Rusya da 2 nci Prigojin vakası: Milis liderinin gizemli ölümü

Rusya'da, Wagner adlı paralı asker şirketinin kurucusu Yevgeni Prigojin'in Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu'ya meydan okumasının ardından bir grup Wagner savaşçısı Moskova'ya yönelmişti.

Devreye Belarus Cumhurbaşkanı Lukaşenko'nun girmesiyle isyan sona ermiş. Prigojin ve savaşçılarının eylemlerine son verip Belarus'a gitmesine izin verilmiş ve kriz çözülmüştü.

Rusya’ya karşı bir isyan başlatmakla suçlanan “Şef” Prigojin ve diğer Wagner yöneticilerinin olduğu özel jet Moskova'dan kalktıktan bir süre sonra Tver bölgesinde düşmüş ve Prigojin dahil uçakta bulunan herkes ölmüştü.

Rusya'da, Wagner isyanının ardından Kremlin’in kontrolü yeniden tesis etme sürecinin bir parçası olarak değerlendirilen yeni bir vaka yaşandı. Espanola biriminin kurucusu Stanislav Orlov'un, Rusya’nın ilhak ettiği Kırım’daki evinde güvenlik güçleri tarafından pusuya düşürülerek vurulduğu iddia edildi.

Savaş karşıtı medya kuruluşu Astra, Orlov’un öldürülmeden önceki anlara ait olduğu belirtilen güvenlik kamerası görüntülerini paylaştı. Görüntülerde, silahlı Rus askerlerinin Orlov’un evine yaklaştığı ve ardından silah seslerinin duyulduğu görüldü. Astra, ambulansın Orlov’un cansız bedenini almak için yaklaşık altı saat sonra olay yerine geldiğini aktardı.

“İspanyol” lakabıyla tanınan Orlov, Ukrayna’da Rusya safında savaşan, futbol holiganları ve aşırı sağcı gönüllülerden oluşan Espanola biriminin kurucusuydu.

Eski futbolcu Andrey Solomatin (solda) ve Espanola biriminin lideri Stanislav Orlov (sağda) - Kaynak: Espanola Telegram hesabı 

Moskova'da toprağa verilen Orlov'un resmi ölüm nedeni açıklanmadı.

WAGNER İSYANI SONRASI SERTLEŞEN KREMLİN POLİTİKASI

Putin’in Ukrayna’ya yönelik savaş başlatmasının büyük bölümünde Rusya, hızlı seferberlik sağlayabilen ve motivasyon seviyesi yüksek gruplara göz yumdu, hatta zaman zaman destek verdi. Espanola gibi birimler, resmi propagandayı tamamlayan sert bir sokak milliyetçiliği sunarak askeri ve ideolojik açıdan faydalı görüldü.

İngiltere ve Avrupa Birliği tarafından yaptırım listesine alınan Espanola, Mariupol ve Bahmut dahil olmak üzere Rusya’nın Ukrayna’daki en kanlı saldırılarında yer aldı.

Birim, cephe dışında da etkinliğini sürdürdü. Rusya’nın önde gelen futbol kulüplerinin holiganlarını bünyesinde toplayan grup, spor dünyasıyla güçlü bağlar kurdu. Eski milli futbolcu Andrey Solomatin, 2022’de birliğe katılarak grubun öne çıkan yüzlerinden biri oldu. Espanola sembolleri, CSKA Moskova’nın popüler buz hokeyi maçlarında dahi sergilendi.

Ancak bu tablo, Haziran 2023’te Prigojin’in Wagner güçleriyle isyan girişiminde bulunmasının ardından değişti. Rusya’da bağımsız silahlı oluşumların dağıtılması veya düzenli orduya entegre edilmesi süreci hızlandı.

Espanola biriminin lideri Stanislav Orlov - Kaynak Espanola Telegram hesabı 

Espanola, ekim ayında ani bir kararla dağılacağını ve birliklerinin Rus ordusuna katılacağını duyurdu. İki ay sonra ise kurucusu Orlov öldürüldü.

KURTARICI İSA KATEDRALİ’NDE DEFNEDİLMESİNE İZİN VERİLDİ

Kremlin, Moskova’daki Kurtarıcı İsa Katedrali'ne defnedilmesine izin verdi. Devlet törenleri ve ulusal anma programları için kullanılan katedraldeki törene çok sayıda kişi katıldı.

Törenin ardından bazı katılımcılar, mezarın yanında parlak işaret fişekleri yakarak “Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için” sloganları attı.

Espanola, Telegram’da yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Birçok kişinin İspanyol’un ölüm nedenleriyle ilgilendiğini fark etmemek mümkün değil. Biz de en az onlar kadar ilgileniyoruz.”

Orlov'un cenaze töreni - Kaynak Espanola Telegram hesabı 

"AÇIK BİR MESAJ"

Moskova merkezli siyaset analisti Andrei Kolesnikov, Orlov’un ölümünü şu sözlerle değerlendirdi:

“Orlov’un ölümü, Prigoj’in ortadan kaldırılmasıyla aynı mantığı izliyor. Bu, kontrolden çıkan radikallerin bir kez daha ibretlik şekilde tasfiye edilmesidir.”

Wagner grubunun kurucusu ve lideri Yevgeni Prigojin'in anıt mezarı - Kaynak: AA

Kolesnikov’a göre bu olay, özellikle savaş sona ererse cepheden dönecek silahlı ve öfkeli gruplara yönelik “bağımsız hareket etmeyin” mesajı taşıyor.

Kızıl Meydan’a 300 metre mesafedeki Prigojin anıtının dokunulmadan bırakılmasına dikkat çeken Kolesnikov, “Ruslar, Prigozhin gibi figürlerin anısını yaşatmakta özgür. Ancak mesaj net: İktidara talip olmayın, en küçük payına bile.” değerlendirmesinde bulundu.