Schengen vize süresi uzuyor mu, Schengen vizesi kaç yıl olacak, kimler yeni uygulamadan yararlanabilecek, hangi ülkeler ve pasaportlar için geçerli?

Schengen vizesine ilişkin yeni stratejiyle birlikte Avrupa Birliği, hem vize geçerlilik sürelerini esnetmeyi hem de başvuru süreçlerini dijitalleştirmeyi gündemine aldı. Teklife göre, düşük göç riski taşıyan ve kurallara uygun seyahat geçmişi bulunan kişilere daha uzun süreli çok girişli vize verilebilecek; ayrıca merkezi dijital platform sayesinde başvuruların çevrim içi yapılması ve süreçlerin hızlandırılması hedefleniyor. Peki, yeni Schengen vize düzenlemesi nasıl işleyecek?

SCHENGEN VİZE SÜRESİ ARTIYOR MU?

AB halihazırda, çok girişli Schengen vizelerinin geçerlilik süresini en fazla beş yıl ile sınırlandırıyor ve süresi dolan her vize için yeniden başvuru yapılması gerekiyor. Yeni teklife göre ise "bona fide" yani güvenilir kabul edilen; geçmişte kurallara uygun seyahat geçmişi bulunan, düşük göç riski taşıyan ve güvenli profil sergileyen kişilere beş yıldan daha uzun süreli çok girişli vizeler verilebilecek.

YENİ SCHENGEN VİZE DÜZENLEMESİ KİMLERİ KAPSIYOR?

Bu girişim, AB'nin turizm ve iş dünyası açısından cazibesini artırmaya yönelik daha geniş kapsamlı stratejisinin bir parçası. Politika, sık seyahat eden ziyaretçilerin tekrar tekrar vize başvurusu yapma ihtiyacını azaltırken, Schengen Bölgesi'nin sınır güvenliği ve bütünlüğünü korumayı hedefliyor. Avrupa Komisyonu, düşük riskli ve düzenli seyahat eden kişilere erişimi kolaylaştırmanın turizmi ve ticari etkileşimi teşvik edeceğini, aynı zamanda Avrupa'nın küresel ekonomik rekabet gücünü artıracağını düşünüyor.

Uzatılmış geçerlilik süresi tüm başvuru sahiplerine otomatik olarak tanınmayacak; yalnızca düzenli ve yasal seyahat geçmişine sahip, düşük göç riski taşıyan kişiler bu imkandan yararlanabilecek. Bu hedefli yaklaşım, iş veya turizm amacıyla düzenli seyahat edenler için Schengen Bölgesi'ne girişleri daha kolay ve sorunsuz hale getirmeyi amaçlıyor.

DİJİTAL VİZE SİSTEMİNE GEÇİLİYOR

Yeni vize stratejisinin temel unsurlarından biri de vize süreçlerinin tamamen dijitalleştirilmesi. Önerilen reform kapsamında, halen pasaportlara yapıştırılan fiziki vize etiketleri yerine güvenli dijital vizeler getirilecek. Bu dijital dönüşüm hem başvuru sürecini sadeleştirecek hem de vize düzenleme sürecinin güvenliğini artıracak.

AB, dijital sisteme geçişle birlikte sınır kontrol süreçlerinin verimliliğini artırmayı hedefliyor. Birbiriyle uyumlu veri tabanları ve gelişmiş sınır yönetim sistemleri sayesinde düzensiz göç, organize suç ve diğer güvenlik tehditlerine karşı daha etkili tarama yapılabilecek. Aynı zamanda bu dijital yaklaşım, başvuru sahiplerine vizelerini ve giriş izinlerini daha pratik ve güvenli biçimde yönetme imkanı sunacak.

Teklif, başvurular için merkezi bir dijital platform oluşturulmasını da içeriyor. Bu platform sayesinde seyahat edecek kişiler belgelerini çevrim içi olarak yükleyebilecek ve başvurularının durumunu takip edebilecek. Dijitalleşmenin hem yolcular hem de konsolosluk personeli için işlem sürelerini kısaltması, doğruluk ve güvenliği artırması bekleniyor.

SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?

AB'nin vize politikası stratejisinde yer alan değişiklikler henüz erken aşamada ve tam anlamıyla yürürlüğe girebilmesi için ek yasal düzenlemeler ile teknik altyapı çalışmalarına ihtiyaç duyuluyor. Dijitalleşme gibi bazı unsurların 2026 yılına kadar hayata geçirilmesi beklenirken, diğer adımların uygulanması daha uzun sürebilir.

Çok girişli vizelerin geçerlilik süresine ilişkin değişiklikler ise AB sınır sistemlerinde biyometrik verilerin saklama süresi gibi teknik faktörlere bağlı olacak.