Savaşın ortasında yalan bilgi salgını

İran, ABD ve İsrail arasında 6 gün önce başlayan çatışmalara ilişkin internette dolaşıma giren içeriklerin önemli bir kısmının gerçek olmadığı anlaşıldı. Bu durumun en somut örneği, Tehran Times’ın X platformunda paylaştığı uydu görüntüsü oldu. Söz konusu görüntü, Katar’daki bir Amerikan radar sisteminin İran’a ait bir insansız hava aracı saldırısıyla hasar aldığını iddia ediyordu. Ancak Financial Times’ın yaptığı analiz, görüntünün Bahreyn’deki bir bölgenin yapay zeka ile değiştirilmiş versiyonu olduğunu ortaya koydu. Gerçek uydu verileri radar sisteminde hasar bulunduğunu doğrulasa da, internette yayılan bu manipüle edilmiş görsel yaklaşık bir milyon kez görüntülendi.

Uzmanlar, yaşananları "bilgi savaşı"nın yeni bir aşaması olarak tanımlıyor. Açık kaynak istihbarat araştırmacısı Brady Africk, uydu görüntülerinin teknolojik karmaşıklığı nedeniyle insanlar tarafından "doğal olarak güvenilir" kabul edildiğini, ancak yapay zekanın bu güveni zayıflattığını belirtiyor. Online araştırma uzmanı Henk van Ess ise, geçmişte sahte bir uydu görüntüsü üretmenin devlet düzeyinde teknik kapasite gerektirdiğini, bugün ise ücretsiz yapay zeka araçlarına erişimi olan herkesin bu işlemi yapabildiğini ifade ediyor. 2025’teki İsrail-İran çatışması sırasında da İsrail’de büyük yıkım yaşandığını iddia eden yapay zeka videoları yayılmış, İsrail yanlısı hesaplar ise İran’daki eski protesto görüntülerini güncel olaylar gibi paylaşmıştı. Doğrulama platformu GeoConfirmed, bu tür sahte veya bağlamından koparılmış videoların çatışma dönemlerinde hızla arttığını vurguluyor.

İran’a ait uçak gemisinin vurulma anını paylaştılar! ABD ve İsrail'in kaosu devam ediyor

Yanlış bilgi, yalnızca uydu fotoğraflarıyla sınırlı kalmıyor. Tel Aviv’in İran füzeleriyle vurulduğunu iddia eden ve viral hale gelen bir videonun, aslında Maraş depremlerine ait görüntüler olduğu anlaşıldı. Bazı içerikler ise doğrudan video oyunlarından alındı. Bir savaş gemisinin bir uçağı vurduğu ve milyonlarca kez izlenen klibin, War Thunder adlı video oyunundan alındığı ortaya çıktı. NewsGuard ve ABC News Verify tarafından yapılan incelemeler, bazı yapay zeka destekli arama araçlarının dahi eski yangın görüntülerini İran saldırısı sonrası sahneler olarak tanımladığını veya video oyunu kayıtlarını gerçek askeri operasyon görüntüsü gibi sunduğunu gösterdi.

Uzmanlar, dezenformasyonun bu denli hızlı yayılmasını bireylerin haber tüketim alışkanlıklarına bağlıyor. Dijital medya uzmanı TJ Thomson, insanların içerikleri küçük telefon ekranlarında hızlıca kaydırarak tükettiğini ve bunun detaylı doğrulama yapmayı zorlaştırdığını belirtiyor. Milyarlarca görüntü ve yüz binlerce saatlik video üretimi, gerçekleri ayırt etmeyi imkansız hale getiriyor.

إيران تنتقم
تل أبيب قبل قليل أصبحت مدينة أشباح
شاهد حجم الدمار الهائل pic.twitter.com/VklNY76UxW

— وسن الشيخلي (@alshayakhliu1) March 3, 2026

Artan dezenformasyon karşısında sosyal medya platformları ve ülkeler harekete geçti. X platformu, silahlı çatışmalarla ilgili yapay zeka üretimi videoları belirtmeden paylaşan kullanıcıların gelir paylaşımı programından 90 gün uzaklaştırılacağını ve tekrar eden ihlallerde kalıcı yasak uygulanacağını duyurdu. Platform ayrıca, viral içeriklere doğrulama notları ekleyen "community notes" (topluluk notları) sistemini genişletti. Hukuki adımlar atan Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) ise Dubai polisi, söylenti ve dezenformasyon yayan kişilerin en az 200 bin dirhem para cezasıyla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.