Savaş ticareti nasıl vurdu? Çin’in devasa dış ticaret fazlasında sert düşüş! Sözcü Gazetesi

Çin'in ihracatı, martta ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'da tırmanan çatışmanın enerji fiyatlarını ve ulaştırma maliyetlerini artırmasının etkisiyle yavaşlarken ithalatındaki artış ivmesi sürdü.

Çin Gümrükler Genel İdaresi, Mart 2026 dönemini kapsayan dış ticaret verilerini açıkladı. Bu dönemde Çin'in ihracatı, yıllık yüzde 2,5 artışla 321 milyar dolara, ithalatı ise yüzde 27,8 artışla 269,9 milyar dolara yükseldi.

İhracattaki artış ocak ve şubat aylarındaki yıllık yüzde 21,8 artışın altında kalırken ithalat artışı ilk iki aydaki yüzde 19,8'lik artışın üzerine çıktı.

Martta 51,1 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, yılın ilk 2 ayındaki 213,6 milyar dolarlık fazlaya kıyasla belirgin şekilde azaldı.

Gümrükler Genel İdaresi Sözcü Lu Daliang, Orta Doğu'daki çatışmanın akaryakıt fiyatlarında yol açtığı sert yükselişle birlikte ulaştırma maliyetlerini artırdığı, bunun dünya genelinde malların üretim ve lojistik maliyetlerini artırarak küresel tedarik zincirlerini etkilediğini belirtti.

Çin'in bu dönemde Orta Doğu ülkelerine ihracatı ve bu ülkelerden ithalatı savaşın etkisiyle azaldı.

Öte yandan ithalattaki ilk iki ayda kaydedilen yükseliş martta da artarak devam etti. Çin hükümetinin iç talebi artırmaya yönelik tedbirler ve üreticilerin savaşın etkisiyle stoklarını artırması etkili oldu.

Çin'in ihracatı 2025 yılı genelinde yüzde 5,5 artış kaydederken ithalatı önceki yıla kıyasla sabit kalmıştı. Ülkenin yıllık dış ticaret fazlası 1,19 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmıştı.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan gerilim nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintilerin küresel enerji tedarikinde yol açtığı aksama, taşımacılıkta yakıt ve sigorta maliyetlerinin artmasıyla küresel ticareti olumsuz etkiliyor.