Rumlarla ‘NATO tipi’ anlaşma... Fransa’dan Güney Kıbrıs’a ‘kalıcı asker’

AVRUPA’nın NATO’ya alternatif güvenlik kalkanı arayışında öne çıkan Fransa, enerji merkezi Ortadoğu coğrafyasında geçen yüzyıl kaybettiği konumuna dönmek amacıyla Kıbrıs’a daimî asker yerleştiriyor. AB’nin Güney Kıbrıs’taki gayri resmi zirvesine katılan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Rum lider Nikos Hristodulidis ile NATO üyeleriyle veya ABD’nin asker bulundurduğu ev sahibi ülkelerle düzenlediği ‘SOFA’ adı verilen ‘Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi’ imzalama kararı aldı.

İRAN SAVAŞINI FIRSAT BİLDİ

Fransa uzun süredir Kıbrıs’a asker göndermek istiyor, Rumlarla, kimi zaman ikili kimi zaman da AB üzerinden işbirliği anlaşmaları imzalayarak deniz ve hava üssü talebinde bulunuyordu. Kıbrıs’taki İngiliz Ağrotur Üssü’ne geçen ay bir İran kamikaze dronunun isabet etmesinin ardından Fransa Rumlara kısa menzilli Mistral füzeleriyle, hava savunma birliği göndermişti. ABD-NATO geriliminin yanı sıra İran savaşı ile Rumların Türkiye karşıtlığını ‘değerlendiren’ Fransa, Rumları bir yandan da silahlandırıyor.

 HAZİRANDA PARİS’TE İMZALACAK

Rum lider Hristodulidis ile Lefkoşa’nın Rum kesiminde ortak basın toplantısı düzenleyen Macron, iki ülke arasında Kuvvetler Statüsü Anlaşması’nın (SOFA) haziran ayında Paris’te imzalanacağını açıkladı. Macron, Rum yönetimi ile asker ilişkilerinin ayrıcalıklı olduğunu, ortak tatbikatların yanı sıra Rum ordusunun savunma ihtiyaçları ile alt yapısının güncelleştirileceğini söyledi. Fransa’nın Rumlardan istediği Mari (Tatlısu) kasabasındaki deniz üssünün genişletilmesi çalışmaları ise AB’nin savunma fonu SAFE programından temin edilecek mali kaynakla yapılacak. Rum lider Nikos Hristodulidis, Fransa ile geçen yıl stratejik işbirliği anlaşması imzaladıklarına dikkati çekerek, ilişkilerin ‘mükemmel’ olduğunu belirtti. SOFA anlaşmasının imzalanmasıyla Fransız askerlerinin Rum topraklarında daimî üsleneceğini kaydetti. Rum lider Fransız askerlerinin ‘barışçıl amaçlarla’ adada bulunacağını da söyleme ihtiyacı hissetti.

 GARANTÖRLÜK ANLAŞMASINA AYKIRI

Rumların tek başına Kıbrıs’ta başka bir ülke ile adada kalıcı asker bulunmasına dair anlaşma imzalaması; 1960’ta Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruşunda İngiltere, Türkiye ve Yunanistan arasında imzalanan ‘garantörlük’ anlaşmasına aykırı. Üç ülke arasında imzalanan garantörlük anlaşması Kıbrıs’ta başka bir ülkenin asker bulundurmasını yasaklıyor. Rum yönetimi, Yunanistan ve AB’yi de arkasına alarak bugüne kadar İsrail ve ABD başta olmak üzere birçok ülke ile askeri anlaşmalar imzaladı. Fransa ile imzalanacak ‘daimî asker’ anlaşması ilk olacak.

SOFA NEDİR?

Kuvvetler Statüsü Sözleşmesi, İngilizce’de ‘Status of Forces Agreement’ın kısaltması, SOFA adıyla biliniyor. Bir ülkede askeri güç bulunduracak yabancı bir ülkenin, ev sahibi ülke ile yaptığı daimî konuşlanacak askerlerin tabi olacağı hukuk, imtiyazları, yetkileri ve kullanacağı askeri sivil altyapı tesislerini belirliyor. SOFA, NATO’nun üye ülkeler ve ABD’nin üs bulundurduğu ülkelerle yaptığı anlaşmalarla biliniyor.

ZİRVEDEN ‘TEK PAZAR’ VURGUSU ÇIKTI

KIBRIS Rum Yönetimi’nde gayri resmi zirvede bir araya gelen 27 AB ülkesi lideri, Trump’ın ‘Önce Amerika gelir’ anlamındaki ‘First America’ sloganından esinlenerek, ‘Tek Avrupa, Tek Pazar’ (One Europe, One Market) başlığı altında ekonomik yol haritası belirledi. Avrupa Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu arasında imzalanan yol haritası protokolü, 2027 sonuna kadar, AB’nin kendi içindeki ticaretin önündeki bürokratik engellerin kaldırılması ve yeşil enerjiye geçilerek, petrol ürünlerine bağımlılığın azaltılarak enerji maliyetinin düşürülmesini öngörüyor. Yol haritasını AB Konseyi Dönem Başkanı Rum lider Nikos Hristodulidis, AB Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen ve Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola imzaladı.