Savunma Sanayi Günü Brunei Darussalam’da gerçekleştirildi

Sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki ayrı oturum halinde gerçekleştirilen etkinlikte ASELSAN ve ASELSAN.NET’in savunma, güvenlik ve teknoloji alanlarındaki kabiliyetleri Bruneili muhataplara kapsamlı biçimde tanıtıldı. Program, TC Brunei Darussalam Büyükelçisi Prof. Dr. Hamit Ersoy’un açılış konuşmasıyla başladı. Ardından Göknur Esra Hasbay, ASELSAN’ın faaliyet alanları ve teknolojik kabiliyetlerine ilişkin genel bir sunum gerçekleştirdi. Umut Erdem Kılınç tarafından Deniz Savunma Sistemleri, Hüseyin Karaybeyli tarafından İnsansız Hava Araçlarına Karşı Savunma Sistemleri (C-UAS), Usame Yusuf Gürbüz tarafından Üs ve Sınır Güvenliği Sistemleri tanıtıldı. Program kapsamında ayrıca Onur Aykaç, ASELSAN.NET’in faaliyetleri, çözümleri ve teknolojik kabiliyetlerine ilişkin bir sunum gerçekleştirdi.

Etkinliğin sabah oturumuna Brunei Savunma Bakanlığı, Bilim ve Teknoloji Araştırma ve Geliştirme Merkezi (CSTRAD), Kuvvet Yetenek Geliştirme Direktörlüğü (DFCD), Brunei Kraliyet Silahlı Kuvvetleri (RBAF), Kara Kuvvetleri (RBLF), Hava Kuvvetleri (RBAirF) ve Deniz Kuvvetleri (RBN) temsilcileri katıldı.

Öğleden sonraki oturumda ise savunma teknolojilerinin yanı sıra kamu güvenliği ve sivil alanlardaki teknolojik uygulamalar ele alındı. Oturuma İçişleri Bakanlığı (MOHA) Dışişleri Bakanlığı (MFA) Ulaştırma ve Bilişim Bakanlığı (MTIC), İç Güvenlik Dairesi (ISD), Brunei Kraliyet Polis Gücü (RBPF), Sivil Havacılık Dairesi (DCA), Kara Ulaştırma Dairesi (LTD), Narkotik Kontrol Bürosu (NCB), Başbakanlık (PMO), Bilişim ve İletişim Teknolojileri Kurumu (AITI) Teknolojisi Göçmenlik ve Ulusal Kayıt Dairesi, Brunei Mühendislik, Lojistik ve Eğitim Çözümleri (BELTS) ve Ulusal Afet Yönetim Merkezi (NDMC) temsilcileri iştirak etti.

Etkinliğin açılışında konuşan Büyükelçi Prof. Dr. Hamit Ersoy, Savunma Sanayi Günü’nün yalnızca ürün, sistem ve hizmetlerin tanıtıldığı bir etkinlik olarak değil, Türkiye-Brunei ilişkilerinde savunma teknolojisi, inovasyon ve endüstriyel kalkınmayı kapsayan yeni bir iş birliği alanının geliştirilmesi için bir fırsat olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Büyükelçi Ersoy, karşılıklı saygı, dostluk ve güven temelinde gelişen Türkiye-Brunei ilişkilerinin siyasi ve diplomatik ilişkilerin ötesine geçerek eğitim, kültür, ticaret, yatırım ve halklar arası temaslar gibi birçok alana yayıldığını ifade etti.

Büyükelçi Ersoy, savunma sanayii alanındaki iş birliğinin geleneksel bir alıcı-satıcı ilişkisiyle sınırlı kalmaması gerektiğinin altını çizerek, iki ülkenin “Türkiye Brunei’ye ne satabilir?” sorusunun ötesine geçerek “Türkiye ve Brunei birlikte ne inşa edebilir?” sorusuna odaklanması gerektiğini belirtti. Türkiye’nin savunma sanayii iş birliğine yaklaşımının güven, teknoloji, bilgi birikimi, eğitim, yerel kapasite ve uzun vadeli ortaklık anlayışına dayandığını kaydetti.

