Proje finansmanı, Türkiye’nin sürdürülebilir büyüme yolculuğunun ana kolonlarından biri

Türkiye ekonomisi yeni bir yatırım eşiğinden geçiyor. Bir yanda enerji dönüşümü, karbon düzenlemeleri, sanayide verimlilik ihtiyacı ve altyapı yatırımları; diğer yanda uzun vadeli kaynak ihtiyacı, uluslararası finansmana erişim ve şirketlerin rekabetçilik yarışı var. Büyük şirket devralmaları ve sektörel konsolidasyonların finansmanı da bu tablonun kritik bir parçasını oluşturuyor. Bu durum, proje finansmanını klasik bir bankacılık ürünü olmaktan çıkarıp büyüme ve dönüşüm kaldıracı konumuna taşıyor.

Akbank Kurumsal ve Yatırım Bankacılığı Genel Müdür Yardımcısı Yunus Emre Özben ile bu alandaki gelişmeleri ve Akbank'ın stratejisini konuştuk.

SÜRDÜRÜLEBİLİR FİNANSMAN BUGÜN KÜRESEL SERMAYENİN ANA GÜNDEMLERİNDEN BİRİ HALİNE GELDİ.  PİYASALAR BU DÖNÜŞÜMÜ NASIL OKUYOR?

Kısa, orta ve uzun vadede çevresel ve sosyal pozitif etki yaratan finansman modelleri, sürdürülebilir finansman çatısı altında değerlendiriliyor. Yenilenebilir enerji, temiz ulaşım, karbon emisyonunu azaltan yatırımlar gibi tematik yeşil kredi alanlarının yanında; KOBİ'lerin finansmana erişimi, kadın, genç ve girişimci KOBİ'lerin desteklenmesi gibi sosyal kredi alanları da bu yapının temelini oluşturuyor.

Bununla birlikte sürdürülebilir finansman, jeopolitik gelişmelerden de etkilenen bir kavram. Piyasa son dönemde, bankacılık sistemine uygun; ölçülebilir ve yatırım odaklı yeşil finansmana doğru evrildi diyebiliriz. Enerji dönüşümü, endüstriyel karbonsuzlaşma, iklim değişikliğine dayanıklı ve yeşil tedarik zincirleri ile ihracatta rekabet gücünün yeşil finansmanla desteklenmesi daha ağırlıklı hale geldi.

Bu nedenle bankaların sürdürülebilir finansman ürün ve hizmet çeşitliliği hızla gelişiyor.

Biz de Akbank olarak sürdürülebilir finansmanı uzun vadeli büyüme stratejimizin merkezinde konumlandırıyoruz. Bu alandaki yaklaşımımızı da yalnızca dönemsel bir taahhüt olarak değil, Türkiye ekonomisinin dönüşümüne katkı sunan uzun vadeli bir sorumluluk olarak ele alıyoruz.

2020-2026 yılı 1. çeyrek dönem itibarıyla sürdürülebilir finansmanda kümülatif hacmimiz 758 milyar TL'ye ulaştı[1]. Bu hacim, Türkiye'de yeşil dönüşümün, ikiz dönüşümün ve sürdürülebilir kalkınmanın finansmanı için ortaya koyduğumuz uzun vadeli stratejik iradenin göstergesi.

AB SINIRDA KARBON DÜZENLEMESİ'NİN UYGULAMAYA GEÇMESİ, TÜRKİYE'DE PROJE FİNANSMANI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR FİNANSMAN TALEBİNİ NASIL ETKİLİYOR?

2026'da SKDM'nin uygulamaya geçmesiyle birlikte özellikle yüksek karbonlu sektörlerde geçiş finansmanı ve tedarik zinciri dönüşümü de hızlanacak.

Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu (International Sustainability Standards Board, ISSB) ve ülkemizde de TSRS'nin mevzuata girmesi, Yeşil Taksonomi taslağının açıklanması ve İklim Kanunu ile ulusal Emisyon Ticaret Sistemi'nin yasal zemine kavuşacak olması gibi gelişmeler Türkiye'nin iklim politikasında belirleyici bir düzenleyici aşamasında olduğunun kanıtı. Emisyon Ticaret Sistemi ve Karbon Piyasaları ile ilgili yönetmelik taslaklarından da hareketle, karbon emisyonlarının azaltımı ve engellenmesi kritik öneme sahip olacak. Bu noktada, karbon piyasaları, müşterilerimiz için fırsat barındırıyor.

Akbank olarak bu gelişmelerin, bir uyum yükümlülüğünden ziyade Türkiye'nin rekabet avantajını yeniden tanımlayacak bir fırsat olduğunu düşünüyoruz. Finansman, bu dönüşümün hem hızlandırıcısı hem yönlendiricisi olacak. Biz de müşterilerimizin küresel ölçekte rekabette güçlenmesi için bu dönüşümü finanse etmeye ve sürdürülebilir finansman ekosistemimizdeki partnerlerimizle birlikte müşterilerimize rehberlik etmeye odaklanıyoruz.

