Ruhi Çenet’in 8 yıl önce İsrail imaj çalışmaları için özel davet edildiği ortaya çıktı Son Haberler

Sonhaberler.com-Özel Haber - Ruhi Çenet’in Hasidik Yahudileri konu alan ve 2026 yılında yayımlanan belgeselinin ardından, içerik üreticisinin geçmişte İsrail’e yaptığı bir ziyaret sosyal medyada yeniden tartışılmaya başlandı. Tartışmanın merkezinde ise 2017 yılında gerçekleştirilen UploadEuro isimli proje bulunuyor. Dönemin haberleri ve proje için hazırlanan etkinlik duyuruları birlikte incelendiğinde, ziyaretin StandWithUs Fellowship programına katılan IDC Herzliya öğrencilerinin oluşturduğu bir proje kapsamında gerçekleştirildiği görülüyor. Israel Hayom'un 28 Ağustos 2017 tarihli haberi, Ruhi Çenet'i söz konusu program kapsamında İsrail'e gelen yedi uluslararası içerik üreticisinden biri olarak açıkça isimlendiriyor.

2017 TARİHLİ ISRAEL HAYOM HABERİ ARŞİVDE DURUYOR

Tartışmanın temel kaynağını Israel Hayom'da yayımlanan “New project introduces Israel to popular bloggers around the world” başlıklı haber oluşturuyor. Haberde projenin, StandWithUs'ın Fellowship programı kapsamında geliştirilen bir çalışma olduğu ve Herzliya'daki Interdisciplinary Center'dan, dönemin adıyla IDC Herzliya'dan 26 öğrencinin projede yer aldığı aktarılıyor. Aynı içerik 31 Ağustos 2017'de The Jewish Link tarafından da yayımlandı.

Israel Hayom haberine göre öğrenciler, dünyanın farklı ülkelerinden yedi popüler içerik üreticisini İsrail'e getirerek ülkeyi doğrudan deneyimlemelerini amaçladı. Haberde UploadEuro'nun ilk kez gerçekleştirilen bir çalışma olmadığı da belirtiliyor. Projenin, bir önceki yaz Güney Amerikalı içerik üreticilerine odaklanan “Upload” isimli çalışmanın devamı olduğu kaydediliyor.

PROJEYİ 26 IDC HERZLİYA ÖĞRENCİSİ HAZIRLADI

UploadEuro'nun yapısına ilişkin dikkat çekici ayrıntılardan biri, Mayıs 2017'de yayımlanan bağış etkinliği duyurusunda bulunuyor. Secret Tel Aviv'deki etkinlik sayfasında organizatörler kendilerini, IDC Herzliya'da eğitim gören ve StandWithUs Fellowship'in “Public Leadership Diplomacy” programına katılan 26 kişilik öğrenci grubu olarak tanımlıyor. Duyuruda UploadEuro'nun Fellowship çerçevesinde oluşturulduğu açıkça ifade ediliyor.

26 Mayıs 2017'de Tel Aviv'deki Kanta Bar'da UploadEuro için bir bağış etkinliği de düzenlendi. Etkinliğin giriş ücretinin 50 şekel olduğu, 100'den fazla ödülün çekilişle dağıtılmasının planlandığı ve elde edilen desteğin proje için kullanıldığı duyuruldu. Dolayısıyla proje, ağustos ayındaki içerik üreticisi ziyaretinden aylar önce hazırlanmaya başlanmıştı.

UPLOADEURO'NUN AMACI NASIL TANIMLANDI?

Mayıs 2017 tarihli etkinlik duyurusunda öğrenciler, projeyi oluşturma gerekçelerini de ayrıntılı biçimde açıklıyor. Duyuruda haberlerde, sosyal medyada, üniversite kampüslerinde ve hükümetler düzeyinde İsrail karşıtı bir önyargı bulunduğu savunuluyor ve UploadEuro aracılığıyla İsrail'in demokratik, modern, liberal ve çok kültürlü bir ülke olarak milyonlarca sosyal medya kullanıcısına gösterilmesinin hedeflendiği belirtiliyor. Söz konusu ifadeler projeyi hazırlayan grubun kendi tanımlaması niteliğinde.

Israel Hayom'a konuşan proje ekibinden Ricci Cohen ve Lihi Biton da benzer bir amaç ortaya koyuyor. İki öğrenci, İsrail'in uluslararası imajını değiştirmek istediklerini ve bunu gerçekleştirmenin yollarından birinin sosyal medyada geniş kitlelere ulaşan kişileri ülkeye getirerek İsrail'i doğrudan deneyimlemelerini sağlamak olduğunu anlatıyor. İçerik üreticilerinin daha sonra gördüklerini takipçileriyle paylaşmalarının, İsrail hakkındaki önceden oluşmuş algıları değiştirebileceği düşüncesi projenin temel yaklaşımı olarak aktarılıyor.

