Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş’tan tarihi iklim çağrısı

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Pakistan’ın en büyük gazetesi The Express Tribune’de dikkat çeken bir yazı kaleme aldı. Küresel sıcaklık rekorları, eriyen buzullar ve hammadde krizleri karşısında "Sıfır Atık" yaklaşımının insanlık için en hayati iklim eylemi olduğunu vurgulayan Ağırbaş, insanlık olarak doğanın kusursuz döngüsünün model alınması gerektiğini ifade etti.

TÜRKİYE'NİN COP31 VİZYONU VE ULUSLARASI MÜCADELE

Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin küresel ölçekte karşılık bulan vizyonu ve himayeleriyle çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı, iklim krizine karşı çözüm odaklı uluslararası mücadelesine kararlılıkla devam ediyor.

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı sürecinde iklim krizine karşı somut ve uygulanabilir çözümler hız kazanırken; COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum’un liderliğinde yürütülen hazırlıklar, Türkiye’nin deneyim ve birikimini küresel gündeme taşıyor. Antalya’da gerçekleştirilecek COP31; iklim değişikliğiyle mücadelenin yanı sıra kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve atığın kaynağında önlenmesi gibi başlıkların ele alınacağı kritik bir buluşma noktası olarak öne çıkıyor.

KÜRESEL KRİZLER VE İKLİM ALARMI

Yazısında dünyayı sarsan somut iklim ve kaynak krizlerine dikkat çeken Samed Ağırbaş, şu örnekleri hatırlattı:

Aşırı Sıcaklar ve Buzul Erimeleri: Batı Avrupa’da ortalamanın 3,05 derece üzerine çıkan tarihi Haziran sıcaklıkları ve Güney Atlas Okyanusu’nda eriyerek yok olan, bir zamanların en büyük buzdağı devasa A23a.Enerji ve Tedarik Krizleri: Orta Doğu’da yaşanan jeopolitik gerilimlerin ve tedarik zinciri aksaklıklarının küresel pazarlarda yarattığı derin enerji krizleri.Tüketim Hızı: İnsanlığın her yıl Dünya’nın sunduğu yenilenebilir kaynakları henüz 7. ayda tüketmesi ve doğal sermayenin 1.7 katını harcaması.Atık ve Fosil Yakıt Yükü: Kullanılan malzemelerin yalnızca yüzde 6,9’unun ekonomiye geri kazandırılması, fosil yakıtların hâlâ küresel enerjinin yüzde 80’inden fazlasını karşılaması ve yıllık 2 milyar tonu aşan devasa kent atıkları."DOĞA'NIN KUSURSUZ DÖNGÜSÜNÜ MODEL ALMALIYIZ"

Geleceğin, kaynaklar açısından daha verimli ve daha az israfa dayalı bir yapıya sahip olması gerektiğini vurgulayan Ağırbaş, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bir yanda ısınan bir gezegenin yıkıcı etkilerine, diğer yanda doğanın geri döndürülemez kayıplarına ve kaynak bağımlılığının ekonomilerimizde açtığı derin yaralara şahitlik ediyoruz. Üretim ve tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmeden, toprağı, ormanları ve su kaynaklarını korumamız mümkün değil. Doğada hiçbir şey boşa gitmez. Bizler de doğanın bu kusursuz döngüsünü model almalıyız.”

"AMACIMIZ,'ATIK' KAVRAMINI ZİHİNDEN TAMAMEN SİLMEK"

2017 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin bugün dünya siyasetine ve sürdürülebilir kalkınma politikalarına yön veren küresel bir modele dönüştüğünü kaydeden Ağırbaş, şöyle devam etti:

“Sıfır Atık sadece bir atık yönetimi veya geri dönüşüm programı değildir. Atık yönetimi, bu hiyerarşinin yalnızca son adımıdır. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonuyla şekillenen temel amacımız; israfı kaynağında önlemek, ürünlerin kullanım ömrünü uzatmak ve ‘atık’ kavramını zihinlerden tamamen silmektir. Yıllık 1 milyar tonu bulan ve küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 810’una sebep olan gıda israfını önlemekten, gıda güvencesini sağlamaya; elektronikten tekstile kadar her alanda döngüsel ekonomiyi tesis etmek zorundayız.”

TARLADAN SOFRAYA BÜTÜNCÜL SAHA ÇÖZÜMLERİ

Sıfır Atık yaklaşımının tarladan sofraya tüm tarım ve gıda sistemini kapsadığını belirten Ağırbaş, modelin sunduğu çözümleri ve faydaları şu şekilde sıraladı:

Çiftlik ve Evsel Çözümler: Uygun depolama, taşıma ve lojistik çözümleriyle çiftliklerdeki kayıpların önüne geçilmesi; evlerde ise bilinçli tüketim, gıda paylaşımı, kompost ve yeniden kullanım uygulamaları.Sosyo-Ekonomik Kazanım: Çevreyi korumanın ötesinde yeni istihdam alanlarının oluşturulması, geçim kaynaklarının iyileştirilmesi ve küresel gıda güvenliğinin pekiştirilmesi.Sanayi ve Hammadde: Aynı temel prensiplerin plastik, tekstil, elektronik ve sanayinin tüm hammadde kalemlerinde de geçerli olması.KALICI BAŞARI GÜNLÜK HAYATTAKİ PRATİK ÇÖZÜMLERE BAĞLI

Rekor seviyelere ulaşan buzul erimeleri, kavurucu yaz sıcakları ve 2021’den bu yana dünyayı sarsan enerji krizlerinin bir dönüm noktasına işaret ettiğini belirten Ağırbaş, sözlerini şöyle tamamladı:

“Sıfır Atık bize, iklimle mücadelede gerçek bir ilerlemenin yalnızca uluslararası müzakere masalarında sağlanamayacağını hatırlatıyor. Kalıcı başarı; toplumların ve bireylerin sahiplenebileceği, gündelik hayata aktarabileceği pratik çözümlere bağlıdır. Üst düzey politikalar ile saha uygulamaları arasında köprü kurarak, sürdürülebilir kalkınma ile iklim eyleminin el ele yürümesi gerektiğini somut olarak kanıtlıyoruz. Tüm bu baskılara karşı kalıcı bir direnç inşa edebilmenin yolu atığı daha oluşmadan, kaynağında önlemekten geçiyor ve bu en adil, en etkili çevre stratejisidir.”