Ramazan’da hem beden hem ruh sağlığı için uzmanlardan öneriler

Ramazan ayının sağlık üzerindeki etkileri ve oruç sürecinde dikkat edilmesi gerekenler, Medipol Mega Üniversite Hastanesi’nde düzenlenen ‘Ramazan ve Sağlık Paneli’nde masaya yatırıldı. Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bilal Boztosun’un moderatörlüğünde gerçekleşen panelde, iç hastalıkları, nefroloji, gastroenteroloji, ruh sağlığı ve beslenme alanındaki deneyimli uzmanlar, Ramazan’ı sağlıklı geçirmek için önemli uyarı ve önerilerde bulundu.

BOZTOSUN: RAMAZAN’DA SAĞLIKTAN ÖDÜN VERMEDEN İBADET EDİLMELİ

Panelin moderatörlüğünü üstlenen Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bilal Boztosun, Ramazan ayının hem ruhsal hem de fiziksel olarak dengeli geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Hastaların oruç tutma konusunda zaman zaman ısrarcı olabildiğini belirten Boztosun, sağlık faktörünün her şeyden önce geldiğini ifade ederek, “Sağlığımızı tehlikeye sokmayacaksa elbette oruç tutulabilir. Ancak önceliğimiz her zaman sağlığımız olmalı. Ramazan’da kurulan zengin sofralar ve uzun süren sohbetler fazla yemek tüketimine yol açabiliyor. Dengeli beslenme ve egzersiz ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti. İbadet ederken sağlıktan ödün verilmemesi gerekiyor” dedi. Prof. Boztosun, herkes için huzurlu ve sağlıklı bir Ramazan temennisinde bulundu.

ARAS: YAŞLILARDA ORUÇ BİREYSEL OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİ

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sevgi Aras, Türkiye’de ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte yaşlı nüfusun arttığına dikkat çekerek, yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişimlerin Ramazan ayında daha yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti. Ağız kuruluğu, görme ve koku alma problemleri gibi durumların yaşlılıkla birlikte sık görülebildiğini ifade eden Prof. Dr. Aras, vücudun su ihtiyacı devam etmesine rağmen su içme isteğinin azalabildiğini söyledi. Yaşlılığın beslenme açısından da çeşitli zorlukları beraberinde getirdiğini belirten Prof. Dr. Aras, oruç tutma kararının mutlaka bireysel sağlık durumuna göre değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Orucun faydalarına dikkat çeken Prof. Dr. Aras, ancak bu sürecin hekim kontrolünde ve bilinçli şekilde yönetilmesinin önem taşıdığını ifade etti.

ÖZMEN: UZUN SÜRELİ SUSUZLUK BÖBREK HASTALARI İÇİN RİSK OLUŞTURABİLİR

Nefroloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şehmus Özmen, Ramazan ayında uzun süreli susuzluğun özellikle böbrek hastaları açısından ciddi riskler oluşturabileceğine dikkat çekti. Prof. Dr. Özmen, “Bütün hastalarımız ve vatandaşlarımız için önereceğimiz şey susuz kalmamaları, yeterli su almalarıdır. Tabii ki Ramazan döneminde 12-16 saate ulaşabilen bir su içmeme ve beslenmeme dönemi yer alıyor ve bu vücudumuzu ve organlarımızı etkileyebiliyor. Aslında kronik hastalığı olan tüm bireyler için uzun dönem susuz kalmak etkileyici olabiliyor ve durumlarını bozabiliyor, ilaç alımlarını etkileyebiliyor.

Dolayısıyla bu hastaların mutlaka Ramazan öncesi hekime başvurup değerlendirilmeleri gerekiyor. Ramazan’da 12-16 saat susuz kalmaya bağlı veya beslenmemeye bağlı bir risk taşıyorlarsa mutlaka incelemesini yaptırıp bu olaya engel bulunup bulunmadığını sormaları gerekiyor. Eğer bu risk onlara engel oluyorsa o zaman oruç tutmamaları gerekiyor. Ama bu riskler engel değilse o zaman hekim önerisi ile oruç tutabilirler” dedi.

Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Esin Korkut, Ramazan ayında orucun uzun süreli açlık anlamına geldiğini belirterek, bu sürecin sağlıklı yönetilmesi gerektiğini vurguladı. Korkut, “Reflü hastalarının özellikle nasıl besleneceği konusu önemli. Çünkü bütün gün bir açlık döneminden sonra iftarda tabii ki çok yemek istiyoruz. Biz en azından çorbayla, hafif bir şeylerle başlanmasını öneriyoruz. Yağlı olmayan gıdalarla, sebze ağırlıklı yemek yenmesini özellikle öneriyoruz. Sahur aslında reflü hastaları için ciddi bir problem. Çünkü sahurda yemek yiyip yatmaya çalışıyoruz. Bunu önermiyoruz. En az yarım saatlik oturur vaziyette kalınmasını istiyoruz. Tabii iş programları bu süreyi her zaman sağlamaya imkan vermeyebiliyor. İleri reflü hastalarında gerekirse mutlaka uzman yardımı alınması gerekiyor. Çünkü buna göre ilaçlarımızı sahur-iftar düzenine göre ayarlamamız gerekecek” diye konuştu.

