Savaşın faturası ağırlaşıyor: İran da dibin dibi!

İran, ABD ve İsrail ile tırmanan savaşın ekonomik yıkımıyla yüzleşiyor. Savaş öncesinde de yaptırımların kıskacında olan Tahran yönetimi, bugün enerji tesislerinin vurulması ve ticaret yollarının tıkanmasıyla "ekonomik felç" durumuna geçti.

Bölgedeki enerji akışının kesilmesi küresel piyasaları vururken, İran içinde bedel ağır.

İran’da halkın alım gücü tamamen erimiş durumda. 2025 yılında yüzde 50’nin üzerine çıkan genel enflasyon, 2026 Şubat ayı itibarıyla gıda tarafında kontrolden çıktı.

Gıda Enflasyonu: Yüzde 105 seviyesine ulaştı.

Temel Maddeler: Ekmek ve tahıllardaki artış yüzde 140, yağ ve katı yağlardaki fiyat artışı ise yüzde 219 olarak kaydedildi.

Para Birimi: Riyal, dolar karşısında 1,32 milyon seviyesine gerileyerek kağıt parçasına döndü. Nakit ihtiyacını karşılamak için 10 milyon riyallik dev banknotlar tedavüle sokuldu.

Uluslararası Para Fonu (IMF), İran ekonomisi için 2026 yılında yüzde 6,1 oranında bir daralma öngörüyor. Kurum, enflasyonun ise yıl genelinde yüzde 68,9 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor.

Ancak ülkede yaşanan internet kesintileri ve veri paylaşımındaki sınırlamalar nedeniyle, halkın yaşadığı gerçek trajedinin bu rakamların çok daha ötesinde olduğu tahmin ediliyor.

Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması ve ABD’nin deniz ablukası, İran’ın dış ticaretine ölümcül bir darbe vurdu. Yıllık ticaretinin yüzde 90’ından fazlasını bu boğaz üzerinden gerçekleştiren Tahran’ın, ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 70’ini kaybettiği belirtiliyor. Ayrıca ABD’nin, İran’la çalışan Çinli bankalara yönelik yaptırım tehditleri, ülkenin finansal izolasyonunu derinleştiriyor.

Uzmanlar, enerji tesisleri ve rafinerilere düzenlenen saldırıların ülkede 200 ila 270 milyar dolar arasında fiziksel hasar bıraktığını öngörüyor. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’a sunulan raporlarda, ekonominin yeniden inşasının 10 yıldan fazla sürebileceği uyarısı yapıldı.

Olası bir barış durumunda dahi, bütçe açığı ve zayıf para birimi gibi yapısal sorunların on yıllarca sürmesi bekleniyor. Ayrıca ticari ortakların alternatif güzergahlar aramaya başlaması, İran'ın bölgedeki ekonomik ağırlığını kalıcı olarak zayıflatıyor.