YEDİ İÇERİK ÜRETİCİSİNİN 9 MİLYONDAN FAZLA TAKİPÇİSİ VARDI

Israel Hayom'un aktardığına göre UploadEuro kapsamında İsrail'e getirilen yedi içerik üreticisinin sosyal medya hesaplarındaki toplam takipçi sayısı o tarihte 9 milyonun üzerindeydi. Projede özellikle farklı ülkelerde geniş kitlelere ulaşabilen isimlerin tercih edildiği görülüyor.

Haberde isimleri verilen katılımcılar arasında Ruhi Çenet'in yanı sıra Polonyalı Krzysztof Gonciarz ve Dominik Cumhuriyeti'nden Yarissa Rodriguez bulunuyor. Gonciarz'ın o dönemde Tokyo'da yaşadığı ve YouTube'da yaklaşık 600 bin abonesi olduğu, Rodriguez'in ise İngilizce ve İspanyolca yaşam tarzı içerikleri hazırladığı ve 1,5 milyondan fazla aboneye ulaştığı aktarılıyor.

RUHİ ÇENET'İN O DÖNEM 2,4 MİLYON ABONESİ VARDI

Israel Hayom, Ruhi Çenet'i Türkiye'den gelen seyahat içerik üreticisi olarak tanıtıyor ve o tarihte 2,4 milyon abonesinin bulunduğunu yazıyor. Haberde Çenet'in Türkiye'de en fazla takip edilen içerik üreticileri arasında bulunduğuna ilişkin dönemsel bir sıralamaya da yer veriliyor.

Çenet'in programa bireysel olarak davet edilen uluslararası içerik üreticilerinden biri olduğu anlaşılıyor. Mevcut kaynaklarda Çenet'in söz konusu 26 kişilik StandWithUs Fellowship öğrenci grubunun üyesi olduğuna dair bir bilgi bulunmuyor. Kaynakların ortaya koyduğu ilişki, Fellowship öğrencilerinin hazırladığı UploadEuro projesine davet edilen içerik üreticilerinden biri olmasıyla sınırlı.

PROGRAMDA KUDÜS, ÖLÜ DENİZ VE YAFA YER ALDI

Israel Hayom haberinde yedi içerik üreticisinin İsrail'deki farklı noktaları gezeceği, programda Kudüs ve Ölü Deniz'in de bulunduğu belirtiliyor. Projenin yalnızca turistik noktaların ziyaret edilmesine değil, İsrail toplumunun farklı kesimlerinin katılımcılara gösterilmesine de odaklandığı aktarılıyor.

Ricci Cohen'in anlattığı örneklerden biri Yafa'daki bir restoran ziyaretine ilişkin. Cohen, katılımcılardan bazılarının Araplar ile Yahudilerin aynı restoranda birlikte bulunmasına şaşırdığını söylüyor. Program kapsamında Kudüs'te farklı dinler açısından kutsal kabul edilen yerlerin de gösterileceğini belirtiyor. Açıklamalar, organizatörlerin geziyi İsrail'in çok kültürlü yapısını öne çıkaracak biçimde kurguladıklarını gösteren dönemsel beyanlar arasında yer alıyor.

RUHİ ÇENET ISRAEL HAYOM'A KONUŞTU

2017 tarihli haberde yalnızca Çenet'in adı ve takipçi sayısı yer almıyor. Israel Hayom, İstanbul'dan delegasyona katılmak üzere gelen Ruhi Çenet'in gezi sırasında yaptığı açıklamalara da yer veriyor.

Çenet, Türkiye'deki insanların İsrail hakkındaki görüşlerinin büyük ölçüde medyadan edindikleri bilgilerle oluştuğunu ifade ediyor. İsrail'in medyada savaş bölgesi olarak gösterildiğini söyleyen Çenet, Türkiye'de İsrail'e yönelik tek tip bir yaklaşım bulunmadığını anlatıyor. Israel Hayom'un İngilizce aktarımında Çenet'in Türkiye'de İsrail'e yönelik bir nefret bulunmadığını söylediği de yer alıyor.

MAVİ MARMARA OLAYINDAN DA SÖZ ETTİ

Çenet'in açıklamalarında 2010'daki Mavi Marmara olayı da yer alıyor. Israel Hayom, olayın Türkiye-İsrail ilişkilerini yıllarca olumsuz etkilediğine ilişkin arka plan bilgisini verdikten sonra Çenet'in Türkiye'de farklı görüşlere sahip çok sayıda insan bulunduğuna ilişkin sözlerini aktarıyor.

