Sıfır Atık Vakfı tarafından Sürdürülebilir Ulaşım Ofisi kurulacak

Vakıftan yapılan açıklamaya göre, hızla büyüyen şehirlerde trafik, yalnızca günlük yaşamı zorlaştıran bir ulaşım sorunu olmanın ötesinde iklim krizi, hava kirliliği, halk sağlığı ve ekonomik sürdürülebilirlik üzerinde derin etkiler yaratan çok boyutlu bir çevre meselesi olarak öne çıkıyor.

İstanbul ve Ankara başta olmak üzere büyükşehirlerde giderek artan trafik yoğunluğu, fosil yakıt tüketimini yükselterek karbon salımını artırıyor ve kentlerin çevresel yükünü her geçen gün daha da ağırlaştırıyor.

Vakıf, trafiğin çevresel etkilerinin azaltılmasını, Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın öncülüğünde küresel ölçekte güç kazanan Sıfır Atık Hareketi'nin temel hedefleri arasında yer alan kaynak verimliliği, iklim dostu yaşam ve sürdürülebilir şehirler vizyonunun ayrılmaz bir parçası olarak değerlendiriyor.

Türkiye'nin en yoğun nüfusuna sahip kenti olan İstanbul'da trafik, günlük yaşamın en belirgin çevresel sorunlarından biri olarak öne çıkıyor. Günün büyük bölümünde ana arterlerde yaşanan yoğunluk, milyonlarca aracın uzun süre trafikte kalmasına neden oluyor.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) "Motorlu Kara Taşıtları, Aralık 2025" verilerine göre, İstanbul'da 6 milyon 246 bin 12 motorlu araç bulunuyor. Bu araçların 4 milyon 59 bin 586'sını otomobiller oluşturuyor. İstanbul'daki araç sayısı, Türkiye genelindeki toplam araçların yüzde 18,6'sına karşılık geliyor.

Ankara'da da bireysel araç kullanımındaki artış, trafik yoğunluğunu kalıcı hale getiriyor. Özellikle sabah ve akşam saatlerinde ana ulaşım akslarında yaşanan sıkışıklık, ulaşım sürelerini uzatırken karbon salımını artırıyor. Ankara'da toplam 3 milyon 13 bin 521 kayıtlı motorlu kara taşıtı bulunurken, bunların 2 milyon 168 bin 210'unu otomobiller oluşturuyor. Ankara'daki araç sayısı, Türkiye genelinin yaklaşık yüzde 9'una karşılık geliyor.

Trafik kaynaklı emisyonlar yalnızca çevreyi değil, insan sağlığını da doğrudan tehdit ediyor. Yoğun trafik bölgelerinde artan hava kirliliği, solunum yolu hastalıkları, kalp-damar rahatsızlıkları ve çocuklarda gelişimsel risklerle ilişkilendiriliyor. Tipik bir binek aracın yıllık yaklaşık 4,6 metrik ton karbondioksit salımı yaptığı hesaplanırken, trafikte geçirilen uzun sürelerin yol açtığı stres, hareketsizlik ve gürültü kirliliği de kent yaşamının kalitesini düşüren temel unsurlar arasında yer alıyor.

Sıfır Atık Vakfı, ulaşım kaynaklı söz konusu çevresel sorunlara çözüm üretmek amacıyla bilimsel ve uygulamaya dönük iş birliklerini hayata geçirmeyi sürdürüyor. Bu kapsamda, İstanbul Ticaret Üniversitesi Ulaştırma Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı'nın Yönetim Kurulu Başkanı olduğu Trafikte Ortak Akıl Projeleri Derneği (TRAP) ile Sıfır Atık Vakfı arasında iş birliği protokolü imzalandı.

Protokol çerçevesinde, ulaşım kaynaklı karbon salımının azaltılması, enerji ve yakıt kullanımında verimliliğin artırılması, özel araç bağımlılığının azaltılması ve çevre dostu ulaşım modellerinin yaygınlaştırılması yoluyla bisiklet kullanımının teşvik edilmesi hedefleniyor.

Bu iş birliği, trafik güvenliği kültürünün çevre bilinci ile entegre edilmesi, bireylerde sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesi ve iklim krizi, halk sağlığı ve sürdürülebilir kalkınma boyutlarını ele alan bütüncül bir yaklaşımı esas alarak şehirlerin iklim dostu, sağlıklı ve yaşanabilir yaşam alanlarına dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Sıfır Atık Vakfı, sürdürülebilir ulaşım alanındaki çalışmalarını kalıcı ve kurumsal bir yapıya kavuşturmak amacıyla Sıfır Atık Enstitüsü çatısı altında "Sürdürülebilir Ulaşım Ofisi" de kuracak.

Ofis, düşük karbonlu ulaşım politikalarının geliştirilmesi, uygulanması ve izlenmesine yönelik çalışmaları koordine edecek.

Kent içi ulaşımda emisyonların azaltılması, iklim dostu ulaşım modellerinin yaygınlaştırılması, veri ve etki analizlerinin yapılması ile kamu, akademi ve sivil toplum arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesi, ofisin öncelikli çalışma alanları arasında yer alacak.