RK dan Google’a yeni soruşturma: Android ekosistemi mercek altında

Rekabet Kurumu, teknoloji dünyasında dengeleri değiştirecek kritik bir adım attı. Kurulun 08.01.2026 tarihli ve 26-01/2-M sayılı kararı ile Google’ın mobil cihaz üreticileriyle imzaladığı sözleşmeler ve Android Geliştirici Doğrulama Programı kapsamındaki faaliyetleri hakkında soruşturma açıldı. Söz konusu karar, Mobil Ekosistemler Sektör İncelemesi (MESİ) raporundaki çarpıcı bulgulara dayandırıldı.

"İSTEĞE BAĞLI" SÖZLEŞMELERDEKİ MALİ TEŞVİK KISKACI

Kurul tarafından yapılan incelemelerde, Google’ın 2018 yılındaki kararın ardından sözleşme yapısını değiştirdiği ancak "mali teşvikler" yoluyla piyasadaki hakimiyetini sürdürdüğü iddia ediliyor. Google Arama parçacığının (widget) ana ekrana yerleştirilmesinin artık "zorunlu" tutulmadığı, bunun yerine "isteğe bağlı" sunulan Google Arama Parçacığı Yerleştirme Sözleşmesi (GSPA) kapsamına alındığı saptandı. Ancak MESİ raporuna göre, cihaz üreticilerinin tamamının bu sözleşmeyi imzaladığı ve ana ekrana rakip bir arama parçacığı yerleştirmedikleri tespit edildi.

VARSAYILAN AVANTAJLAR VE GELİR PAYLAŞIMI

Soruşturmanın bir diğer önemli odak noktasını ise Türkiye İçin Gelir Paylaşım Sözleşmesi (TRSA) oluşturuyor. Google Arama’nın varsayılan olarak atanmasının bu sözleşmeyle mali teşviklere bağlandığını belirten Kurul; Google Chrome ve Google Sesli Asistan gibi servisler aracılığıyla Google Arama’ya geniş bir avantaj sağlandığını vurguladı. Sağlanan bu mali desteklerin, üreticiler üzerinde "yönlendirici etki" yaratarak rekabeti kısıtladığı değerlendiriliyor.

TARAYICI PAZARINDAKİ KOŞULLAR VE KISITLAMALAR

Raporda, Google’ın işletim sistemi lisanslaması için Google Chrome tarayıcısının ön yüklü gelmesini, Uygulama Havuzunda yer almasını ve varsayılan olarak ayarlanmasını şart koştuğu bilgisine yer verildi. Ayrıca, geçmişte ihlal sayılmayan ancak güncel piyasa koşullarında risk teşkil eden "alternatif işletim sistemi geliştirme yasağı" da tekrar inceleme kapsamına alındı. Buna göre, cihaz üreticilerinin Android açık kaynak kodunu kullanarak yeni bir sistem geliştirmesinin engellenmesinin, işletim sistemi pazarındaki rekabeti olumsuz etkilediği üzerinde duruluyor.

GELİŞTİRİCİ POLİTİKALARI DA TAKİPTE

Soruşturma kapsamında Google’ın "Android Geliştirici Doğrulama Programı"ndaki son politika değişiklikleri de incelenecek. Kurul, bu değişikliklerin uygulama geliştiricileri üzerinde yarattığı etkileri ve pazarın genel yapısına yönelik olası ihlalleri 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca karara bağlayacak.