Putin düşmanlarını içeride arıyor Sözcü Gazetesi

Yıllardır medyada yer alarak Vladimir Putin'i tarihin en büyük adamlarından biri olarak selamlayan Kremlin yanlısı yorumcu. Bir askeri blog yazarı, Rus birlikleri için gayretli bir bağış toplayıcısı ve Ukrayna hakkında açıkça soykırımcı söylemlerinin destekçisi. Ukrayna doğumlu bir ordu gönüllüsü ve devlet kontrolündeki RT kanalı yorumcusu, Rusya'nın daha önce tam kapsamlı bir işgal başlatmamasından yakınıyor.

Yukarıda ifade edilen üç senaryo da, son yıllarda Putin'in Rusya'sında gelişen, sarsılmaz sadakat ve Ukrayna'daki savaşa yönelik militan coşkunun para, statü ve nüfuzla ödüllendirildiği türden karakterlere ait. Ancak bu üçü de – Kremlin yanlısı görünen diğer figürlerle birlikte – bir zamanlar övdükleri ve baskıcı mekanizmalarını içe çeviren devletin hedefleri haline geldi.

Siyasi analist Sergey Markov ve savaş yanlısı blog yazarı Roman Alyokhin, bu yıl daha önce Putin karşıtı seslere karşı kullanılan bir terim olan "yabancı ajan" ilan edildi. Sovyet dönemine dair olumsuz bir çağrışım taşıyan bu terim, insanları sosyal medyada ve diğer yayınlarda kendilerini yabancı ajan olarak tanıtmaya zorluyor ve onları felç edici mali kısıtlamalara maruz bırakıyor.

AJAN, TERÖRİST, AŞIRILIKÇI...

Geçen hafta Kremlin'in en tehlikeli düşmanı olarak gördüğü Ukrayna doğumlu yorumcu Tatyana Montyan ise Aleksey Navalni'nin ekibine verdiği bir sıfat olan "terörist ve aşırılıkçı" olarak tanımlandı.

Analistler, vakaların bir araya geldiğinde yeni bir eğilime işaret ettiğini söylüyor: Sistem içindeki rakip gruplar birbirine düşman olurken, sadece muhaliflerin değil, rejimin kendi destekçilerinin de tasfiyesi hedefleniyor.

Rus siyaset bilimci Ekaterina Schulmann, "Önce savaş karşıtı seslerin peşine düştüler. Şimdi ise hiçbiri kalmadı ve baskıcı mekanizma durdurulamıyor," dedi. Moskova'dan baskılar için resmi bir açıklama henüz gelmedi ve her vakanın farklı şekilde tetiklendiği görülüyor.

Azerbaycan'ın siyasi elitleriyle bağlarını sürdürdüğü bilinen Markov'un, Moskova ile Bakü arasındaki ilişkilerin dramatik bir şekilde bozulmasının ardından gözden düştüğü düşünülüyor. Roman Alyokhin, sosyal medyada yeni bir spor araba ve pahalı bir saatle gösteriş yaptıktan sonra Rus birlikleri için topladığı fonları kötüye kullanmakla suçlandı. Montyan da cephe için toplanan parayı zimmete geçirmek suçlaması nedeniyle benzer şekilde incelemeye tabi tutuldu.

Siayset bilimci Schulmann, bu ayrışmayı iki rakip kamp arasındaki mücadele olarak tanımlıyor: Savunma Bakanlığı ve Kremlin'e sıkı sıkıya bağlı deneyimli propagandacılar ve "sadıklar" olarak bilinen işgalin sembolü "militaristler". Bu grup Rusya'da Z-blog yazarları olarak bilinen aşırı milliyetçi savaş destekçilerinden oluşan geniş tabanlı hareketi temsil ediyor.

İHA VE ARAÇ SATIN ALDILAR

Yüzlerce tanınmış blog yazarından oluşan grup, para topladı, insansız hava araçları satın aldı ve doğrudan cephe hatlarına malzeme ulaştırdı. Putin'in 2022'de Ukrayna'yı tam kapsamlı işgal planından kısa bir süre sonra, ordunun çoğu zaman en temel teçhizat ve desteği bile sağlayamadığı anlaşıldığında, ağlarını genişlettiler.

"Militaristler" zaman zaman savaşın biçimini açıkça eleştirdiler ve devletten görece bağımsız olmaları, Moskova'nın onlara yönelik saldırıları desteklemesine yol açtı. Schulmann, "Otokrasiler her türlü toplumsal seferberlikten korkar," dedi. "Savaş yanlısı da dahil olmak üzere her türlü özgün hareket, engelleyici ve potansiyel olarak tehlikeli olarak algılanır."

Kremlin geçmişte, savaş yanlısı hareketin kontrolünden çıktığı bazı kesimleri engellemek için adımlar attı; özellikle de 2024'te popüler aşırı sağcı yorumcu Igor Girkin'i hapse atarak. Ukrayna'daki savaşa milyarlarca ruble aktarılırken, para da bir başka tartışma konusu olarak ortaya çıktı.

Rus araştırmacılar iki grup arasındaki çatışmanın nedenini kaynak mücadelesi olarak tanımlıyor. Bu, birçok yönden eski Sovyet nakaratının modern bir yankısı: "Yoldaş Stalin, korkunç bir hata yapıldı!"

Şimdilerde dikkatler 'yabancı ajanlar' yasasında. Çünkü sert hükümler içeren yasa için halk "Rus anayasasını ihlal ediyor" ve "ciddi bir sivil haklar ihlali" cümlelerini kuruyor. 

SIRADA NE VAR?

Gazeteci ve stratejistler bundan sonra daha fazla tutuklamanın geleceğini düşünüyor. İsminin açıklanmasını istemeyen bir analist, Rusya'nın savaş karşıtı muhaliflerinin çoğunu hapse atmış veya sürgüne göndermiş olan sistemin şimdi yeni düşmanlar aramaya mahkum olduğunu belirterek şunları söylüyor:

-Rus baskı aygıtı kotasını doldurmak zorunda. Makine kendini beslemeye devam edecek. 

***The Guardian - Pjotr Sauer