Bu çerçevede Büyükelçi Ersoy, teknoloji paylaşımı, eğitim, teknik bilgi birikimi, bakım kabiliyetleri ve insan kaynağının geliştirilmesinin iş birliğinin ayrılmaz unsurları olması gerektiğini ifade etti. ASELSAN, ASELSAN.NET ve Brunei’nin ilgili kurumları arasında teknik ve mesleki eğitim, staj ve öğrenci programları, ortak eğitim faaliyetleri, Türk ve Bruneili mühendisler arasında değişim programları, araştırma-geliştirme, siber güvenlik, dijital teknolojiler ile yerel bakım ve teknik destek kapasitesinin geliştirilmesi gibi alanlarda iş birliği yapılabileceğini belirtti.

Brunei’nin siyasi istikrarı, stratejik konumu ve ASEAN ile güçlü bağlantılarına dikkat çeken Ersoy, ülkenin uzun vadede daha geniş Asya-Pasifik pazarlarına yönelik bölgesel bir teknoloji ve üretim merkezi olma potansiyeline sahip olduğunu ifade etti. Ticari ve stratejik açıdan uygun alanlarda ürünlerin Brunei’de üretilmesi, montajının gerçekleştirilmesi, bakım ve servis hizmetlerinin verilmesi ve buradan bölgesel pazarlara sunulması imkânlarının değerlendirilebileceğini belirtti. Böylelikle Türkiye’nin teknoloji, mühendislik uzmanlığı ve endüstriyel tecrübesi ile Brunei’nin stratejik konumu ve insan kaynaklarının birbirini tamamlayabileceğine işaret etti. Bu yaklaşımın, nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi, kaliteli istihdam yaratılması, inovasyonun teşvik edilmesi ve sürdürülebilir ekonomik çeşitliliğin sağlanmasına yönelik Wawasan (Vizyon) Brunei 2035 hedeflerine de katkıda bulunabileceğini vurguladı.

Savunma teknolojilerinin sivil alanlardaki önemine de değinen Büyükelçi Ersoy, siber güvenlik, güvenli haberleşme, yapay zekâ, yazılım, elektronik, sensörler, telekomünikasyon, insansız teknolojiler ve ileri üretim gibi alanlarda geliştirilen teknolojilerin sivil sektörlerde de önemli uygulama imkânları bulunduğunu kaydetti. Bu nedenle savunma sanayii alanında başlatılacak iş birliğinin daha geniş kapsamlı bir teknoloji ve inovasyon ekosisteminin gelişmesinde katalizör görevi görebileceğini ifade etti.

Büyükelçi Ersoy, Türkiye-Brunei teknoloji ortaklığının üç aşamalı bir yaklaşımla ilerletilebileceğini belirtti. Bu kapsamda kısa vadede Brunei’nin mevcut ihtiyaçlarına cevap verebilecek ürün, sistem ve hizmetlerin belirlenmesi; orta vadede eğitim, bakım, teknoloji transferi, araştırma ve insan kaynağı kapasitesinin geliştirilmesi; uzun vadede ise ortak üretim, yerel imalat ve Brunei’nin seçili ürünlerde bölgesel bir teknoloji ve üretim merkezi haline gelmesi imkânlarının araştırılmasını önerdi.

Savunma Sanayi Günü’nün ardından temaslar 16 Eylül 2026 tarihinde ikili görüşmelerle devam etti. ASELSAN ve ASELSAN.NET heyeti, Brunei’nin E-Devlet Ulusal Merkezi (E-Government National Centre), Siber Güvenlik Ajansı (Cyber Security Brunei) ve Brunei Kraliyet Polis Gücü’nü (RBPF) kendi yerleşkelerinde ziyaret ederek ilgili kurumların temsilcileriyle ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde, 15 Eylül’de yapılan sunum ve temasların devamı niteliğinde, somut iş birliği alanları ve gelecekte hayata geçirilebilecek ortak çalışmalar üzerinde daha ayrıntılı değerlendirmelerde bulunuldu.

Türkiye ile Brunei arasındaki mükemmel ilişkilerin güçlü ve sürdürülebilir bir teknolojik ve endüstriyel iş birliğine dönüştürülmesi çağrısında bulunan Ersoy, bu temasların ASELSAN, ASELSAN.NET ve Brunei Darussalam’ın ilgili kurumları arasında somut projelere dönüşmesi temennisini dile getirdi. Konuşmasında, “Teknoloji, kabiliyet geliştirme ve uygun alanlarda ortak üretimde partner olalım” mesajını veren Ersoy, Brunei Savunma Bakanlığı ile etkinliğe katılan tüm Brunei kurumlarına gösterdikleri ilgi, iş birliği ve misafirperverlik için teşekkür etti.