Savunma sanayiinde tarihi eşik: Kişi başı ihracat 100 bin dolara ulaştı

Savunma Sanayii Başkanı Görgün, 5. Savunma ve Havacılık Sanayiinde Küresel Stratejiler Konferansı'nda yaptığı konuşmada, Türkiye'nin savunma ve havacılıkta artık küresel bir oyuncu haline geldiğini, bu konumun sürdürülebilir olması için geliştirilecek stratejilerin de küresel ölçekte olmasının elzem olduğunu söyledi.

Dünyanın dört bir yanında derinleşen savaşların, vekalet çatışmaları ve hibrit tehditlerin, uluslararası güvenlik mimarisini her geçen gün daha karmaşık bir hale getirdiğini ifade eden Görgün, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Türkiye, bu yeni düzlemde gelişmiş bir savunma sanayi altyapısıyla öne çıkan stratejik bir güç olarak konumlanmaktadır. Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu 'tam bağımsız savunma sanayi' vizyonu ışığında yürüttüğümüz faaliyetlerle, ülkemiz yalnızca kendi güvenliğini sağlayan değil, aynı zamanda bölgesel istikrara ve dünya barışına hizmet eden küresel bir oyuncuya dönüşmüştür. Bu dönüşüm, Türkiye'yi dünyanın en büyük 10 savunma ihracatçısı arasına taşıma hedefimize sağlam adımlarla yaklaştırmaktadır.

2025 yılına baktığımızda, toplam 485 uluslararası faaliyet düzenlediğimizi ifade etmek istiyorum. Bu kapsamda 94 ülkeden yabancı heyetlerle 401 ikili görüşme, 17 savunma sanayi işbirliği toplantısı, 22 uluslararası fuara katılım,17 çok uluslu faaliyet, 21 endüstri günü gerçekleştirdik. Ayrıca Sayın Cumhurbaşkanımızın 7 yurt dışı ziyaretinde kendilerine eşlik ettik."

Geçen yıl sektördeki ihracat başarılarına değinen Görgün, ayrıca savunma sanayi alanında NATO ile ilişkileri geliştirmeye yönelik pek çok adım atıldığını dile getirdi.

Sadece batıda değil, doğuda da savunma sanayinin yıldızının parladığını aktaran Görgün, "Geçtiğimiz yılın son çeyreğinde, yıllar süren iç savaş ve yıkımın ardından yeniden istikrara kavuşan Suriye'nin savunma ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak üzere Başkanlığımız ile Suriye Savunma Bakanlığı arasında yapılan işbirliği doğrultusunda pek çok farklı ürünümüzün yer aldığı kapsamlı bir ihracat paketini hayata geçirmeyi başardık." dedi.

Savunma ve havacılık sanayi ihracat rakamları

Geçen yıl savunma ve havacılık sanayi ihracatının10,54 milyar dolar seviyesine ulaştığına işaret eden Görgün, bu tutarın, bir önceki yıla göre yüzde 48’lik bir artışa karşılık geldiğini bildirdi. Görgün, şunları kaydetti:

"Bölgesel dağılımda Avrupa'ya 4,3 milyar dolar, Orta Doğu'ya 1,6 milyar dolar ihracat gerçekleştirdik. En fazla ihracat yaptığımız ülkeler olarak Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Slovakya öne çıkmıştır. Türkiye'nin toplam mal ihracatındaki hacmi içerisindeki payımız 2022'de yüzde 1,7 iken, 2025 itibarıyla yüzde 3,6 seviyesine yükselmiştir. Geçtiğimiz yıl sektörümüzdeki 185 firma, 1 milyon doların üzerinde ihracat gerçekleştirme başarısını göstermiştir. Bunun yanı sıra ülkemizin gösterdiği atılımı uluslararası endeksler de teyit ediyor. Yayınlanmış verilere göre Türkiye, dünyada son 10 yılda bir önceki 10 yıla oranla ihracatını en çok artıran ülke olmuştur. 2025 yılında ilk defa, Başkanlık olarak sektörümüzün gerçekleştirdiği hizmet ihracatına ilişkin verileri de toplamaya başladık ve bu yıl mal ihracatına ilave olarak 184 milyon dolarlık hizmet ihracatı gerçekleştirdiğimizi belirledik.

