Şekersiz, glutensiz, az yağlı… Bütün diyetleri aynı anda uyguluyorsanız durun Hepsi birden sağlıklı mı oluyor?

Özellikle sosyal medyada sürekli gördüğümüz “Üç malzemeyle brownie” ya da “glutensiz ekmek” tariflerine ve “Bir hafta sütü ve süt ürünlerini kestim, bakın neler oldu” videolarına aynı anda denk gelince biz de hemen motive oluyor, hepsini birden denemek istiyoruz. Uzmanlar, Keşfet’imizi dolduran ve birbirinden farklı beslenme trendleri öneren bu yaklaşımlarla ilgili uyarıda bulunuyor: Hepsini aynı anda uygulamayın!

Özetleyecek olursak, aynı anda birden fazla beslenme yaklaşımını (örneğin, vejetaryen, glutensiz, düşük yağlı, düşük karbonhidratlı veya ketojenik beslenme şekillerini ve "temiz beslenme" planlarını) bir profesyonele danışmadan aynı anda uygulamamak gerek.

Bu duruma “diyet yığılması” ismini veren araştırmacılar, her birinin yararları kanıtlanmış olsa da hepsini bir arada uygulamanın fiziksel, besinsel ve psikolojik riskleri arttıracağına dikkat çekiyor.

Swinburne Teknoloji Üniversitesi’nden Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Caroline Tuck ile Monash Üniversitesi’nden Sarah Melton tarafından yürütülen araştırmada, insanların semptom hafifletme, kilo verme ya da bağırsak sağlığını iyileştirme amaçlarıyla sık sık birden fazla diyet türünü bir arada uyguladığı ancak işe yaramayan yaklaşımları bırakmadığı ve hatta en baştan uygun olup olmadığına bile bakmadığı kaydedildi.

KRONİK HASTALIKLARI TETİKLEYEBİLİR

Caroline Tuck, bazı durumlarda birden fazla diyetin gerekli olduğuna ve bu uygulamanın faydasının da bilimsel olarak kanıtlandığına işaret ederek, şöyle dedi:

“Diğer durumlardaysa birçok kişi, glutensiz, düşük yağlı veya ‘temiz beslenme’ gibi diyetleri bir arada uygulayarak, bunların kendilerine uygun olup olmadığını bakmayabilir ya da işe yaramayan diyetleri bırakıp bırakmamaları gerektiğini düşünmeyebilir.”

Araştırmayı yürüten ekip, diyet yığmanın kısa süreli yorgunluktan daha fazla riskleri olduğuna da değindi. Bu yaklaşım, uzun süreli uygulamalarda beslenme eksikliklerini ilerletebilir ve hatta kalp hastalıkları, tip 2 diyabet, obezite, kemik erimesi, zayıf bağışıklık, kötü ruh sağlığı ve sürekli yorgunluk gibi kronik rahatsızlıkları tetikleyebilir.

Araştırmacıların altını çizdiği en önemli endişelerden biri is, diyet kombinasyonlarının bir arada uygulanmasının bazen tıbbi tedavileri desteklemek yerine bu tedavilerin yerine geçebiliyor olması.

Özellikle, gastrointestinal (sindirim sistemiyle ilgili) hastalıklarda, hastalar bazen birincil çözüm olarak beslenmeyi görebiliyor ve bu durum da altta yatan rahatsızlığın tam olarak tedavi edilmemesine ya da tedavinin uzamasına neden olabiliyor.

PSİKOLOJİK ETKİLERİ GÖRMEZDEN GELİNMEMELİ

Diyet yığmanın psikolojik sonuçları da zorlayıcı olabiliyor. Özellikle gastrointestinal hastalıkları olanların yeme bozukluğu yaşaması riski hayli yüksek. Araştırma, birçok diyeti aynı anda uygulamanın bu hassasiyeti derinleştirebileceğini ortaya koydu. Öte yandan dış görünüş takıntısı, mükemmeliyetçilik, psikolojik sıkıntı, sosyal baskı ve daha fazla bağırsak sendromları gibi faktörler de riski artırabilir.

Araştırmacılar ayrıca, katı diyetlerin kutlamalara katılmayı ve yemek buluşmalarını stresli hale getirebileceğini, bu nedenle yalnızlık ve sosyal izolasyonun da göz ardı edilen sonuçlar arasında yer aldığını belirtti.

Beslenme açısından bakıldığında ise, diyetleri bir arada uygulamak makro ve mikro besin ihtiyaçlarını karşılamak için elzem olan yemek çeşitliliğini de ciddi oranda azaltıyor.

Tuck, buradan çıkarılacak dersin diyet değişikliklerinden tamamen vazgeçmek değil, onlara düşünceli bir şekilde yaklaşmak olduğunu dile getirdi. Bu bağlamda uzman bir diyetisyenle çalışmak, beslenme stratejilerinin kanıta dayalı, besin açısından yeterli ve sürdürülebilir olmasını sağlamaya yardımcı olabilir.

Kaynak: Newsweek