsamında çalışma hayatı, çocukların korunması ve dijital platformlara yönelik kapsamlı düzenlemeler hayata geçirildi. Kabul edilen hükümlerle birlikte doğum izin süreleri yeniden belirlenirken, babalık izni artırıldı ve çocukların yoğun bulunduğu alanlara yönelik yeni kısıtlamalar getirildi.

Düzenleme aynı zamanda internet yayıncılığı, sosyal ağ sağlayıcılar ve oyun platformlarına ilişkin yükümlülükleri de kapsıyor. Kanunla birlikte hem çalışma hayatına hem de dijital ortama yönelik yeni kurallar yürürlüğe girecek.

DOĞUM İZNİ SÜRESİ YENİDEN DÜZENLENDİ

İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle kadın işçilerin doğum sonrası ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Böylece doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam ücretli izin süresi 24 hafta olarak belirlendi.

Kadın işçinin sağlık durumunun uygun olması ve hekimin onay vermesi halinde, doğum öncesi çalışma süresi de yeniden düzenlendi. Buna göre doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışma imkanı, 2 haftaya kadar çalışma şeklinde değiştirildi.

Çoğul gebelik halinde ise toplam izin süresi 26 haftaya kadar uzayabilecek.

ÜCRETSİZ İZİN VE KORUYUCU AİLE HAKKI

Kanun kapsamında, kadın işçilere talep etmeleri halinde doğum sonrası 24 haftalık sürenin ardından ücretsiz izin hakkı tanındı. Çoğul gebelik durumunda bu süre 26 hafta olarak uygulanacak.

Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte ya da tek başına koruyucu aile olan işçilere ise çocuğun teslim edilmesinden sonra isteğe bağlı olarak 10 gün ücretsiz izin verilecek.

BABALIK İZNİ 10 GÜNE YÜKSELTİLDİ

Yapılan düzenlemeyle işçilere eşinin doğum yapması halinde verilen ücretli babalık izni 5 günden 10 güne çıkarıldı. Böylece kamu görevlileri ile işçiler arasındaki izin süresi farkı ortadan kaldırıldı.

ÇOCUKLARIN BULUNDUĞU ALANLARA SIKI DENETİM

Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen hükümle, belirli suçlardan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan kişilerin çocukların yoğun bulunduğu alanlarda çalışması yasaklandı.

Bu kapsamda; okul, kreş, yurt, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeler, oyun salonları ve spor tesisleri gibi alanlarda söz konusu kişilerin çalıştırılması, işletmeci olması veya görev alması engellenecek.

Bu kişilere iş yeri açma ve işletme ruhsatı verilmeyecek. Mevcut işletmeler için 6 ay içinde devir zorunluluğu getirilecek, aksi durumda ruhsatlar iptal edilecek.

CEZAİ YAPTIRIMLAR VE DENETİM MEKANİZMASI

Düzenlemeye aykırı şekilde işçi çalıştıranlara idari para cezaları uygulanacak. Her bir kişi için brüt asgari ücretin 3 katı ceza kesilecek, aykırılığın devam etmesi halinde bu tutar 7 katına çıkarılacak.

Aykırılığın giderilmemesi durumunda ilgili iş yerlerinin ruhsatları iptal edilecek. Çalışanların uygunluk belgelerini 6 ayda bir işverene sunmaları zorunlu olacak.

SOSYAL MEDYA VE YAŞ SINIRI DÜZENLEMESİ

Kanun kapsamında sosyal ağ sağlayıcılara yönelik yeni yükümlülükler getirildi. Buna göre sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. 15 yaş üstü kullanıcılar için ise yaşa uygun ayrıştırılmış hizmet sunulacak.

Sosyal ağ sağlayıcıların ebeveyn kontrol araçları geliştirmesi, kullanım süresini sınırlandırma ve ücretli işlemleri ebeveyn onayına bağlama gibi önlemler alması zorunlu hale getirildi.

Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan platformların, içerik kaldırma ve erişim engelleme kararlarını en geç 1 saat içinde uygulaması gerekecek.

OYUN PLATFORMLARINA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER

Düzenleme kapsamında oyun platformlarına da çeşitli yükümlülükler getirildi. Buna göre, oyun platformları yaş derecelendirmesi yapılmamış içerikleri sunamayacak veya en yüksek yaş grubuna göre sınıflandırarak sunabilecek.

Türkiye’de günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda olacak. Ayrıca ebeveyn kontrol mekanizmaları sunmaları gerekecek.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde idari para cezaları uygulanacak, ihlalin devam etmesi durumunda bant daraltma yaptırımları devreye alınabilecek.

SOSYAL GÜVENLİK VE ANALIK HAKLARI

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında yapılan değişiklikle analık hali süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı.

Sigortalı kadınlara, doğum öncesi ve sonrası belirlenen sürelerde geçici iş göremezlik ödeneği verilecek. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenmesi uygulaması sürdürülecek.