Savunma ve havacılıkta ihracat ve ithalatımız arasındaki makas ihracat lehine büyük ölçüde açılmaktadır. Bu durum, hem dışa bağımlılığımızın azaldığını, hem de ülkemizin döviz ticaret dengesine olumlu katkı sunduğunu göstermektedir. Diğer taraftan, geçen yıl 58 ilimiz savunma ve havacılık ihracatı yaparken, 1 milyon doların üzerinde ihracat yapan il sayısı 2024'te 21 iken 2025'te 26'ya yükselmiştir. 2025 yılında gerçekleşen ihracatımızın yanı sıra, sektörümüz bir önceki yıla göre yüzde 79 oranında artışla toplam 17,9 milyar dolarlık yeni sözleşme imzalamıştır. Yeni sözleşmelerimizin bölgesel dağılımına baktığımızda Asya-Pasifik, Avrupa ve Amerika bölgeleri öne çıkmıştır. 2025’te imzalanan yeni sözleşmelerin önümüzdeki yıllarda teslimat aşamasına geçmesiyle, gerçekleşecek ihracatımızın yeni rekorlara koşacağına hiç kuşkum olmadığını özellikle ifade etmek isterim."

Kişi başına ihracatta 300 bin dolar hedefi

Görgün, 2026 yılında da uluslararası işbirliklerini geliştirmeye ve ihracatı arttırmaya yönelik faaliyetlere aynı hızla devam edeceklerini vurguladı.

Geçtiğimiz yıl mevzuat altyapısını ve kurumsal hazırlıklarını tamamladıkları Devletten Devlete Askerî Satış modelini 2026 yılında tüm unsurlarıyla hayata geçirmeye başlayacaklarını bildiren Görgün, böylece yurt dışındaki müşterilere devlet-firma arası ticari sözleşmeden, devletten devlete satışa kadar geniş bir yelpazede farklı iş birliği modelleri sunabileceklerini söyledi. Görgün, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Gerçekleştirdiğimiz bütün yurt dışı temaslar, geliştirdiğimiz uluslararası işbirlikleri ve bu gayretlerimizin sonunda ulaştığımız yüksek ihracat rakamları, aslında tek ve büyük bir amaca hizmet etmektedir. O da sektörümüzün sürdürülebilirliğidir. Geçtiğimiz dönemde ulaştığımız ihracat başarısı için gönülden sevinmek elbette hakkımızdır. Ancak şunu da unutmayalım: Sektörümüzün sürdürülebilirliği için, önümüzdeki yıllarda bu performansı katlayarak devam ettirmek zorundayız.

Firmaların ihracat verimliliğini gösteren evrensel ölçütlerden biri, kişi başına düşen ortalama ihracat cirosudur. Sektörümüz için 2021 yılında kişi başına ortalama 45 bin dolar olarak gerçekleşen bu gösterge, 2025 yılında 100 bin dolar düzeyine ulaşmış durumdadır. Küresel ölçekte ihracat başarısı bulunan yabancı şirketlerde ise bu rakam, kişi başına yaklaşık 300 bin dolar civarındadır. Bizim de verimli bir ihracat için sektör ortalamasında 300 bin dolar seviyesini yakalamamız gerekiyor.

Geçtiğimiz yıl bazı firmalarımız küresel ortalamaların da üzerine çıkma başarısı gösterdi. Söz gelimi, mühimmat alanında faaliyet gösteren ARCA Savunma firmamız, kişi başına ortalama 750 bin dolar ihracat gerçekleştirerek sektörümüzde en yüksek rakama ulaştı. Bu başarıları için kendilerini özellikle tebrik ediyorum."

Sektörden beklentiler, yeni hedefler

SSB olarak sektörden bazı beklentilerini dile getiren Haluk Görgün, tüm yurtdışı iş geliştirme ve satış faaliyetlerinde Başkanlık ile sürekli iletişim ve dirsek teması halinde olunmasını istedi.

Özellikle, uluslararası iş geliştirme gibi pahalı bir alanda kısıtlı olanaklarla faaliyet gösteren KOBİ ölçeğindeki firmaları yakından desteklemeye ve gerektiğinde pozitif ayrımcılık yapmaya devam edeceklerini vurgulayan Görgün, şöyle konuştu:

"Avrupa ve Amerika'yı öncelikli pazar hedefleriniz arasına koymaktan çekinmeyin. Bunun da ötesinde, Avrupa Birliği fonlarından faydalanabilmek üzere, Avrupa'daki firmalarla ortaklıklar kurmanızı, hatta imkanlarınız dahilinde Avrupalı şirketleri satın almanızı özellikle öneriyorum.

Önceki dönemlerde olduğu gibi geçtiğimiz yılda da ne yazık ki bazı yurtdışı ihalelerde kendi firmalarımız arasında yıkıcı rekabet yaşandığına ve sonuçta asıl kazanan tarafın, firmalarımızı birbirine kırdıran alıcı ülke olduğuna tanıklık ettik. Bu tür iş fırsatlarında sizden beklentimiz, ihaleye mümkünse bir ortaklık modeliyle birlikte girerek güçlerinizi birleştirmeniz. Böyle yapıcı ve adil ortaklıklar için Başkanlığımız eşgüdüm sağlamaya, hakemlik yapmaya hazırdır."