Sigaraya Japon modeli

ERZURUM’daki Atatürk Üniversitesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen ‘MedAI 26 Tıpta Yapay Zekâ Kongresi’ne katılan Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci, ‘Sağlığın bugünü ve geleceği’ konulu sunum yaptı.

SAĞLIK MALİYETİ 1028 DOLAR

Kullanıcı sayısı artan sigara konusuna değinen Bakan Yardımcısı Birinci, kişi başı sağlık harcaması 840 dolar olan Türkiye’de sigara içen bir kişinin sağlık maliyetinin ise 1028 dolar olduğunu söyledi. Tütünde hane halkı harcamasının yılda 15 milyar lirayı bulduğunu belirten Birinci, sigara sebepli yangın hasarının 4 milyar lira olduğunun belirlendiğini bildirdi. Birinci, sigara kaynaklı sağlık harcamasının ise 5 milyar dolar olduğunu vurguladı.

Bütün olumsuzluklara rağmen tütün ürünü kullanımının artmaya devam ettiğini kaydeden Birinci, bakanlık olarak alarm seviyesinde bir tabloyla yüz yüze olduklarını ifade etti. 37 Avrupa ülkesinde yapılan ankette 15-16 yaşındaki öğrencilerin yüzde 55’inin sigaraya ulaştığı, ilk deneme yaşının ise 12 yaşın altına düştüğü bilgisini veren Birinci, kullanımda kız çocuklarının erkeklerle eşit hale geldiğini söyledi.

Her yıl 7 milyon kişinin tütün yüzünden öldüğünü, 1.6 milyon kişinin ise pasif etkilendikleri için hayatlarını kaybettiğini anlatan Bakan Yardımcısı Birinci, dünyadaki kanser türlerinin yüzde 25’inde sigaranın sorumlu olduğunu bildirdi. Türkiye’yi akciğer kanserinde birinci yapanın sigara olduğunu vurgulayan Birinci, Türkiye’de her 100 çocuktan 44’ünün sigara dumanına maruz kaldığını belirtti.

Türkiye’nin Endonezya’dan sonra dünyanın en çok sigara içilen ülkesi olduğunu aktaran Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci, günlük tüketimin kişi başı 17 dal olduğunu bildirdi. Sigara konusunda Türkiye’nin şampiyonluğa gittiğini ifade eden Birinci, fiyat politikasına dikkat çekti. En ucuz sigaranın Türkiye’de satıldığını söyleyen Birinci, “Sigara fiyatı konusunda en ucuz ülkelerden biriyiz. Dünyada 108’inci sıradayız. Gelişmiş ülkelerde yüzde 4, gelişmekte olan ülkelerde yüzde 10 zam yaptığınız zaman yüzde 7-8 civarında sigara kullanımı azalıyor. Yani en etkili şey aslında fiyat. Siz hangi politikayı belirlerseniz belirleyin fiyat artarsa sigara içen yüzde 2.1 azalıyor. Toplam tüketim miktarı da yaklaşık 3.8-4 oranında azalıyor” dedi.

‘ELEKTRONİK OLANI MASUM DEĞİL’

Elektronik sigaranın masum gösterildiğini kaydeden Birinci, “Ne yazık ki elektronik sigara, sigarayı başlamayı 3 kat artırıyor. Onu masumlaştıran, az zararlı gibi kavramlarla onu pazarlayan firmaların bizi nasıl bir tuzağa çektiğini söylemek için özellikle değiniyorum. Elektronik sigaranın satışının yasak olduğu ülkeler var. Normalde bizde de yasal değil ama bulundurmayı yasak hale getirmedik. Sigara Japonya’da en büyük sorunlardan biriydi. Japonlar artık sigarayı kimlikle veriyor insanlara. Bizim de planlarımızdan birisi bu” diye konuştu.

UZAKDOĞU’DAKİ UYGULAMA NASIL

Japonya’da sigara satışı yapan otomatlardan ürün alabilmek için TASPO (Tütün Pasaportu) adı verilen akıllı kartların kullanılması zorunludur. Japonya’da sigara içme yaşı 20’dir. TASPO kartı sadece 20 yaşını doldurmuş kişilere verilir.

Kartı almak için kişilerin kimlik belgeleriyle başvuru yapması ve yaşını kanıtlaması gerekir. Sigara otomatları, kart okutulmadan satış yapmaz. Kullanıcı kartını dokundurduğunda sistem yaşı doğrular ve satın alma işlemine izin verir. Turistler genellikle bu karta sahip olamadıkları için otomatlardan sigara alamazlar, bu durumda marketlerden pasaportlarını göstererek alışveriş yapabilirler.

Uygulamanın Türkiye’de devreye girmesi durumunda, sigara satın alırken T.C. Kimlik Kartı ile yaş doğrulaması yapılması ve her satışın kayıt altına alınması hedefleniyor.