SGK uzmanı Mehmet Akif Cenkci, Türkiye de işsizliği azaltacak formülü açıkladı

16 Mart 2026 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan resmi yazı, yabancıların çalışma izni ve muafiyet başvurularında yeni bir destek mekanizmasını duyurdu. Bakanlık, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çerçevesinde, 81 ilde Yabancıların Çalışma İzinleri Bilgilendirme Ofisleri’ni faaliyete geçirdi. Bu ofisler, Çalışma ve İş Kurumu (İŞKUR) İl Müdürlükleri bünyesinde ve ihtiyaç duyulan hizmet merkezlerinde kuruldu.

Ülkemizde yabancıların çalışma izni başvuruları uzun yıllardır tamamen dijital ortamda yürütülüyor. e-İzin sistemi üzerinden çalışma izni başvuruları, e-Muafiyet sistemi üzerinden ise muafiyet başvuruları yapılıyor. Bakanlık, bu başvurularda fiziki belge veya dosya talep etmiyor. Değerlendirme ve tüm işlemler Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü tarafından çevrimiçi olarak tamamlanıyor. Bu sistem hız ve şeffaflık sağlasa da, özellikle ilk defa başvuru yapan işverenler, küçük ölçekli işletmeler ve dil sorunu yaşayan yabancılar için zorluklar yaratabiliyor. Yanlış kategori seçimi, eksik bilgi yüklemesi veya süreç detaylarındaki belirsizlikler, başvuruların reddedilmesine ya da gecikmelere neden olabiliyor.

Yeni kurulan bilgilendirme ofisleri, bu boşluğu doldurmayı hedefliyor. Ofisler, başvuru sahiplerini doğru bilgilendirmek, yönlendirmek ve süreçlerde karşılaşılabilecek eksiklik veya hataları asgariye indirmek amacıyla hizmet verecek. Başvuru sürecinin nasıl işlediğini yüz yüze anlatacak, işveren ve yabancı çalışanı doğru adımlara yönlendirecek, sık yapılan hataları önceden belirtecek ve gerektiğinde kurumlar arası koordinasyonu kolaylaştıracak.

Ancak kritik bir nokta var: Bu ofisler sadece danışma ve bilgilendirme birimi olarak tasarlandı. Başvuru kabul etmiyor, çalışma izni veya muafiyet vermiyor ve herhangi bir karar yetkisine sahip değil. Tüm resmi işlemler, değerlendirmeler ve sonuçlandırmalar hâlâ sadece Bakanlık’ın dijital sistemleri üzerinden yürütülüyor. Yani sistem tamamen dijital kalmaya devam ediyor; ofisler ise bu dijital süreci destekleyen yardımcı bir mekanizma işlevi görüyor.

Bu düzenleme ile uluslararası işgücü yönetimi hibrit bir yapı kazanmış oluyor. Temel başvuru ve karar mekanizması dijital kalırken, ihtiyaç duyanlara fiziki yüz yüze destek sunuluyor. Özellikle turizm, inşaat, sanayi ve hizmet sektörlerinin yoğun olduğu bölgelerde ve büyükşehirlerdeki küçük işletmeler için bu ofisler süreci biraz daha kolaylaştırabilir.

Burada asıl tartışılması gereken konu, Türkiye’de milyonlarca vatandaşımızın işsizlik sorunu yaşadığı bir dönemde yabancı işgücünün teşvik edilmesi ve süreçlerin daha düzenli hale getirilmesidir. Yanlış veya eksik başvurular işverenlere idari yaptırım riski getirirken, yabancılar için de belirsizlik yaratıyordu. Yeni ofisler bu hataları azaltabilir ve yeniden başvuru yükünü hafifletebilir. Ancak bu durum, yerli işgücünün istihdam önceliğini yeterince koruyup korumadığı sorusunu da akla getiriyor.

Uygulamanın başarısı, ofislerde görev yapacak personelin kalitesine, güncel bilgiye hakimiyetine ve kapasitesine bağlı olacak. Eğer etkili çalışırsa, süreçlerdeki kaosu azaltabilir. Aksi takdirde, yeni bir bürokrasi katmanı eleştirisi gündeme gelebilir.

Sonuç olarak, bu düzenleme mevcut dijital sistemi biraz daha insan odaklı hale getirme çabası olarak görülebilir. Fakat asıl mesele, Türkiye’nin kendi vatandaşlarının istihdamını ön plana çıkaran, yabancı işgücüne daha sıkı ve ihtiyaç odaklı sınırlamalar getiren bir politikanın benimsenip benimsenmeyeceğidir. İşverenler için pratik bir kolaylık sunsa da, işsizlik oranlarımızın yüksek olduğu bir ülkede yabancı çalıştırma eğiliminin genişlemesi, birçok vatandaş tarafından kaygı verici bulunmaya devam ediyor.