Öte yandan AB Sınırda Karbon Düzenlemesi, özellikle yüksek karbonlu sektörler için önemli bir kırılma noktası. Demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre gibi sektörlerde karbon yoğunluğu artık doğrudan rekabetçilik ve finansman erişimiyle ilişkili bir risk parametresi haline geliyor. Karbon Fiyatlandırması kapsamında güvenilir iklim geçiş planlarına ve Yeşil Sermaye Harcamaları (CAPEX) yollarına ihtiyaç artıyor. Bu gelişmelerin tümü, işletmelerin karbon ayak izlerini azaltmadaki performansını maliyet, pazar erişimi, finansman uygunluğu ve ihracatta rekabet gücü meselesi haline getirecektir.

Bu nedenle bu yıl itibarıyla geçiş finansmanı ve tedarik zinciri dönüşümünün hızlanacağını öngörüyoruz. Şirketlerin yalnızca emisyonlarını hesaplamaları değil, bu verileri raporlayabilmeleri, dijitalleştirebilmeleri ve azaltım yatırımlarını hayata geçirebilmeleri gereken bir döneme giriyoruz. Bu da enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, temiz ulaşım, üretim süreçlerinin modernizasyonu ve tedarik zinciri finansmanı gibi alanlarda yeni bir finansman talebi yaratacak.

Biz bu konuya hem risk hem fırsat perspektifiyle yaklaşıyoruz. Karbon yoğun sektörlerde faaliyet gösteren müşterilerimizin yeşil dönüşüm performansını değerlendiriyor, enerji verimliliği ve düşük karbonlu faaliyetlere geçiş aksiyonlarını dikkate alıyoruz. Bu kapsamda Düşük Karbonlu Ekonomiye Geçiş Kredisi gibi ürünlerle, müşterilerimizin dönüşüm yatırımlarına özel finansman yapıları sunuyoruz.

AKBANK'IN SÜRDÜRÜLEBİLİR FİNANSMAN STRATEJİSİNDE PROJE FİNANSMANINI NASIL KONUMLANDIRIYORSUNUZ?

Proje finansmanı portföyümüz, sürdürülebilirlik dönüşümünün en güçlü kaldıraçlarından biri haline geldi. 2025 yılında mavi finansman, yeşil yatırımlar, sürdürülebilir proje finansmanı ve sürdürülebilir tarım finansmanı odağımızı kararlılıkla sürdürdük. Yıl sonu itibarıyla proje finansmanı ile desteklediğimiz otel portföyümüzün neredeyse tamamı, %99'u, mavi finansman kapsamında takip ettiğimiz projelerden oluştu. Toplam yeşil kredi bakiyemizin %69'unu ise proje finansmanı kredilerimiz oluşturdu[2]. Sağladığımız sürdürülebilir turizm odaklı kredilerimiz ise yaklaşık 3,9 milyar TL'ye ulaştı.

Bugün proje finansmanını klasik bir kredi faaliyeti olarak değil, Türkiye'nin uzun vadeli ekonomik kalkınmasına katkı sağlayan stratejik bir alan olarak görüyoruz. Bankaların burada rolünün de projelerin çevresel, sosyal, finansal ve operasyonel açıdan sürdürülebilir şekilde yapılandırılmasına katkı sunmak olduğuna inanıyoruz.

Özellikle büyük altyapı, otel, köprü, otoyol, enerji projelerinde çevresel ve sosyal pozitif etkilerin yaratılmasında Yatırım Bankacılığı büyük bir role sahiptir. Akbank olarak Sürdürülebilir Proje Finansmanı stratejimiz doğrultusunda projelerin, krediyi projenin ürettiği nakit akışından hem çevresel hem de sosyal açıdan sürdürülebilir bir şekilde geri ödeyen Özel Amaçlı Araç (Special Purpose Vehicle, SPV) mekanizmaları kurguluyoruz. Sürdürülebilirlik bakış açısını entegre ettiğimiz finansman yapılarında nakit akışlarını iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik risklerinden de koruyoruz.

Kurumsal yatırımlar için uzun vadeli finansman sağlayarak ekonomiyi ve yeni yatırımları sürekli olarak destekliyoruz. Sürdürülebilir proje finansmanı portföyümüzde aynı zamanda yenilenebilir enerji artışına, iklim değişikliğiyle mücadele eden temiz ulaşımın yaygınlaştırılmasına, kadınların güçlendirilmesine ve az gelişmiş ve gelişmekte olan bölgelerde sürdürülebilir büyümeye katkıda bulunmak için toplum ve çevre için uzun vadeli faydalara odaklanıyoruz.

