Santraller vurulunca İran 50 milyar TL kar eden gizli para makinasının tuşuna bastı Sözcü Gazetesi

İran'da savaş önce yaşanan elektrik kesintileri hayatı ve sanayiyi felç ediyordu. Bazen elektrikler günler boyunca gelmiyor, metro ve tren hatları kapalı kalıyordu.

Savaş, bu krizin vehametini artırdı. Ancak aniden, sanki biri açma tuşuna basmış gibi elektrikler İran'a döndü. Öyle ki, karartmalar geçmişte kaldı, hatta fazla enerji depolandı bile.

Aslında düğmesine basılan ise elektriğin açma tuşu değil, İran'ın gizli kripto madenlerinin kapatma tuşu oldu.

İran, ülkeyi finanse eden kripto tesislerini kapatınca bin megawatt elektrik aniden şehirleri aydınlatır oldu.

Araştırmacılar ülkedeki yoğun sübvansiyonlu elektriğin İran'ı kripto madenciliği için dünyanın en ucuz yerlerinden biri yaptığını belirtti.

Ancak bu sistemi besleyen kritik altyapı şu an büyük bir baskı altında bulunuyor. İsrail’in İran enerji sektörüne yönelik askeri saldırıları kripto madencilik endüstrisini ayakta tutan elektrik şebekesinde ciddi kesinti riskleri yarattı.m

Ülke genelinde yaklaşık 700 bin madencilik cihazı ulusal şebekeden bin megavat civarında elektrik çekiyor.

Hükümet 2019 yılında endüstriyel kripto madenciliğini yasal hale getirmişti. Bu sayede lisanslı tesisler devlet denetimi altında çalışırken yetkililer kayıt dışı cihazlara karşı periyodik operasyonlar yürütüyor.

Kripto ödeme geçidi Ari10 yöneticisi Jakub Zurawinski bu yapıyı "sübvansiyonlu elektriği küresel olarak ticareti yapılabilen dijital varlıklara dönüştüren devlet destekli bir makine" olarak tanımladı.

Hükümet endüstriyel elektriği kilovat-saat başına sadece 1 TL olarak fiyatlandırıyor. Bu durum tek bir Bitcoin üretme maliyetini yaklaşık  60 bin TL'ye kadar düşürüyor. Bir Bitcoin ise yaklaşık 1.7 milyon TL ediyor.

Küresel ortalama maliyetin 4 milyar TL civarında olduğu düşünülürse İran'daki rakam oldukça çarpıcı görünüyor. İran bu şekilde yaklaşık 50 kat kazanç sağlıyor.

Bu yöntem küresel bankacılık kısıtlamalarını baypas ederek yıllık tahmini 50 milyar TL gelir üretiyor.

Ancak devlet elektrik işletmecisi Tavanir bu üretimin ülkedeki güç açığının yüzde 20’sinden sorumlu olduğunu belirtti.

Savaş sebebiyle kripto madenlerinin kapanmasıyla şehirlere yeniden elektrik gelmeye başladı bile. Ancak karşılık olarak İran'ın en güçlü gelir aracı da kapatılmak zorunda kaldı.