Puşkin kitapları yakıldı! Rusya ve Ukrayna kültür savaşında

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Valday Tartışma Kulübü’nde yaptığı konuşmada Aleksandr Puşkin’in şiirini okudu. Putin’in “Borodino Yıldönümü” şiirini seslendirmesinin ardından Ukrayna’da Puşkin ve Gogol kitaplarının yakılması ülkeler arasında yeni bir kültürel gerilim başlattı. Tarih, kitapların politik öfkenin ilk kurbanı olduğu örneklerle dolu. İşte savaşan tarafların öfkesi olarak kültürü yakmanın tarihi:

Putin, Valday Tartışma Kulübü’nde ünlü şair Puşkin'in şiirini okurken kültürel savaş yeniden sahneye taşındı. Ukrayna'da Aleksandr Puşkin'in kitapları yakıldı. SEMBOL ŞİİRİ OKUDU

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya'nın Soçi kentinde gerçekleşen Valday Tartışma Kulübü toplantısında konuşmasına bir şiirle başladı. Ünlü şair Aleksandr Puşkin’in 1831 yılında kaleme aldığı “Borodino Yıldönümü” şiirini okuyan Putin, masasında her zaman bir Puşkin cildi bulunduğunu söyledi ve “Puşkin bana sanki ‘Valday’a şiir kitabımı al, oku’ dedi” ifadelerini kullandı. Putin, şiirin ardından “Rusya’nın varlığı bile birçok kişiye hoş gelmiyor; fırsat arıyorlar ama buna izin vermeyeceğiz” diyerek konuşmasına devam etti. Söz konusu şiir, 1812’de Rusya'nın, Napolyon ordusuna karşı verdiği Borodino Muharebesi’ni anıyor. Şiir ayrıca Rusya'daki ulusalcılığın en tanınmış metinlerinden birisi olarak kabul edilmekte.

PUŞKİN VE GOGOL YAKILDI

Putin’in şiir okumasının ardından Ukrayna’nın çeşitli kentlerinde Puşkin ve Ukrayna doğumlu yazar Nikolay Gogol’ün eserlerinin yakılması, iki ülke arasındaki sıcak çatışmanın kültürel bir boyutta yaşandığını da gösterdi. İki ülkenin medya organlarındaki bilgilere göre Ukrayna'daki kitap yakma eylemleri, sosyal medyada doğrudan hükümet yetkilileri tarafından teşvik edildi. Kiev ve Harkiv’de bazı kitabevlerinin önünde Puşkin tabelaları ve rafları söküldü.

NAZİLER YÜZLERCESİNİ YAKTI

Kitap yakmak politik çatışmalarda ilk kez gerçekleşen bir eylem değil. Kültür tarihinde “sembolik şiddetin en radikal biçimi” olarak adlandırılan eylem tarih boyunca birçok ülke ve grup tarafından yinelendi. Benzer eylemler, 20. yüzyıldan önce de sıkça görüldü. 10 Mayıs 1933’te Almanya’da Naziler, “Alman olmayan ruh” taşıdığı iddia edilen Albert Einstein, Sigmund Freud ve Karl Marx gibi yazarların kitaplarını Berlin meydanlarında yaktı. Yine Efes’te, Hristiyanlığın erken dönemlerinde “sihir kitapları” olarak tanımlanan ancak temelde bilim ve felsefe metinleri olan eserler kamu önünde imha edildi.

Savaşların kültür boyutu tarih boyunca kendisini en çok kitapların yakılmasıyla gözler önüne serdi. Bunun en radikal örneği ise Nazi dönemi Almanya'sında yaşandı. Yüzlerce küresel entelektüel ve bilim insanının kitapları sokak ortasında yakıldı. BOSNA TARİHİ YIKILDI

Tarihteki örnekler arasında M.Ö. 213’te Çin’de Qin Hanedanı’nın Konfüçyüsçü metinleri yakması, 1497’de Floransa’da aşırı tutucu keşiş Giralmo Savonarola’nın her türlü eşyayı “Vanities Yakma” törenlerinde yok etmesi ve 1562’de Yucatán’da Maya kodekslerinin kolonici İspanyol rahiplerce yakılması da yer almakta. Modern çağda kitap yakma olayları, ulusal ve kimlik çatışmalarıyla yeniden yükseldi. 1981’de Sri Lanka’da Jaffna Halk Kütüphanesi yakılarak 97 bin kitap yok edildi. 1992’de Bosna Savaşı sırasında Saraybosna Ulusal Kütüphanesi Sırplarca yıkıldı; 1,5 milyon eser kül oldu. 2015’te radikal dinci DEAŞ terör örgütü, Musul Üniversitesi Kütüphanesi’ni yıkarak el yazmalarını ve arkeolojik eserlerin tümünü imha etti.

DÜŞÜNCE VE HATIRA ÖLÜYOR

Konu hakkında Rusya merkezli EA Daily yayın organına konuşan kültür sosyoloğu Elena Morozova, “Kitap yakmak, yalnızca düşünceyi değil, hatırayı da öldürüyor. Puşkin kitaplarının yakılması savaşın kültürel cephede de yürütüldüğünün örneğidir.” ifadesini kullanmakta.

[email protected] 

Kaynak: Web Özel