Sanata adanmış bir ömür Sözcü Gazetesi

Türk Tiyatrosu’na damgasını vuran oyuncu, yönetmen, eğitmen ve oyun yazarı Haldun Dormen, geçirdiği enfeksiyon nedeniyle bir süre önce kaldırıldığı hastanede tedavi altına alınmıştı. 
12 Ocak’ta entübe edilen büyük usta, önceki gün 97 yaşında aramızdan ayrıldı… Cumhuriyet dönemi Türk Tiyatrosu’nun modernleşme sürecinde kurucu bir rol üstlenen efsane sanatçı, yalnızca sahnede var olmadı, tiyatroyu bir kültür, disiplin ve süreklilik alanı olarak inşa etti…  Kurduğu sahneler, oluşturduğu repertuvarlar ve yetiştirdiği öğrencilerle, Türkiye’de modern tiyatronun temellerini atılmasında önemli bir rol üstlendi…

‘TİYATRO TUTKUM DOĞUŞTAN’

Devlet Sanatçısı ünvanına sahip olan Haldun Dormen, sanat hayatının 72. yılını kutlamıştı…
Geçtiğimiz yıl bir derginin derlediği “The Big Legend Book”un kapağına konuk olan Dormen “Hangi proje kariyerinizdeki dönüm noktanız oldu?” sorusuna, mizahi bir üslûpla “Doğuşum… Doğduğumda ben başka bir şey düşünmedim çünkü” diyerek tiyatroya olan tutkusunun doğuştan geldiğini vurgulamıştı. Usta sanatçı, “Tiyatro dışında başka bir meslek seçseydiniz, ne iş yapardınız?” sorusuna ise; “Tiyatrocu olurdum” yanıtını vermişti. Büyük usta, 94 yaşında Moliere’in ‘Kibarlık Budalası’nda sahneye çıkarak tiyatroya olan tutkusunu bir kez daha kanıtlamıştı…

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Dormen’in ölümünün ardından yaptığı paylaşımda “Türk Tiyatrosu’na yön veren, sahne sanatlarımızın gelişiminde unutulmaz katkılar sunan Haldun Dormen’i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Yetiştirdiği kuşaklarla ve eserleriyle daima yaşayacak. Merhuma Allah’tan rahmet, ailesine, sevenlerine ve tüm sanat camiamıza başsağlığı diliyoruz” ifadeleri yer aldı.

Haldun Dormen için pazar günü saat 10.30’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde bir tören düzenlenecek. Sanatçının cenazesi, Teşvikiye Camii’nde kılınacak öğle namazının ardından 
Edirnekapı Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

Hayat hikayesi

1928 yılının Nisan ayında Mersin’de dünyaya gelen Haldun Dormen, İngiltere’de eğitim görmüş bir iş insanı baba ile İstanbul’un köklü ailelerinden gelen bir annenin iki çocuğundan biriydi… 
Babası Ömer Sait Dormen’in işi nedeniyle Mersin’de yaşayan ailesi Haldun Dormen bir yaşına basmadan İstanbul’a taşındı. Çocukluk yıllarında dadısının sinema merakı ve ailesinden gizli izlediği oyunlar, Dormen’in sahneyle erken yaşta bağ kurmasını sağladı. 

ilk sahne deneyimi… 

Tiyatro tutkusu eğitim hayatını da etkiledi… 1943 yılında Galatasaray Lisesi’nin ortaokul bölümünde ilk kez amatör olarak sahneye çıktı. Babasının isteğiyle Robert Koleji’ne geçti ve 1949’da mezun oldu. Ailesinin mühendislik beklentilerine rağmen tiyatrodan hiç vazgeçmedi...Yale Üniversitesi’nde tiyatro eğitimi aldı, yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. İki yıl boyunca ABD’de çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı. 1954’te Türkiye’ye döndü ve profesyonel tiyatro yaşamına Muhsin Ertuğrul’un yönettiği ‘Cinayet Var’ oyunuyla başladı. Yaklaşık bir buçuk yıl boyunca Ertuğrul’la çalıştı. Bir süre sonra kendi tiyatrosunu kurma kararı aldı.