Korkut, mide sağlığını korumak için iftar sonrası hafif beslenme ve hareketin önemini söyleyerek “Mideyi yormamak adına özellikle iftarda çok yağlı ve ağır gıdalar yerine daha çok fırında, sebze ağırlıklı yemekler tercih edilmeli. Probiyotikleri atlamamak gerekiyor. Yoğurt vazgeçilmezimiz; en azından bir kase tüketebiliriz. Mutlaka yürüyüş bu süreçte önem gösteriyor. İftardan sonra en az yarım saatlik yürüyüşler mide hazmını oldukça rahatlatacaktır” dedi

TUMAN: ORUÇ RUHSAL DAYANIKLILIĞI ARTIRIYOR

Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Taha Can Tuman, Ramazan ayında tutulan orucun yalnızca fiziksel değil, ruhsal açıdan da önemli katkılar sağladığını belirtti. Ramazan ayında iftar ve sahur saatleriyle beraber sosyal ritmimiz değiştiğini belirten Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Doç. Dr. Taha Can Tuman, “Buna uyum sağlamak için özellikle aynı saatlerde yatmak, aynı saatlerde kalkmak, özellikle iftar saatleri sabit olsa da sahur saatlerini de sabitlemek oldukça önemli. Aynı zamanda dengeli beslenmek ve bol su içmek hem beden sağlığımız hem de zihin sağlığımız için oldukça önem arz etmekte. Oruç tutmak, uzun vadede hafızayı güçlendirici, dikkat ve odaklanmayı artırıcı, stres düzeyini azaltıcı etkisi bulunmakta. Burada bunun dışında özellikle dikkat etmemiz gereken uyku düzeni; aynı saatte yatıp aynı saatte kalkmak, düzenli beslenmek ve aynı zamanda bol su içmek, ruhsal dengeyi sağlamak açısından Ramazan’da oldukça önemli diye düşünüyorum. Bunun dışında Ramazan’da aile bağlarımızı kuvvetlendirmek, sosyal bağları kuvvetlendirmek ve iyilik yapmak ruh sağlığımıza iyi gelecek” dedi.

‘DOĞRU SIRALAMA KİLO KONTROLÜNÜ BELİRLİYOR’

Diyetisyen Fatma Betül Çelebi, Ramazan ayında kilo alımının temel nedeninin fazla kalori tüketimi olduğunu belirterek, kişinin oruç tutmasına rağmen kilo almaya devam etmesinin genellikle yanlış beslenme sıralamasından kaynaklandığını söyledi Beslenme ve Diyet uzmanı Diyetisyen Fatma Betül Çelebi sahurun gün boyu tokluk açısından belirleyici olduğunu belirterek, “Sağlıklı bir sahur dediğimizde mutlaka protein kaynağı olarak yiyebiliyorsak yumurta olması gerekir. Ardından tok tutacak faydalı yağ kaynakları, örneğin avokado, ceviz gibi olabilir. Zeytin de tercih edilebilir fakat susatma ihtimali olabilir. Bunların yanında yeşillikler de desteklenmeli; roka gibi mevsim sebzeleri, havuç veya normal şekilde tüketilebilir. Kapya biber eklenebilir. Reçeller yerine meyve daha sağlıklı bir alternatif olacaktır. Burada ananas ve yaban mersini gibi mevsim meyveleri tüketilebilir. Tam buğday ekmeği ile mutlaka desteklenmelidir. Gün içerisinde hem lif ihtiyacımızı sağlayacak hem de kan şekerimizin düşmesini engellemesi açısından tam buğday ekmeği mutlaka desteklenmelidir” diye konuştu.

Çelebi, iftar sofralarında porsiyon kontrolünün önemine de değinerek, “Ramazan’ın olmazsa olmazı çorbalar, fakat çorbalar çok fazla krema ve un içerdiğinde çok büyük bir kalori kaynağı olabiliyor. Burada miktarı azaltmak önemli. Aynı zamanda içerisinde beyaz un katmak yerine az miktarda tam buğday un kullanmak ya da sebzelerle kıvam sağlamak için çalışmak daha iyi olacaktır. Çorbaları az miktarda tutup 10-15 dakika kadar bir süre ara verip tokluk sağlanmalı. Tokluk sağlandıktan sonra da sebzeler ve proteinle tokluğumuz desteklenmeli; pilav, makarna, börekler veya pidelerin miktarı önemli ölçüde sınırlı tutulmalı. Pilavın miktarı kişiden kişiye değişir ama 5-6 yemek kaşığı ölçüsünde tutulmalı ve geçilmemesi gerekiyor. Eğer zayıflama kaygısı olan kişiler varsa, iftar sonrası ara öğün yapmadan, yani iftar sonrası ara öğün yapmadan da eğer yetinebiliyorlarsa bu şekilde devam etmeleri daha iyi olacaktır” ifadelerini kullandı.