Sebzede dört kat artış: Dünya ucuzluyor, Türkiye pahalılaşıyor

Sebze ve meyve fiyatları bazı ürünlerde dört katına çıkarken, enflasyon krizi derinleşiyor. Küresel gıda fiyatları düşüşteyken Türkiye’deki artış, hava koşullarından çok ekonomi ve tarım politikalarını tartışmaya açtı.

Nefes'ten Şehriban Kıraç'ın göre, hal fiyatları bile cep yakarken, tarladan sofraya birçok üründe fiyatlar dörde katlandı. Birkaç hafta önce üreticinin kilogramını 50 TL’ye sattığı salatalığın fiyatı marketlerde 200 TL’ye ulaştı. Yine birkaç hafta önce kilogramını 20-30 TL’ye sattığı kabağın fiyatı da 100 TL’yi aştı. Sivri biberin kilosu 130 TL’yi aştı. Marketlerde maydanozun demeti 30 liraya çıkarken kıvırcık ise 45 liradan satılıyor.

İstanbul Avrupa Yakası Hal Müdürlüğü'nde son bir ayda bazı ürünlerin fiyatı ikile katlandı. Halde 6 Ocak’ta 80 lira olan domatesin kilogramı 115 liraya, 105 lira olan çalı fasulyesi 215 liraya, kabak 60 liradan 115 liraya yükseldi.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) gıda enflasyonunu aylık yüzde 6.59 olarak hesapladığı Ocak 2026’da, küresel gıda fiyatları üst üste beşinci ayda da düşüş gösterdi. TÜİK, Ocak 2026’da gıda fiyatlarının yıllık yüzde 31.69 arttığını açıklarken, TEPAV tarafından hesaplanan Gıda Fiyat Endeksi aylık yüzde 5.17 yükseldi.

"Milyonları açlığa terk eden ekonomi politikası"

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, Ocak 2026’da süt ürünleri, şeker ve et ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki düşüşün öncülüğünde, üst üste beşinci ayda da geriledi. Küresel olarak ticareti yapılan gıda emtiasının uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimlerini izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, ocak ayında, bir önceki aya göre yüzde 0.4, bir yıl öncesine göre ise yüzde 0.6 düşüşle ortalama 123.9 puan olarak gerçekleşti.

Ocak ayı enflasyonunun yüksek gelmesini Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, gıda fiyatlarından kaynaklandığını belirtti, gıda fiyatlarının yüksek gelmesini de olumsuz ve soğuk hava koşullarına bağladı.

CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır ise, Şimşek’in enflasyon gerekçesine “Eksi 10 derecelik İsviçre’de enflasyon yüzde 1 bile olmuyor. O zaman mesele hava durumu değil, milyonları açlığa terk eden ekonomi politikası” sözleriyle yanıt verdi.

"Mazot, gübre ve tohum gibi girdiler kur baskısıyla pahalı hale geliyor"

Nişantaşı Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Caner Özdurak, “Küresel piyasalarda fiyatlar düşse de bizde üretimin can damarı olan mazot, gübre ve tohum gibi girdilerin kur baskısıyla pahalı kalması, dünya ile aramızdaki makasın açılmasına neden oluyor. Çiftçimiz, küresel düşüşün aksine her sezon bir önceki yıla göre daha yüksek maliyetlerle toprağa girdiği için, bu durum doğal olarak raflardaki etiketlere de yansıyor. Domates, biber ve yumurta gibi en temel malzemelerin bile maliyetinin artması, küresel fiyat düşüşlerinin maalesef mutfağımıza uğramadığını gösteriyor. Üretim maliyetlerini düşürecek adımlar atmadıkça, dünya gıda bolluğu yaşasa bile bizde bir tencere yemeğin kaynaması her geçen gün biraz daha kıymetli hale geliyor” diye konuştu.

Yeni zamlar kapıda

Türkiye Ziraatçılar Derneği Genel Başkanı Hidayet Muslu, tarımsal ürünlerdeki fiyat artışının soğuk hava ve iklim değişikliğine bağlanamayacağını vurgulayarak “Fiyat artışını havaya bağlamak kadercilik. Türkiye’de uygulanan yanlış politikalar yüzünden çiftçi tarımdan uzaklaştı. Ekim alanları düştü. İklim değişikliği sadece bizi mi vuruyor. Tabi ki belli dönemlerde hava koşulları üretimi etkileyebilir. Ama tarım da çiftçi de kaderine terk edilemez. İklim dengesizliklerine karşı sigorta sistemleri daha fazla devreye alınmalı, destekler verilmeli” dedi. Maliyet artışları, döviz kaynaklı girdi artışları nedeniyle vatandaşın artık ucuza ürün yiyemeyeceğine de dikkat çeken Muslu, yeni zamlara da hazırlıklı olunması gerektiğini vurguladı.