Çenet ayrıca Türklerin İsrail'i genellikle tatil destinasyonu olarak düşünmediğini belirtiyor. Ziyaret sırasında hazırlayacağı ve paylaşacağı içeriklerin ardından söz konusu algının değişebileceğini düşündüğünü Israel Hayom'a söylüyor. Açıklamalar, Çenet'in UploadEuro kapsamında İsrail'e geldiğini doğrulayan doğrudan dönem kaynaklarından biri olma özelliği taşıyor.

STANDWITHUS NASIL BİR ORGANİZASYON?

UploadEuro tartışmasının diğer tarafında StandWithUs bulunuyor. Kuruluş, kendi güncel kurumsal açıklamasında kendisini uluslararası ve partiler üstü bir “İsrail eğitim organizasyonu” olarak tanımlıyor. Kuruluş amaçları arasında İsrail hakkında eğitim faaliyetleri yürütmek, yanlış olduğunu değerlendirdiği bilgileri sorgulamak ve antisemitizmle mücadele etmek bulunuyor. StandWithUs ayrıca 2001'de kurulduğunu ve merkezinin Los Angeles'ta bulunduğunu belirtiyor.

StandWithUs'ın kendi açıklamalarında İsrail'e destek ve antisemitizmle mücadele temel faaliyet alanları arasında gösteriliyor. Kuruluş sosyal medya, basılı ve dijital kaynaklar, filmler, eğitim programları ve İsrail ziyaretleri üzerinden çalışmalar yürüttüğünü belirtiyor. StandWithUs ayrıca siyasi olarak herhangi bir partiye bağlı olmadığını ve belirli İsrail hükümeti politikalarını destekleyen bir kuruluş olarak faaliyet göstermediğini ifade ediyor.

StandWithUs'ın kurumsal açıklaması

FELLOWSHIP PROGRAMININ HEDEFİ NE?

UploadEuro'nun ortaya çıktığı StandWithUs Israel Fellowship programının günümüzdeki resmi tanımında programın 2006 yılında başlatıldığı belirtiliyor. Program, İsrail'deki üniversitelerden seçilen öğrencilerin kamu diplomasisi ve liderlik alanında eğitilmesine odaklanıyor. Katılımcılara İsrail'in dünyada nasıl algılandığı, ülkenin imajının nasıl oluştuğu, mesajların hedef kitleye göre hazırlanması, kamera karşısında konuşma ve İsrail hakkında zor sorulara cevap verme gibi alanlarda eğitim verildiği açıklanıyor.

StandWithUs'ın Fellowship programına ilişkin İbranice sayfasında hedef daha açık biçimde ifade ediliyor. Programın her yıl yaklaşık 120 öğrenciyi kamu diplomasisi alanında eğitmeyi ve İsrail'in dünyadaki imajının geliştirilmesine yönelik faaliyetlere hazırlamayı amaçladığı belirtiliyor. Günümüzde Reichman University adını taşıyan IDC Herzliya da Fellowship'in faaliyet gösterdiği üniversiteler arasında sayılıyor.

UPLOADEURO DA FELLOWSHIP İÇİNDEN ÇIKTI

2017 tarihli kaynakların birlikte okunması, UploadEuro'nun yapısını daha açık hale getiriyor. StandWithUs Fellowship'e katılan IDC Herzliya'daki 26 öğrenci UploadEuro projesini oluşturdu; farklı ülkelerden yedi yüksek takipçili içerik üreticisini İsrail'e davet etti ve katılımcıların ülke deneyimlerini sosyal medya kitleleriyle paylaşmalarını hedefledi.

Israel Hayom da projeyi doğrudan StandWithUs Fellowship programının parçası olarak tanımlıyor. 2017'de yayımlanan başka kaynaklar da aynı bağlantıyı kuruyor. The Jewish Link'teki haber, projeyi StandWithUs programının bir girişimi olarak aktarırken, dönem arşivlerinde UploadEuro'nun İsrail yanlısı kâr amacı gütmeyen StandWithUs ile bağlantısı açık şekilde belirtiliyor.

PROJENİN DAHA ÖNCE DE BİR AYAĞI VARDI

UploadEuro tamamen sıfırdan oluşturulmuş bir format değildi. Israel Hayom'un 2017 tarihli haberine göre proje, bir önceki yaz gerçekleştirilen “Upload” isimli çalışmanın devamıydı. İlk projenin odağında Güney Amerika'dan içerik üreticileri bulunuyordu.

