SGK sistemi değişiyor: Emeklilik, sağlık ve bakım sigortasında yeni dönem Sözcü Gazetesi

Cumhurbaşkanlığı’nın yayımladığı 2026 Yılı Yıllık Programı, Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin geleceğine dair önemli ipuçları veriyor. Emeklilik, sağlık, kayıt dışı istihdam, yaşlı bakımı ve engelli haklarını kapsayan program; daha sürdürülebilir, kapsayıcı ve modern bir SGK yapısını hedefliyor. Türkiye Gazetesi yazarı ve SGK uzmanı İsa Karakaş, söz konusu düzenlemelerin vatandaşların yaşam kalitesini doğrudan etkileyeceğini vurguluyor.

EMEKLİLİKTE DİJİTAL DÖNÜŞÜM

Programın en dikkat çeken başlıklarından biri, iş gücü piyasasında dijital ve yeşil dönüşümün (“ikiz dönüşüm”) sosyal güvenlik sistemine entegre edilmesi. Özellikle kayıt dışı istihdamla mücadelede yapay zekâ ve büyük veri destekli sistemler ön plana çıkıyor.

Düzenleme: Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yapay zekâ ve büyük veri destekli risk analiz faaliyetleri 2026-2028 stratejisiyle tam kapasite devreye alınacak.

İsa Karakaş, Türkiye’de istihdam edilen kişi sayısının 32 milyon 772 bin olduğunu, kayıt dışı istihdam oranının ise yüzde 25-28 bandında seyrettiğini hatırlatıyor. Ücret bazlı kayıt dışılığın hâlâ önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Karakaş, yapay zekâ destekli denetimlerle çalışanların gerçek kazançlarının SGK’ya bildirilmesinin önünün açılacağını belirtiyor. Bu gelişmenin emeklilik, işsizlik ve geçici iş göremezlik maaşlarını yukarı çekebileceği ifade ediliyor.

UZUN SÜRELİ BAKIM SİGORTASI

Nüfus projeksiyonlarına göre Türkiye hızla yaşlanıyor. 2030’da yaşlı nüfus oranının yüzde 13,5’e, 2060’ta ise yüzde 27’ye ulaşması bekleniyor. Bu tablo, yaşlı bakımı konusunda yeni bir sigorta modelini gündeme taşıyor.

Düzenleme: Uzun süreli bakım sigortası sisteminin hayata geçirilmesi için çalışmalar 2026 yılı program döneminde hızlandırılıyor.

İsa Karakaş’a göre “Bakım Sigortası”, sosyal sigortalar tekniğine dayalı yeni bir sigorta kolu olacak ve yaşlı bireylerin hem evde hem de kurumlarda bakım süreçlerini mali güvence altına alacak.

SAĞLIK HARCAMALARINDA ALARM

SGK verileri, sağlık harcamalarındaki hızlı artışı gözler önüne seriyor. 2022’de 283,2 milyar TL olan sağlık harcamaları, 2024 sonunda 980,9 milyar TL’ye ulaştı. Bu artış, genel sağlık sigortasının sürdürülebilirliğini gündeme getiriyor.

Düzenleme: 81 ildeki tüm aile hekimliği birimlerinde hipertansiyon ve kardiyovasküler risk tarama oranları artırılacak.

Tarih: Bu taramaların yaygınlaştırılması ve izleme çalışmalarının 2026 yılı sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.

Amaç, hastalıkları tedavi etmekten çok önlemeye odaklanarak sağlık harcamalarını kontrol altına almak.

ENGELLİ VE ÇOCUKLAR İÇİN YENİ KORUMA MEKANİZMALARI

2022 verilerine göre Türkiye’de 2,5 milyonu aşkın engelli birey bulunuyor. Program, engelli bireylerin sosyal hayata ve istihdama katılımını artırmayı hedefleyen düzenlemelere de yer veriyor.

Düzenleme: Ulusal Engelliler Veri Tabanı güncellenerek veri kalitesi iyileştirilecek. Engelli iş koçları aracılığıyla danışmanlık hizmetleri 81 ilin tamamında yaygınlaştırılacak.

Ayrıca e-Rapor platformu üzerinden engellilik sağlık kurulu raporlarının dijital entegrasyonunun 2026 program döneminde tamamlanması planlanıyor.

SGK uzmanı İsa Karakaş, sosyal güvenlik reformlarının yalnızca mali bir düzenleme değil, toplumsal huzurun temel unsurlarından biri olduğunu vurguluyor.

2026 Yılı Yıllık Programı kapsamında atılacak adımların, özellikle emeklilikte daha adil maaş sistemi ve yaşlılık döneminde daha güçlü bir sosyal koruma sağlaması bekleniyor.