Son dakika: Kumara başlama yaşı 15’e düştü! Sanal bahis ve kumarla mücadele için özel ekipler kurulacak

Kangren haline gelen ve bu batağa düşen insanların canına kıydığı, sanal bahis ve kumarla mücadele konusunda hükümet kararlı adımlar atıyor. İstatistiklere göre başlama yaşı 15’e kadar düşen yasa dışı bahis ve kumarla mücadele konusunda mevzuat değişecek; ağır ceza ve yaptırımlar gelecek. Aynı zamanda bilişim suçlarında özel yetişmiş ekipler kurularak bu büyük organizasyon ağları ve şebekeler çökertilecek.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sanal ortamda yasa dışı bahis ve kumarla mücadeleye ilişkin yaptığı açıklamada, "Sayın Cumhurbaşkanımız bunu bir sosyal yara olarak görüyor ve yapılması gereken her şeye güçlü bir siyasi iradeyle destek veriyor" dedi.

Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı’nın Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini hatırlatan Yılmaz, planda ilgili tüm kurumları kapsayan 71 eylem maddesi bulunduğunu ifade etti. Sürecin sıkı bir takvime bağlandığını belirten Yılmaz, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığında her 2 ayda bir izleme toplantısı yapıldığını, her 4 ayda bir Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında üst düzey izleme toplantısı gerçekleştirileceğini söyledi.

Yılmaz, kendi başkanlığındaki ilk izleme toplantısının bu ay içinde yapılacağını ve atılan adımların değerlendirileceğini belirtirken, yasa dışı bahis ve kumar suçlarında cezai yaptırımların ve hukuki caydırıcılığın artırılması için Adalet Bakanlığı'nın bir çalışma yürüttüğünü söyledi.

CEZA TANIMI YENİDEN YAPILACAK

Bu suçla mücadele konusunda Adalet Bakanlığı suç sayılan fiilleri, yaptırımları ve denetim mekanizmalarını netleştiren güçlü bir yasal çerçeve üzerinde çalışıyor. Yasa dışı bahis sitelerine erişim engelleme, ödeme sistemleri üzerinden para transferlerini durdurma gibi önlemlerin hukuki dayanağı sağlamlaştırılırken; organize suç örgütleri ve yasa dışı bahis ağlarını işletenlere yönelik hapis cezaları ve ekonomik yaptırımlar artırılacak. Mevcut yasal bahis ve şans oyunları lisanslarının şartları ağırlaştırılırken, denetim ve raporlama yükümlülükleri artırılacak.

İNTERNET ENGELLEME VE FİLTRELER

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) aracılığıyla erişimi engellenen sitelerin tespiti ve bloklanması sürekli güncellenecek. Bankalar, ödeme hizmeti sağlayıcılar ve kripto varlık platformlarıyla iş birliği yapılarak yasa dışı bahis için kullanılan yöntemler tespit edilip engellenecek. Sosyal medya ve dijital platformlarda yasa dışı bahis reklamlarının tespiti üzerine, bu reklamlar süratle kaldırılacak ve reklam verenlere yaptırım uygulanacak.

ÖZEL BİRİMLER KURULACAK

Siber suçlarla mücadele ekiplerinin uzmanlaşması, kaynakların artırılması ve eğitilmesi adımları süratle atılacak. Veri paylaşımı ve operatörlerin bulunduğu ülkelerle ortak operasyonlar gerçekleştirilecek. Organize suç örgütlerinin bağlantıları, para aklama ağları gibi yapılarla ilgili ortak istihbarat çalışmaları yapılacak.

Özellikle gençler ve aileler için kumar bağımlılığı, ekonomik zararlar gibi konularda bilinç yükseltme programları düzenlenecek. Finansal okuryazarlık ve risk davranışları derslerinde bahis ve kumar bağımlılığına yer verilecek. Televizyon, internet, sosyal medya ve açık alan reklamları üzerinden sürekli bilinçlendirme faaliyeti yürütülecek.

BAĞIMLIKLA MÜCADELE MERKEZLERİ

Rehabilitasyon hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve erişimin kolaylaştırılması sağlanacak. Bununla birlikte ücretsiz psikolojik ve finansal danışmanlık sağlayacak çağrı merkezleri kurulacak. Risk altındaki bireylerin aileleri için eğitim ve destek grupları oluşturulacak.

Kumarın yoğunlaştığı alanlarda sosyal ve ekonomik riskler üzerine çalışmalar yapılacak. Daha geniş sosyal güvence ve istihdam programları sayesinde bireylerin yasa dışı aktivitelerle ilişkisinin azaltılması sağlanacak. Gençler için spor, kültür ve kariyer gelişimine yönelik alternatif etkinliklerle desteklenecek.

Yasa dışı bahis faaliyetlerinin trendleri izlenecek; yeni platformları tespit etmek için veri toplanacak. Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler, FATF gibi uluslararası kurumların yasa dışı bahis/para aklama ile mücadele yaklaşımları mevzuatla uyumlaştırılacak.

İNTİHAR VAKALARI

Adli tıp verileriyle yapılan bilimsel bir inceleme 2015 - 2025 yılları arasında belgelenen, kumar bağımlılığı / kumar borcu ile ilişkili intihar veya şüpheli intihar olgularına bakıldığında; bu dönemde 24 vaka tespit edildi. Vakaların çoğunluğu erkek, yaklaşık üçte biri 18 - 30 yaş aralığında. Vakaların büyük bölümünde borçlanma ve aile içi sorunlar gibi ağır sosyal baskılar bulunuyor.

