Sıfır atık ilk kez COP gündeminde

İklim Değişikliği Başkanı Prof. Dr. Halil Hasar, COP31 hazırlıkları, Türkiye'nin eylem gündemindeki öncelikleri ve iklim müzakerelerinde öne çıkması beklenen başlıklara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

COP31'e iki aydan az süre kaldığını anımsatan Hasar, hazırlık sürecinde taraf ülkelerle yoğun diplomasi trafiği yürüttüklerini belirtti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum ile çeşitli temaslarda bulunduklarını anlatan Hasar, zirvede hangi başlıkların konuşulacağına ilişkin diplomatik çalışmaların yanı sıra organizasyonun lojistik altyapısına yönelik hazırlıkların sürdüğünü söyledi.

COP süreçlerinin "müzakere" ve "eylem" gündemi olmak üzere iki temel bölümden oluştuğunu dile getiren Hasar, COP31'de 60'ın üzerinde kararın ele alınacağını ifade etti.

Hasar, COP31'in ilk haftasında bütün ülkelerin teknik heyetlerinin bir araya gelerek müzakereler yürüteceğini, ikinci haftada ise ülkelerin bakanlarının devreye girmesiyle ortak paydada uzlaşı aranacağını kaydetti.

Adil geçiş mekanizması

Halil Hasar, COP31'in müzakere gündeminde "uyum finansmanı", "azaltım çalışma programı" ve "adil geçişin" önemli başlıklar arasında olduğunu belirtti.

Adil geçiş mekanizmasının hayata geçirilmesine yönelik kararlar alınmasının kendisini en çok heyecanlandıran konulardan biri olduğunu dile getiren Hasar, bu yönde alınacak kararların, COP31'in sonraki COP'lara bırakacağı önemli miraslardan biri olabileceğini söyledi.

Prof. Dr. Hasar, COP31'in eylem gündeminde Türkiye açısından öne çıkan başlıklardan birinin de sıfır atık olduğunu vurgulayarak, "Sıfır atık çok önemli bir gündem. Sıfır atık ilk kez bir COP sürecine alınıyor. Sıfır atığın emisyon azaltımına katkısı gündeme gelecek." diye konuştu.

Organik atıklardan kaynaklanan metan emisyonlarının azaltılmasının bu kapsamda ele alınacağını dile getiren Hasar, metanın atmosfere bırakılmadan yakalanarak faydalı bir enerji kaynağına dönüştürülmesine ilişkin konuların görüşüleceğini bildirdi.

Hasar, sıfır atık yaklaşımının kaynak tasarrufuna da katkı sunduğunu, ikincil ham maddelerin yeniden sanayi ve imalat süreçlerinde kullanılmasının COP31 gündeminde yer alacağını ifade etti.

Ülkelerin, COP31'den farklı öncelik ve beklentilerinin bulunduğunu belirten Hasar, ülkelerin özel şartlarının alınacak kararlarda dikkate alınmasını beklediğini kaydetti.

"Bütün ülkelerin bunu sahiplenmesi önemli"

COP31'de öne çıkacak konulardan birinin "kayıp ve zarar fonu" olacağını belirten Hasar, fon kapsamında ihtiyaç duyan gelişmekte olan ülkelere sağlanan katkının istenilen seviyeye ulaşmadığına dikkati çekti.

Uyum finansmanının da önemli gündem maddeleri arasında bulunduğunu söyleyen Hasar, uyum fonunun ölçeği ve miktarının artırılmasına yönelik karar alınmasının önemini vurguladı.

İklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı önlem alınmasını sağlayacak kararların da COP31'de önem taşıyacağına işaret eden Hasar, 2035'e kadar küresel elektrifikasyonda yüzde 35 seviyesine ulaşılmasının hedeflendiğini söyledi.

Hasar, şunları kaydetti:

"2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefi küresel ölçekte olacak, her ülke için ayrı ayrı belirlenmiş bir hedef değil. Dünyanın bazı bölgelerinde elektrifikasyon oranları yüksek seviyelerdeyken, başka bölgelerinde elektriğe erişemeyen toplumlar da var. Bu nedenle küresel ölçekte yüzde 35'lik hedefin sağlanması ve bütün ülkelerin bunu sahiplenmesi önemli."

"Finansla birlikte teknolojiyi de oluşturmamız lazım"

COP31'i bir "Uygulama COP" olarak ortaya koyduklarını belirten Hasar, Paris Anlaşması'nın ikinci 10 yıllık dönemine girildiğini, ilk 10 yılda ülkelerin taahhütlerini verdiğini ve çok sayıda karar alındığını hatırlattı. Hasar, "Paris Anlaşması'nın ikinci 10 yıllık döneminde artık uygulamanın başlaması gerekiyor. Ama uygulamak için en önemli nokta finans. Finansla birlikte teknolojiyi de oluşturmamız lazım." dedi.

Hasar, finans ve teknoloji konusunda önemli kararlar alınmasının yalnızca COP31'in başarısı olmayacağını, bunun dünyanın geleceği açısından da önem taşıdığını söyledi.

Ekim ayında Pasifik'te düzenlenecek Pre-COP'un, COP31 öncesindeki önemli hazırlık aşamalarından biri olduğuna işaret eden Hasar, küçük ada devletlerinin iklim değişikliğinin etkilerini doğrudan yaşadığına dikkati çekti.

Trabzon'da düzenlenen "Okyanus ve Denizler Zirvesi"nin bu sürecin hazırlıklarından biri olduğunu dile getiren Hasar, New York'taki toplantılarda COP31'in eylem ve müzakere gündemindeki önemli başlıkların ele alınacağını kaydetti.

Pre-COP'ta bir gün "eylem gündeminin", iki gün ise "müzakere başlıklarının" tartışılacağını, tarafların tutumlarının burada yakından izleneceğini belirten Hasar, "Oraya gelen tarafların ve ülkelerin tutumları izleniyor, takip ediliyor, notlar tutuluyor. Ondan sonraki ay ise yoğun bir diplomasi trafiğiyle sorunlu olan ya da kafalarda şüphe bulunan konuları temizlemeye çalışacağız." dedi.