Sinema salonundan çıkan on binlerce kişi Türkiye ye gelmek için harekete geçti Sözcü Gazetesi

Christopher Nolan’ın yeni filmi Odyssey, sinema dünyasındaki yankısının yanı sıra çekimlerin gerçekleştirildiği bölgelere yönelik turistik ilgiyi de hareketlendirdi. Filmin eleştirmenlerden aldığı olumlu yorumlar ve gişedeki başarısı, seyahat sektörünün de dikkatini bu destinasyonlara çevirdi. Turizm kuruluşları ile seyahat acenteleri, yapımın çekildiği 6 farklı ülkedeki mekanları kapsayan özel gezi programları hazırlamaya başladı.

Öte yandan Homeros’un ünlü destanının izlerini sürmek isteyenler için seçenekler yalnızca filmin çekim alanlarıyla sınırlı değil. Akdeniz coğrafyasında, Odyssey anlatısındaki olayların yaşanmış olabileceği düşünülen ya da destandaki karakter ve hikâyelerle ilişkilendirilen birçok nokta bulunuyor. Bu bölgeleri kapsayan bir ada yolculuğuyla, binlerce yıllık mitolojik anlatının izlerini günümüz coğrafyasında takip etmek mümkün.

Forbes Türkiye’nin derlediği, Homeros’un destanıyla bağlantılı seyahat rotaları ise şöyle:

Homeros’un Odyssey destanının başkahramanı Odysseus’un memleketi olarak bilinen İthaka’da, adanın bir dönem Odysseus veya eşi Penelope tarafından yönetildiğini kanıtlayan arkeolojik bulgu bulunmuyor. Bununla birlikte adada Odysseus’un tasvir edildiği bazı antik sikkeler keşfedildi. Ancak bu sikkelerin destanın ortaya çıkmasından birkaç yüzyıl sonra basıldığı ve tarihsel bir kişiden ziyade destandaki karakterden esinlenmiş olabileceği belirtiliyor. Denize hakim bir tepe üzerindeki ve MÖ 13. yüzyıla tarihlenen Odysseus Sarayı kompleksi ise destanın geçtiği düşünülen Geç Tunç Çağı'nda bölgede yerleşim bulunduğuna işaret ediyor.

19. yüzyılda Heinrich Schliemann ve Frank Calvert tarafından ortaya çıkarılan Truva Antik Kenti, farklı uygarlıklara ait çok sayıda katmanın üst üste biriktiği önemli bir arkeolojik alan olarak öne çıkıyor. Bölgede savaşların yaşandığını gösteren bulgular bulunsa da bunların doğrudan Homeros’un anlattığı Truva Savaşı’nı kanıtladığını söylemek mümkün değil. Aynı şekilde destanın simge unsurlarından Truva Atı’nın tarihsel olarak kullanıldığına ilişkin de kesin kanıt bulunmuyor. Bugün yaklaşık 5 bin yıl öncesine uzanan kalıntıların görülebildiği alanda Tunç Çağı surları ve Roma döneminden yapılar bulunuyor. 2018’de açılan Truva Müzesi’nde ise antik kent ve çevresindeki yerleşimlerden çıkarılan çok sayıda eser sergileniyor; ziyaretçiler ayrıca Truva Atı’nın büyük ölçekli replikasının içine girebiliyor.

Odysseus’un Kuzey Afrika kıyılarına ulaştığı bölümde karşılaştığı topluluklardan biri, Yunanca adıyla Lotophages, yani “Lotus Yiyenler” olarak anlatılıyor. Destana göre Odysseus’un adamları lotus meyvesini yedikten sonra yolculuklarını unutuyor ve evlerine dönmek istemiyor. Odysseus ise adamlarını zorla gemiye bindirerek yollarına devam ediyor. Lotus Yiyenler’in yaşadığı yer kesin olarak bilinmese de Tunus kıyılarındaki Cerbe Adası, bu hikâyeyle ilişkilendirilen olası noktalardan biri olarak gösteriliyor.

Odysseus’un en ünlü karşılaşmalarından biri de denizcileri büyüleyici şarkılarıyla kayalıklara sürükleyen Sirenlerle yaşanıyor. Destana göre Odysseus, mürettebatının Sirenlerin sesini duymasını önlemek için kulaklarını balmumuyla kapattırırken kendisini geminin direğine bağlatıyor. Böylece Sirenlerin şarkısını duyuyor ancak rotayı değiştiremiyor. Bu olayın nerede gerçekleştiği kesin olarak bilinmese de bazı tarihçiler Sardinya’yı olası bölgeler arasında değerlendiriyor. Adanın Golfo Aranci bölgesinde bulunan ve denizden yükseliyormuş izlenimi veren mekanik Il Canto della Sirena heykeli ile güneybatıdaki Sirena Sardinia Dalış Okulu, bu mitolojik bağlantıyı turistik deneyimlere dönüştürüyor.

Sicilya ile İtalya anakarasını birbirinden ayıran Messina Boğazı, Odysseus’un karşılaştığı iki tehlikeli figür olan Charybdis ve Scylla ile ilişkilendiriliyor. Destana göre Odysseus ve mürettebatı önce gemileri içine çekebilecek güçlü bir girdap olan Charybdis’ten kaçıyor, ardından boğazın kayalıklarında yaşayan altı başlı ve insan yiyen canavar Scylla ile karşılaşıyor. Bu yaratıkların gerçekten var olduğuna dair kanıt bulunmuyor; ancak anlatıların boğazdaki güçlü akıntılar ve tehlikeli kayalıklardan esinlenmiş olabileceği düşünülüyor. Günümüzde ise Messina, antik kiliseleri, gösterişli çeşmeleri, limanı ve deniz ürünleri restoranlarıyla ziyaretçilerini ağırlıyor.

Rotanın son durağı, Odysseus’un yedi yıl boyunca kaldığı söylenen Ogygia Adası. Bazı araştırmacılar, Zeus’un gemisini yok etmesinin ardından Odysseus’un sığındığı ve deniz perisi Calypso’nun yanında yıllarca kaldığı Ogygia’nın günümüzdeki Gozo Adası olabileceğini öne sürüyor. Bu görüş kesin olarak kanıtlanmış olmasa da Gozo’nun Homeros döneminde Yunan dünyası tarafından bilinen bir ada olduğu belirtiliyor. Bu nedenle ada, Ogygia hikâyesinin olası mekanlarından biri olarak değerlendiriliyor. Böylece İthaka’dan Truva’ya, Cerbe’den Gozo’ya uzanan rota, Homeros’un binlerce yıl önce yarattığı destansı dünyanın Akdeniz coğrafyasında yeniden keşfedilmesine imkan sunuyor.