Yeni bir dönem başlattı

Usta sanatçı, 1957’de Beyoğlu’nda, 60 seyirci kapasiteli küçük bir sahnede Dormen Tiyatrosu’nu kurdu. Erol Günaydın, Altan Erbulak, Metin Serezli, Nisa Serezli, Erol Keskin, İzzet Günay, Yılmaz Köksal, Ayfer Feray gibi isimlerin yer aldığı bu ekip, özellikle vodvil ve müzikal türlerinde sahneledikleri oyunlarla Türk tiyatrosunda yeni bir dönem başlattı. Ancak 1972’de yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle Dormen Tiyatrosu kapandı. Dormen, 1957-1972 yılları arasında 75 oyun yönetti, 81 oyunda görev aldı. Bu yoğun tiyatro döneminde sinemaya da yöneldi. Yönettiği Güzel Bir Gün İçin (1966) ve Bozuk Düzen (1967) filmleriyle Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde ödüller kazandı. Televizyon programları hazırladı; ancak sahne her zaman önceliği oldu… 

Geniş kitlelere ulaştı

1981’de gazeteci, yapımcı ve organizatör Egemen Bostancı ile tanışan Dormen, Hisseli Harikalar Kumpanyası, Şen Sazın Bülbülleri gibi müzikalleri yazıp yönetti. 
1983’te tiyatrosunu yeniden kuran Dormen, bu kez Şehir Tiyatroları’nda sahnelediği Lüküs Hayat operetiyle geniş kitlelere ulaştı. 1990’lı yıllarda Hacettepe Üniversitesi tarafından Onursal Bilim Doktoru ünvanıyla     ödüllendirildi.
1997’de Yapı Kredi Bankası adına Afife Tiyatro Ödülleri’ni başlattı ve fikir babası olduğu bu organizasyonun sanat danışmanlığını üstlendi.
2001’deki ekonomik krizle Dormen Tiyatrosu yeniden kapandı. Tiyatrosunu kapattıktan sonra da sahneden kopmayan Dormen, yönetmenlik, oyunculuk, eğitmenlik ve yazarlık yaptı.
O yıllarda Uşak Pertev karakterine hayat verdiği Dadı dizisi büyük bir ilgiyle izlendi. Molière’in Kibarlık Budalası’nda Mösyö Jourdain rolüyle izleyici karşısına çıktığında, 90’ına yaklaşıyordu…
Sanatçı, dördü otobiyografik olan Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt, İkinci Perde, Nerede Kalmıştık başlıklarıyla beş kitap ve on iki de oyun yazdı. 

SEVENLERİ BÖYLE VEDALAŞTI

Haldun Dormen’in vefatı sevenlerini acıya boğdu. Acı haberi alan sanatçılar duygularını şöyle dile getirdi:

EROL EVGİN

Türk tiyatrosunun duayeni, benim     46 yıllık dostum Haldun Dormen’i yitirdim. Acım çok büyük. 97 yaşında bile Dormen Akademi’de öğrenci yetiştirmeye devam ediyordu. Vefalı bir dost ve mükemmel bir insandı. Geçen hafta yoğun bakımda ziyaret ettim. Bir anlamda vedalaştık. Başımız sağ olsun. Mekanı cennet olsun. Işıklar içinde uyu sevgili Haldun Dormen.

DERYA BAYKAL

Büyük usta Haldun Dormen… Türk tiyatrosuna kattıklarınız, yetiştirdiğiniz sanatçılar ve bıraktığınız iz hep yaşayacak. Işıklar     içinde uyuyun.

NEDİM SABAN

Türkiye’de ilk yönetmenlik fırsatımı sağlayan, yüzlerce insanın ilk hocası, ilk profesyonel desteği, yılmadan tiyatro yapan bir duayen veda etti. Haldun Dormen ölümüyle bir devir kapandı, çok üzgünüm. Anlatacak çok şey var, şu anda yazacak durumum yok…