Sit alanı ilan edildi! Dünyanın ilk hastanesi Kayseri de mi?

Melikgazi ilçesinde 368-373 yılları arasında meydana gelen depremin ardından Aziz Basileios, şehirde düşkünler yurdu, aşevi ve hastane inşa ettirdi.

Hastane, yataklı tedavi, ücretsiz bakım ve ünlü hekimlerle hizmet verdi. Bu şartlarla dünyanın ilk hastanesi olarak değerlendirilen ve bugün sadece çeşitli kalıntıları kalan yapı, DHA'nın gündeme getirmesi üzerine 3’üncü derece sit alanı ilan edildi.

Eserin tarihini anlatan tarihçi yazar Halit Erkiletlioğlu, “Kayseri tarihi ile ilgili çok önemli bir noktadayız. Burası uzun zamandan beri bilinen ama gün ışığına çıkmamış bakir bir bölge. Sadece Kayseri için değil, burası aynı zamanda dünya tıp tarihi için de önemli bir bölge. Büyük bir deprem 367 veya 368 yılında şu anda bulunduğumuz yerin güneyinde olan ‘Eski şehir’ dediğimiz bölgede tepelerde olan şehir, yerle bir olmuş” dedi.

"O ZAMANKİ ŞEHİR MISIR PİRAMİTLERİ KADAR ZENGİNMİŞ"

Erkiletlioğlu, “O zamanın tariflerine göre, Basileios’un mektuplarından anlıyoruz bunu, çeşitli adamlara mektup yazmış. ‘Bize yardım edin. Şehir yerle bir oldu’ demiş. Kahramanmaraş depremi gibi büyük bir deprem yaşanmış. O zamanki şehir, tariflere göre Mısır piramitleri kadar zengin, Babil gibi muhteşem bir şehirmiş. Yerle bir olunca, çok mağdur insan meydana gelmiş. Annesi, babası ölen, çocuklarını kaybeden, evi yıkılan vesaire. Bunun üzerine bulunduğumuz yerden itibaren doğuya doğru burada bir külliye kuruyor. Önce bir aşevi kuruyor. Yani ihtiyaç sahiplerine yemek çıkarmaya başlıyor. Arkasından hemen barınacakları yerler, yurtlar yapıyor. Hemen arkasında tabii kilise ile rahip ve rahibeleri yetiştirecek okullar açıyor. Orada bir kilise de yapıyor. Bütün bunların yanında bir de hastane yapıyor. Çünkü çok ihtiyaç var hastaneye. Hatta 1 değil, 2 hastane yapıyor. Buranın yapılışı 368 depremden hemen sonra 373 yılında. 5 yıl içinde yaptırmış buraları. Bu hastane ve külliye müştemilatıyla birlikte 11’inci yüzyıla kadar, Bizans'ın sonuna kadar örnek olmuş. Basilya’da kompleksleri denilmiş ve her yerde bunlar yapılmış” ifadelerini kullandı.

"ÇOK GENİŞ BİR ALANI KAPLIYOR"

Erkiletlioğlu, eserin sit alanı ilan edilme sürecinden bahsederek, “Biz bu haberi 5 ay önce Demirören Haber Ajansı ile birlikte yapmıştık. Bu haberi ilk defa yapmış olduk. Bu haber çok ses getirdi. Birçok yerde yayınlandı. Demirören Haber Ajansı'na teşekkür ederim. Son olarak bunu biz gündeme getirince, Kültür ve Turzim Bakanlığı'na bağlı Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, burayı tescil etti. Önce bir yüzey araştırması yaptılar. Çekimler yaptılar dronlarla ve bütün bu alanı, bu adayı en azından. Çok geniş bir alanı kaplıyor ama yapılaşma var üzerinde. Burayı 3’üncü derecede sit alanı olarak 28 Nisan 2026 tarihinde ilan ettiler. Sit alanı yaptılar. Sit alanı yapılınca artık burada yeni bir yapılaşma yapılamaz” dedi.

"KAYSERİ İÇİN ZENGİNLİK BURASI"

Eserin ortaya çıkarılması gerektiğini ve dünya tıp tarihi için önemini vurgulayan Erkiletlioğlu, “Burada yapılaşma var, gecekondular var, hatta bir sağlık ocağı var. Umarım ki bundan sonraki adımlarda, bütün bunlar kaldırılıp daha geniş bir çalışma yapılır. Kayseri için bir zenginlik burası. Bütün dünya tıp tarihi için önemli bir nokta burası. Modern hastanenin ilk temelleri burası. Ben resmi makamların Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun buna sahip çıktığına sevindim. Belediyeler de sıcak bakıyorlar. En kısa zamanda önümüzdeki günlerde burada kamulaştırma yapılmalı, özel mülkiyet de var buranın üzerinde. Kamulaştırma yaptıktan sonra burada bir kazı başlayacak. Bu kazı da Kayseri için önemli. Buranın çoğu duruyor, temelleri şu anda ayakta” diye konuştu.