Riyad’da kritik zirve: Ortak bildiriye Ankara dokunuşu

Toplantı öncesinde Riyad’a yönelik İran’ın füze ve İHA saldırıları Körfez başkentlerinde rahatsızlığı artırdı ve atmosferi daha da sertleştirdi. Körfez ülkelerinin İran’ın kendilerini hedef alarak ABD’ye karşı bir ‘şantaj aracı’ olarak kullanma ihtimalinden ciddi şekilde endişe duyduğu ifade edildi.

İSRAİL’E ELEŞTİRİLER YER ALDI

Hürriyet’in edindiği bilgiye göre Türkiye, zirve boyunca krizin ana sorumlusuna ilişkin tutumunu net biçimde ortaya koydu. İsrail’in politikalarının bölgedeki gerilimin temel kaynağı olduğu hemen her temas ve oturumda dile getirildiği hatırlatıldı. Nitekim kabul edilen ortak açıklamaya da bu yaklaşım yansıdı. Metinde, İsrail’i eleştiren ifadelerin yer almasının Türkiye’nin girişimiyle mümkün olduğu bildirildi. Böylece bildiride, savaşın temelinde İsrail’in yayılmacı politikalarının bulunduğu yer aldı.  

Öte yandan Türkiye’nin İran’a yönelik yaklaşımında ise dikkatli ve dengeli bir çizgi izlediği vurgulanıyor. İran’dan Türkiye’ye ateşlenen füzelere rağmen Ankara’nın soğukkanlılığını koruduğuna işaret edilirken, İran’ın doğrudan hedef almadığına dikkat çekiliyor. Ankara’ya göre, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırıları bölgedeki gerilimi tırmandırırken, küresel sonuçlar da doğuruyor. Özellikle gerilimin ekonomik etkilerinin başta enerji piyasaları olmak üzere tüm dünyayı etkileyebileceğine dikkat çekiliyor.

BAKAN FİDAN: BU SAVAŞIN MÜSEBBİBİ İSRAİL'DİR

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan’daki temaslarının ardından Katar’a gitti. Doha’da Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani tarafından kabul edilen Fidan, daha sonra görüştüğü Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile ortak basın toplantısı düzenledi. “Bölgemizi eşi benzeri görülmemiş bir krizin içine çeken bu savaşın birinci müsebbibi malumunuz İsrail’dir” diyen Fidan, müzakerelerin sürdüğü bir evrede İsrail’in kışkırtmalarıyla başlayan saldırıların, sadece bölgeyi devasa bir savaş alanına çevirmediğini aynı zamanda küresel istikrarı da sarstığını vurguladı. Katar’ın hiç hak etmediği halde arabuluculuk yürüttüğü sırada saldırıya uğradığını belirten Fidan, şunları söyledi:

KATAR’IN YANINDAYIZ

“Her şeyden önce Katarlı kardeşlerimize, Türk halkının ve Sayın Cumhurbaşkanımızın (Recep Tayyip Erdoğan) geçmiş olsun dileklerini iletmek istiyorum. Sivillerin hayatını hiçe sayan ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları kınıyoruz ve reddediyoruz. Türkiye kardeş Katar’ın her zaman yanındadır. Bu saldırıların derhal durdurulması gerektiğini İranlı muhataplarımıza her düzeydeki temaslarımızda net biçimde ifade ediyoruz.

ATEŞKESİ İHLAL EDİYOR

Seyrüsefer ve deniz güvenliğini tehdit eden eylemlerden kaçınılması gerektiğini de vurguluyoruz. Türkiye’nin bu kriz karşısında tutumu nettir. Komşu coğrafyaları hedef alan her türlü eylemi reddederken bölgedeki istikrarsızlıktan beslenen İsrail’in kendi suçlarını ve işgalci politikalarını yaratılan bu bölgesel çatışma perdesi ardında aklama teşebbüslerine de asla müsaade edilmemelidir. Diğer taraftan, savaşın uluslararası toplumun dikkatini Filistin’den ve Gazze’deki trajediden uzaklaştırmaması gerektiğine dikkat çekmekteyiz. İsrail, yaratılan bu kaosu fırsat bilerek ateşkes ihlallerini pervasızca sürdürmektedir. Gazze’de uyguladığı işgal ve yıkım politikasını Lübnan’da da hayata geçirmeye başladı. Uluslararası toplum İsrail’in oldubitti üzerine kurguladığı bu fırsatçı politikalarına karşı gerekli sorumluluğu üstlenmeli ve İsrail’in yayılmacılığına set çekmelidir.”

GEREKLİ CEVABI VERDİK

Toplantıdan önce İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile telefonda görüştüğünü belirten Fidan, “Onları da dinledik. Gerekli cevapları verdik. Biz onlara yapılan saldırıyı haklı bulmuyoruz ama onların da bölge ülkelerine yaptıkları saldırıyı haklı bulmuyoruz. Bir yanlış başka bir yanlışa gitmemeli” dedi.