Yeşilay’ın “Türkiye Kumar Raporu 2025” gibi çalışmalar, kumar bağımlılığı sonucunda intihar düşüncesi veya girişim riskinin yüksek olduğunu; bağımlı bireylerin yaklaşık yüzde 20’sinin en az bir kez intihar girişiminde bulunduğunu ortaya koyuyor.

NÖBET TUTAN PERSONELDE YAYGIN

Yasa dışı bahis ve kumarın polis ve güvenlik görevlileri arasında yaygın olduğuna dair bilimsel bir veri bulunmasa da özellikle gece nöbet tutan mesleklerde yaygınlığına ilişkin bir kanaat hakim. Medya haberlerine göre askeri personel intiharlarında online bahis ve kumarın çarpıcı bir etken olarak görüldüğünü belirtiliyor. Dijital izler, hesap hareketleri ve borçlanmanın görüldüğü vakalarda bahis bağımlılığı risk faktörü olarak değerlendiriliyor.

Bazı haberlerde ise yıl içinde polis intihar olaylarının yüksek olduğu ve bu ölüm vakalarında ekonomik sıkıntılar, borçlanma ve psikososyal gerginlik gibi etkenlerin tartışıldığına yer veriliyor.

YASA DIŞI BAHİS VE KUMAR YAŞI 15

Yeşilay ve Sağlık Bakanlığı’nın ortaklaşa hazırladığı 2025 Kumar Raporu verilerine göre:

- Kumara başlama yaşı 15’e kadar düşüyor. Yani 15 yaş civarında bireylerde kumar veya bahis davranışları tespit edildi.

- 15 yaş ve üzeri nüfusun yaklaşık yüzde 10’u hayatında en az bir kez kumar/şans oyunu oynadığını belirtti.

- Rapor, dijitalleşmeyle birlikte çocukların kumar benzeri çevrimiçi oyunlara veya bahis unsurlarına daha erken erişim şansı bulduğunu ortaya koyuyor. Raporun bulgularında rebate-box / loot box gibi oyun içi mikro-ödüller ve mobil uygulamalar, doğrudan kumar olmamakla birlikte çocukları kumar davranışına benzer risklere maruz bırakabilecek potansiyel mekanizmalar olarak belirtiliyor.

SANAL ORTAMDA YASADIŞI BAHİS VE KUMAR

Sanal Ortamda Yasadışı Bahis ve Kumar Suçuyla Mücadele ile ilgili Ulusal Eylem Planı’nda; “Bilişim teknolojilerinin, internetin ve sosyal medyanın bilinçli, güvenli ve etkin kullanımında gençler başta olmak üzere toplumun farkındalığının ve bilgi düzeyinin artırılması. Özellikle çocuklar ve gençlere yönelik çalışmalar yapılacak; şans oyunlarının denetimine yönelik sıkı tedbirler” yer alıyor.

MASAK tarafından da sanal dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve kumar faaliyetleri yapay zekâ ile izlenecek. Buradan sağlanan gelirlerin aklanması konusunda da sıkı bir takip mekanizması devreye sokuldu. Suç gelirlerinin aklanması, Türkiye’nin Milli Güvenlik Siyaset Belgesi’nde de ulusal güvenlik tehditleri arasında sayılıyor. Yasa dışı bahis ve kumar suçuna bulaşanların bütün mallarına el konuluyor.

ÇEVRİMİÇİ OYUNLAR BÜYÜK TEHLİKE

Çok kapsamlı ve katmanlı bir soruna dönüşen yasa dışı bahis meselesinin bir de çevrimiçi oyun ayağı bulunuyor. Burası da kontrolsüz bir alan olarak gençleri, aileleri, gelecek kuşakları ve ülkeleri tehdit ediyor. We Are Social ve Meltwater tarafından hazırlanan Dijital 2025 Türkiye raporunda yer alan verilere göre;

- Her bir medya türünü tüketen 16 yaş ve üzeri internet kullanıcılarının yüzde 65’i oyun oynuyor.

- Oyun konsolu olarak her bir cihazda geçirdikleri ortalama zaman 58 dakika

- Herhangi bir cihaza sahip kullanıcılar açısından oyun konsolu kullananların yüzdesi 20.1.

- İnterneti kullananların yüzde 35.1’i oyun amaçlı kullandığını söylüyor.

- Her bir medya türünü tüketen internet kullanıcılarının yüzde 14.2’si oyun konsolu sahibi

- Her türlü dijital mülkiyeti ziyaret eden veya kullanan kullanıcıların oranı yüzde 39.2

- Her türlü cihazda oyun oynayanların yüzdesi 27.5.

- Video oynamada kullanılan cihazlar sıralaması ise şöyle:

Akıllı telefon yüzde 6.4

Dizüstü bilgisayar veya masaüstü yüzde 6.4

Oyun konsolu yüzde 6.8

Tablet yüzde 27.3

Elde taşınabilir oyun cihazı yüzde 27.5

Medya akış cihazı yüzde 48.3

Sanal gerçeklik kulaklığı yüzde 82.6

Herhangi bir cihaz yüzde 92.3