UploadEuro ile format Avrupa ve farklı ülkelerden geniş takipçi kitlesine sahip sosyal medya isimlerine taşındı. Proje ekibinin verdiği rakama göre yalnızca yedi katılımcının toplam sosyal medya erişimi 9 milyonun üzerindeydi. Dolayısıyla takipçi sayısının katılımcı seçiminde önemli bir unsur olduğu, organizatörlerin açıklamalarından anlaşılıyor.

2017 ZİYARETİ 2026'DA NEDEN YENİDEN GÜNDEME GELDİ?

Arşivdeki ziyaretin yeniden tartışılmasının arka planında Çenet'in 2026'da yayımladığı Hasidik Yahudiler belgeseli bulunuyor. Çenet'in New York'ta hazırladığı çalışmada Hasidik Yahudilerin gündelik hayatı, dini kuralları, aile ve eğitim yapıları ile İsrail'le ilişkileri gibi başlıklar işlendi. Belgesel kısa sürede geniş bir izleyici kitlesine ulaştı ve sosyal medyada tartışma yarattı.

Çenet daha sonra sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada belgeselde görüntülenen grubun Chabad-Lubavitch topluluğu olduğunu belirtti. Çenet söz konusu topluluğu “ileri düzeyde Siyonist” ve “İsrail yanlısı” olarak nitelendirdi; çekimlerin başlangıcında grubun daha kültürel ve yüzeysel bir içerik hazırlanacağını düşündüğünü, süreç ilerledikçe aldıkları destekler, İsrail'le tarihsel ve ideolojik ilişkileri ve Kudüs'e ilişkin siyasi-dini yaklaşımlarını da ele aldıklarını söyledi. Paylaşımını Filistinli çocuklara destek çağrısıyla tamamladı. Bunlar Çenet'in kendi değerlendirmeleri ve açıklamalarıdır.

SOSYAL MEDYADAKİ “BAĞLANTI” İDDİASINDA AYRIM ÖNEMLİ

2017 tarihli belgeler Ruhi Çenet ile UploadEuro arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu ortaya koyuyor: Çenet projeye katılmış, İsrail'e gitmiş ve ziyaret sırasında Israel Hayom'a açıklama yapmış. UploadEuro ile StandWithUs arasındaki bağlantı da hem Israel Hayom haberinde hem projenin bağış etkinliği duyurusunda açıkça belirtiliyor.

Ancak eldeki belgelerin gösterdiği ilişkinin sınırı da önemli. İncelenen kaynaklarda Çenet'in StandWithUs çalışanı, Fellowship öğrencisi veya örgütün üyesi olduğuna ilişkin bir kayıt bulunmuyor. Aynı şekilde taranan kaynaklar Çenet'e StandWithUs tarafından ödeme yapıldığını veya Çenet'in örgüt tarafından “fonlandığını” kanıtlayan bir belge sunmuyor. Mevcut belgelerle doğrulanabilen olgu, StandWithUs Fellowship kapsamındaki öğrencilerin düzenlediği UploadEuro projesine davet edilen yedi uluslararası içerik üreticisinden birinin Ruhi Çenet olduğu.

KRONOLOJİ NASIL ŞEKİLLENİYOR?

Kaynakların ortaya koyduğu kronoloji Mayıs 2017'de UploadEuro ekibinin Tel Aviv'de proje için bağış etkinliği düzenlemesiyle başlıyor. Etkinlik duyurusunda projeyi hazırlayan ekip, IDC Herzliya'daki StandWithUs Fellowship programına katılan 26 öğrenci olarak tanımlanıyor. Ağustos 2017'ye gelindiğinde yedi uluslararası içerik üreticisi İsrail'e getiriliyor; Ruhi Çenet de İstanbul'dan gelen katılımcılar arasında bulunuyor. Israel Hayom 28 Ağustos'ta projeyi ve Çenet'in açıklamalarını yayımlıyor. Haber sonraki günlerde farklı yayınlar tarafından da aktarılıyor.

Aradan dokuz yıl geçtikten sonra Çenet'in 2026 tarihli Hasidik Yahudiler belgeseli geniş çaplı tartışma yaratıyor. Çenet'in Chabad-Lubavitch ve İsrail hakkındaki açıklamalarının ardından 2017 Israel Hayom haberi sosyal medya kullanıcıları tarafından yeniden dolaşıma sokuluyor. Arşiv kaynakları ziyaretin ve UploadEuro bağlantısının gerçek olduğunu doğrularken, sosyal medyada kullanılan daha ileri nitelikteki “örgüt üyesi”, “ajan” veya “fonlanıyor” gibi iddialar için incelenen belgelerde doğrulayıcı kanıt bulunmuyor.

2017 tarihli Israel Hayom haberinin arşivdeki tam metni