Sekizinci kıta deniyor: Canlıların yüzde 90 ı sadece burada yaşıyor Sözcü Gazetesi

Uzmanlara göre Madagaskar, milyonlarca yıldır dünyanın geri kalanından izole kalması sayesinde benzersiz bir ekosisteme sahip. Ada, bugün yaklaşık 100 lemur türüne, dünyanın en ilginç bukalemunlarına, sadece burada görülen yüzden fazla kuş türüne ve yedi farklı baobab ağacına ev sahipliği yapıyor.

Bilimsel verilere göre Madagaskar, antik süperkıta Gondwana'nın bir parçasıyken yaklaşık 160–180 milyon yıl önce Afrika'dan, ardından 88 milyon yıl önce Hindistan alt kıtasından tamamen ayrıldı. Bu kopuş, adadaki canlıların dış etkilerden uzak biçimde evrimleşmesine yol açtı.

Araştırmacılar, Madagaskar'daki bitki ve hayvan türlerinin yaklaşık yüzde 90'ının endemik olduğunu belirtiyor. Sadece bitki çeşitliliği 12 bini aşarken, damarli bitkilerin yüzde 83'ü yalnızca bu adada bulunuyor. Bazı kuş, primat, balık ve bitki aileleri ise dünyada tek başına Madagaskar’a özgü.

Madagaskar denince akla ilk gelen canlılar hiç kuşkusuz lemurlar. Avuç içi kadar küçük türlerden, neredeyse bir metreye ulaşan indriye kadar uzanan bu primatlar, adaya milyonlarca yıl önce deniz üzerinde sürüklenen bitki yığınlarıyla ulaştı ve rakipsiz biçimde çeşitlendi.

Ada, dünya bukalemun türlerinin yaklaşık üçte ikisine de ev sahipliği yapıyor. Tırnak ucu kadar küçük yaprak bukalemunlarından dev Parson bukalemuna kadar birçok tür sadece burada yaşıyor. Madagaskar'ın en üst düzey kara avcısı ise kediye benzeyen ancak mangustlarla akraba olan fossa.

Bunlara ek olarak, kirpiye benzeyen tenrekler, parlak renkli gündüz gekoları ve neredeyse tamamı endemik olan yüzlerce kurbağa türü de adanın ayırt edici canlıları arasında.

Madagaskar'ın bitki örtüsü de hayvanlar kadar dikkat çekici. Dünyadaki dokuz baobab türünün altısı sadece bu adada bulunuyor. Bin yıla yaklaşan yaşlarıyla dev gövdeli bu ağaçlar, Madagaskar'a adeta "başka bir gezegen" görünümü kazandırıyor.

Güneyde dikenli çöl bitkileri ve sukulentler öne çıkarken, doğu kesimlerde yağmur ormanları, palmiyeler, orkideler ve "gezgin ağacı" olarak bilinen ravinala palmiyesi dikkat çekiyor. Vanilya ve yerel kahve türleri de adanın önemli doğal zenginlikleri arasında yer alıyor.

Uzmanlara göre Madagaskar'ı diğer destinasyonlardan ayıran en önemli özellik, uzun süreli izolasyon + coğrafi çeşitlilik birleşimi. Doğudaki nemli ormanlarla batıdaki kurak bölgeleri ayıran yüksek platolar, canlıların çok dar alanlara özgü biçimde evrimleşmesine neden oldu. Bu da dünyada eşi benzeri olmayan bir biyolojik mozaik yarattı.