Şelalenin fişini çekmek için 28.000 ton kaya döktüler: Akın akın görmeye geliyorlar Sözcü Gazetesi

Haziran 1969’da başlatılan jeolojik inceleme projesi kapsamında Niagara Şelalesi’nin ABD tarafındaki akışı kesildi. Binlerce ton kaya ve toprakla kurulan geçici baraj, bölgenin gizli jeolojisini incelemek üzere nehir yatağını beş ay boyunca susuz bıraktı.

Niagara Şelalesi kompleksinin ABD tarafında yer alan Amerikan Şelalesi’nin (American Falls) suyu, 9 Haziran 1969 tarihinde başlatılan bir operasyonla başka bir yöne aktarıldı. Keçi Adası (Goat Island) ile Amerika kıyısı arasındaki bölgeye 1.000’den fazla kamyonla yaklaşık 28.000 ton kaya ve toprak taşınarak geçici bir set oluşturuldu.

Kurulan baraj, şelaleye yönelen ana su akışını tamamen kesti. Müdahale süresince yönü değiştirilen su, kompleksin aktif kalmaya devam eden diğer kolu Horseshoe Şelalesi’ne (At Nalı Şelalesi) yönlendirildi.

Operasyonun temel gerekçesini, 20. yüzyıl boyunca meydana gelen kaya kaymaları sonucu şelale tabanında biriken dev bloklar ve yeni kayma riskleri oluşturdu. Su akışının kesilmesiyle birlikte uzman ekipler, normal şartlarda su altında kalan nehir yatağına doğrudan erişim sağladı.

Beş ay süren incelemeler kapsamında şu çalışmalar yürütüldü: Falez yüzeyinden numune almak amacıyla sondajlar yapıldı. Kayalık yapıdaki çatlaklar ve olası hareketlilikler takibe alındı. Kenar bölgelerdeki hassas noktalar güçlendirildi. Taban bölgesindeki birikintilerin temizlenip temizlenmeyeceğine dair risk analizleri gerçekleştirildi.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda teknisyenler, tabanda biriken malzemelerin kaldırılmasının riskli olacağına karar verdi ve şelalenin doğal yapısının korunması yönünde görüş bildirdi.

Şelalenin susuz kalmasıyla ortaya çıkan nadir manzara, kamuoyunun da yoğun ilgisini çekti. Çalışmaların ilk haftasında yaklaşık 100.000 ziyaretçi, kurumuş nehir yatağını ve falez duvarlarını görmek üzere bölgeye geldi. Yaz ve sonbahar dönemi boyunca devam eden teknik araştırmaların tamamlanmasının ardından, 25 Kasım 1969’da geçici barajın sökümüne başlandı. Setin kaldırılmasıyla su kademeli olarak eski kanala dönerek şelaleyi tekrar eski debisine ulaştırdı.

İncelemeler sırasında faleze yerleştirilen izleme cihazları ve yapılan güçlendirme yapıları, gelecekteki jeolojik değişimleri takip etmek amacıyla bölgede bırakıldı.