Soğuk hasta etmiyor: Peki kışın neden daha çok hasta oluyoruz? Sözcü Gazetesi

Westminster Üniversitesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü’nden Kıdemli Öğretim Üyesi Manal Muhammed, The Conversation’da kaleme aldığı yazısında bu yaygın inanışı bilimsel veriler ışığında ele aldı.

Muhammed’e göre soğuk hava tek başına hastalık yapmıyor. “Grip ve soğuk algınlığı gibi hastalıkların sebebi virüslerdir; soğuk hava değil” diyen akademisyen, nezleye yol açan rinovirüsler ile gribe neden olan influenza virüslerinin sıcaklıktan bağımsız olarak solunum yoluyla ya da temasla bulaştığını vurguluyor.

Buna rağmen solunum yolu enfeksiyonlarının kış aylarında belirgin biçimde arttığı biliniyor. Araştırmalar, bu artışın doğrudan soğuktan değil, soğuk havanın yarattığı biyolojik, çevresel ve davranışsal koşullardan kaynaklandığını gösteriyor. Özellikle soğuk ve kuru havanın, virüslerin hayatta kalma süresini uzattığına dikkat çekiliyor.

Bilimsel çalışmalara göre grip ve koronavirüsler dahil birçok solunum yolu virüsü, soğuk ve kuru koşullarda daha uzun süre canlı kalabiliyor. Kış aylarında havanın kuruması, öksürük, konuşma ya da nefes alma sırasında havaya yayılan damlacıkların hızla buharlaşmasına yol açıyor. Bu durum, virüs taşıyan parçacıkların havada daha uzun süre asılı kalmasını sağlayarak bulaş riskini artırıyor.

Soğuk havanın vücut üzerindeki etkileri de hastalık riskini artırabiliyor. Muhammed, soğuk hava solumanın burun ve solunum yollarının iç sıcaklığını düşürdüğünü, bunun da damarların daralmasına yol açan 'vazokonstriksiyon' tepkisini tetiklediğini belirtiyor.

Kan akışının azalması, burun ve boğazdaki yerel bağışıklık savunmasını zayıflatabiliyor. Soğuk ve stresin, özellikle astım ya da alerjik rinit gibi hassas solunum yollarına sahip kişilerde savunma mekanizmalarını daha da baskıladığı ifade ediliyor.

Kış aylarında insan davranışları da hastalıkların yayılmasında önemli rol oynuyor. Soğuk havalarda insanların kapalı alanlarda daha fazla vakit geçirmesi, kalabalık ve havalandırması yetersiz mekanların virüsler için ideal ortamlar oluşturmasına neden oluyor.

Ayrıca güneş ışığına daha az maruz kalınması, bağışıklık sisteminde önemli rol oynayan D vitamini seviyelerinin düşmesine yol açabiliyor. Evlerde kullanılan ısıtma sistemleri ise havayı kurutarak burun ve boğaz mukozasının doğal savunma işlevini zayıflatabiliyor.

Uzmanlara göre kış aylarında hastalıklardan korunmak için kapalı alanların iyi havalandırılması, ortam neminin dengelenmesi, yeterli D vitamini alınması ve kalabalık, havasız ortamlarda temastan kaçınılması büyük önem taşıyor. Bilimsel bulgular, hastalıkların asıl nedeninin soğuk hava değil, bu koşulların virüslerin yayılmasını kolaylaştırması olduğunu ortaya koyuyor.