Savaş ABD’yi havada vurdu Ekonomi Haberleri

Hava yolu şirketlerinin dayanmaya çalıştığı jet yakıtı maliyetindeki yüzde 125’lik artışın ilk kurbanı ABD’li Spirit Airlines oldu. Şirket iflasını duyurup bütün faaliyetlerini durdurdu. Düşük maliyetli iş modeliyle hizmet veren Spirit Airlines’in tüm uçuşlarını iptal etmesi, Hürmüz Boğazı’na kilitlenen savaşın etkisinin ABD’ye uzandığını gösterdi.

İki ayı aşkın süredir devam eden ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle enerji maliyetlerinin artması, birçok sektörde olduğu gibi havacılığı da sarstı. Körfez ülkelerinde uçuşların durdurulmasıyla başlayan süreç, Hürmüz Boğazı’nda düğümlenen petrol ve doğal gaz sevkiyatının aksamasıyla bütün dünyayı etkiliyor. Petrol ve doğal gaz arzındaki arz sıkıntısı, lojistik ve ham madde kalemlerinin maliyetini ağırlaştırdı.

JET YAKITI YÜZDE 125 ARTTI

Birçok sektörde zayıf halka olarak görülen firmalar, yükselen maliyetlerle baş etmekte zorlanıyor. Hava yolu şirketleri ise yüzde 125 artış kaydeden jet yakıtı maliyetinin ağır yükü altında eziliyor. 750 dolardan 1660 dolara çıkan jet yakıtın ton fiyatı, birçük ülkede tedarik krizine neden oldu. Sivil havacılık söktöründe Jet yakıtının maliyetler içerisindeki oranı yüzde 30 civarında seyrediyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre; küresel havacılık sektörü yüzde 6 karlılıkla hizmet veriyor.

İLK İFLAS ABD’DE

Birçok ülkenin sivil havacılık otoritesi, uçuşları iptal etme de dahil olmak üzere değişik önlemlere başvurdu. Büyük firmaların dayanmaya çalıştığı jet maliyetindeki yüzde 125 artışın ilk kurbanı ABD’li Spirit Airlines oldu. Şirket iflasını duyurup bütün faaliyetlerini durdurdu. Düşük maliyetli iş modeliyle hizmet veren Spirit Airlines’in tüm uçuşlarını iptal etmesi, Hürmüz Boğazı’na kilitlenen savaşın etkisinin ABD’ye uzandığını gösterdi. Spirit Airlines’in iflası, ABD’de onlarca yıl sonra ilk kez büyük bir hava yolu şirketinin piyasadan silinmiş oldu.

YAKIT MALİYETİNİ YENİLDİ

2 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla bütün uçaklarını yere indiren Spirit Airlines Üst Yöneticisi Dave Davis, “Son haftalarda yakıt fiyatlarında yaşanan ani ve kalıcı artışın şirketi bu noktaya getirdi. İşletmeyi sürdürebilmek için yüz milyonlarca dolarlık ek likiditeye ihtiyaç vardı ve bunu sağlayamadık. Bu son derece üzücü" ifadelerini kullandı.

İlk darbeyi pandemide yedi

Atlanta, Chicago, Dallas, Detroit, Fort Lauderdale, Houston, Las Vegas, Miami, Newark ve Orlando gibi kent ve eyaletlerde merkezleri bulunan Spirit Airlines, 2024 yılında 1,2 milyar dolar zarar açıklamıştı. 11 bini aşkın çalışan ve 213 uçakla hizmet veren şirket, yılda 45 milyon civarında yolcu taşıyordu. 2020 yılından bu yana sürekli zarar açıklayan şirketin pandemiyle birlikte sürüklendiği çöküş sürencinde açıkladığı zarar toplamı ise 3,5 milyar dolara yakın.