Sodyum iyon piller geliyor: Lityum’un tahtı sallanıyor!

Lityum iyon pillerle rekabet etmeyi hedefleyen her teknoloji, halihazırda her yerde bulunan bu teknolojinin hızla düşen maliyetleriyle karşı karşıya kalıyor. Lityum iyon piller pazar hakimiyetini genişletmeye devam ederken, sodyum iyon piller henüz yıldız olma anını bekliyor. Ancak bu an çok uzak değil.

Finlandiya'daki LUT Üniversitesi'nden araştırmacıların, Almanya'daki Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü ve İspanya'daki Alcalá Üniversitesi ile iş birliği içinde yürüttüğü yeni bir çalışma, sodyum iyon pillerin henüz kitlesel pazarda yaygınlaşmamış olmasına rağmen, hücrelerinin maliyet açısından lityum iyon pillerle neredeyse eşitlendiğini ortaya koyuyor.

"Sodyum iyon piller (SIB'ler), enerji yoğunluğu sınırlayıcı bir faktör olmaya devam ettiği için elektrikli araç uygulamalarında henüz seri üretime geçmedi. SIB'ler artık lityum iyon pillerle (LIB'ler) fiyat açısından rekabet edebilir durumda olsa da, gravimetrik enerji yoğunlukları hala geride kalıyor. Katı hal SIB'ler piyasaya girdiğinde bu açık kapanabilir," diyor LUT Enerji Sistemleri Okulu'nda genç araştırmacı Dominik Kainer.

Ancak, 100 MWh kapasiteli projeler de dahil olmak üzere , ilk ticari ölçekli SIB batarya enerji depolama tesisleri halihazırda inşa ediliyor ve devreye alınıyor.

Kainer, “Bu, sodyum iyon pillerin tam ölçekli pazar penetrasyonunun eşiğinde olduğunu gösteriyor. Tedarik zincirleri kurulduktan ve ölçek ekonomileri hissedildikten sonra, lityum iyon piller üzerindeki mevcut kısıtlamalar yönetilebilir olduğu sürece, sodyum iyon pillerin pazarı tamamen ele geçirmesinin önünde esasen hiçbir engel kalmayacak” diyor.

Yeni çalışma, sodyum iyon piller için gelecekteki malzeme düzeyindeki performans gelişmelerini de içeren aşağıdan yukarıya maliyet modellemesini, 2050 yılına kadar küresel bir enerji sistemi modeliyle birleştiriyor. Sonuçlar, maliyet ve öğrenme eğrilerindeki son değişikliklerle birlikte, pillerin artık enerji sistemi söz konusu olduğunda kritik bir maliyet bileşeni olmadığını gösteriyor.

Şebeke kullanımı için tasarlanmış bir batarya sisteminin sermaye maliyetinin 2050 yılına kadar yaklaşık 28,5-51,9 €/kWh seviyesinde sabitleneceği tahmin ediliyor. Bugün maliyet eşitliğine yakın olan sodyum iyon bataryalarının (SIB), orta vadede lityum iyon bataryalarından (LIB) daha iyi performans göstermesi ve fiyat artışlarına ve arz kıtlığına daha az duyarlı olması muhtemeldir.

Bilim insanları ayrıca, sodyum iyon pillerin, mevcut lityum iyon pil üretim hatlarında yalnızca küçük değişikliklerle üretilebileceğini de vurguluyor. Buna "uyumlu teknoloji" deniyor.

Sonuç olarak, araştırmacıların belirttiğine göre, lityum iyon tahvillerinin tedarikinde yaşanabilecek herhangi bir aksama, sodyum iyon tahvillerine geçilerek kolayca telafi edilebildiğinden, tedarik sıkıntısı veya fiyat artışlarına ilişkin endişeler büyük ölçüde gideriliyor.

Dahası, analiz, düşük pil maliyetlerinin öncelikle güneş fotovoltaik sistemlerinin ek kurulumundan ziyade pil kapasitesinin artmasına yol açtığını göstermektedir.

Genel olarak, enerji sisteminin yapısı büyük ölçüde değişmeden kalmıştır; Güneş fotovoltaik panellerinin payı benzer seviyelerdedir, ancak daha yüksek pil kapasitesi, artan yük altında güçten X'e süreçlerinin daha iyi performans göstermesine olanak tanır. Bu bağlamda, elektrokimyasal enerji depolama, küresel enerji geçişi için sınırlayıcı bir faktör teşkil etmemektedir.

Bu nedenlerle, çalışma, sabit bataryalara yönelik talebin 2050 yılına kadar 67,9 TWh'den 106,5 TWh'ye çıkarak, daha önceki maliyet optimizasyonlu enerji sistemi analizlerinden elde edilen tahminleri aşarak, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşabileceğini öngörüyor.

“Özetle, maliyet ve performans açısından SIB'ler artık yeterince olgunlaşmış durumda ve hatta çalışma sıcaklığı aralığı gibi bazı yönlerden LIB'lerden daha iyi performans gösterebilirler. Enerji yoğunluğu son engel olmaya devam ediyor, ancak maliyet eşitliğine zaten ulaşıldı. Ölçekte LIB üstünlüğü öncelikle güvenilir dağıtım yollarının oluşturulmasına bağlıdır; bu da zaman ve yatırım meselesidir,” diyor Kainer.

Analiz ve sonuçları, Enerji Depolama Dergisi'nde yayımlanan "Sodyum İyon Pil Maliyet Projeksiyonları ve Bunların 2050'ye Kadar Küresel Enerji Sistemi Geçişi Üzerindeki Etkisi" başlıklı makalede yer almaktadır.