Proje finansmanı portföyünde, 2016 yılından beri enerji üretimi alanında yalnızca yenilenebilir enerji projelerini kredilendirdik. 2024 yıl sonu itibarıyla proje finansmanı, enerji portföyümüzde yenilenebilir enerjinin payı %91 olarak gerçekleşirken 2025 yılında enerji dağıtım kredilerinin portföy içindeki payının artmasıyla birlikte yenilenebilir enerji üretim payı %77 seviyesinde gerçekleşti. Bu değişim, portföy kompozisyonundaki çeşitlenmeden kaynaklanıyor ve yenilenebilir enerji üretimine yönelik finansman odağımızı koruyoruz. 2025 yıl sonu itibarıyla proje finansmanı enerji portföyüyle destek verdiğimiz yenilenebilir enerji proje sayısı 193'e ulaştı.

2024 yılında proje finansmanı portföyümüz içindeki yeşil kredilerimizin payı %38 iken, 2025 yılında bu oran %42'ye yükseldi. Ayrıca bu yıl, proje finansmanının enerji portföyünde ise yeşil kredilerimizin oranı %61 seviyesinde gerçekleşti. 2025 yılında, uzun vadeli değer yaratma odağımızla proje finansmanı, altyapı portföyümüze sürdürülebilirlikle bağlantılı finansman yapısı ile kurgulanan iki yeni otoyol projesini dahil ettik.

ALTYAPI PROJELERİ BU YAKLAŞIMIN NERESİNDE DURUYOR? AKBANK BU ALANDA NASIL BİR ROL ÜSTLENİYOR?

Altyapı yatırımları; lojistik ağları güçlendiriyor, bölgeler arası entegrasyonu artırıyor, ticaret ve turizmi destekliyor, istihdam yaratıyor ve bulundukları bölgelerde yeni ekonomik faaliyetlerin önünü açıyor. Dolayısıyla altyapı finansmanı, bizim açımızdan ülkemizin rekabet gücüne, üretim kapasitesine ve sürdürülebilir büyüme potansiyeline yapılan uzun vadeli bir katkı anlamına geliyor.

Akbank olarak yıllar içinde başta Yap-İşlet-Devret modeliyle hayata geçirilen otoyol projeleri olmak üzere; havalimanı, ulaşım ve diğer büyük ölçekli altyapı yatırımlarında öncü ve aktif rol üstlendik. Bu projelerin bir bölümünde Akbank, yalnızca kredi veren olarak değil, çok bankalı sendikasyon yapılarını koordine eden lider düzenleyici banka sıfatıyla da yer aldı. Söz konusu yapılandırılmış finansman deneyimi, kompleks işlemlerde katma değer yaratımının temel kaynaklarından olmaya devam edecek.

Bizi bu alanda farklılaştıran temel unsurların başında, karmaşık ve çok paydaşlı işlemlerde üstlendiğimiz lider roller, ajan banka deneyimimiz, uluslararası finans kuruluşları ve sponsorlarla çalışma kabiliyetimiz geliyor. Bunun yanında kamu otoriteleriyle güçlü iletişim, yerel regülasyonlara hâkimiyet ve uluslararası proje finansmanı standartlarını aynı yapı içinde buluşturabilme yetkinliğimizin de önemli bir fark yarattığına inanıyoruz.

Öte yandan projelerde yalnızca finansör olarak yer almıyoruz; finansman yapısının sağlıklı, sürdürülebilir ve uluslararası standartlara uygun şekilde kurgulanmasına katkı sunan farklı roller de üstleniyoruz. Lider düzenleyici banka, kredi temsilcisi ve teminat temsilcisi rollerimizle finansman mimarisinin sağlam bir zemine oturmasını desteklerken; sürdürülebilirlik temsilcisi banka rollerimizle çevresel ve sosyal kriterlerin proje finansmanının merkezine entegre edilmesine katkı sağlıyoruz. Böylece altyapı finansmanına uzun vadeli değer yaratımını, risk yönetimini ve sürdürülebilirlik etkisini birlikte gözeten bütüncül bir perspektifle yaklaşıyoruz.

Önümüzdeki dönemde de Türkiye'nin geleceğini şekillendiren stratejik altyapı yatırımlarında aktif rol almayı, bu projelerin finansmanında sürdürülebilirlik, uzun vadeli değer yaratımı ve güçlü risk yönetimi perspektifini merkeze koymayı sürdüreceğiz.

SATIN ALIM FİNANSMANI VE SENDİKASYON KREDİLERİ ALANINDA AKBANK'IN YAKLAŞIMI NEDİR? BU İŞLEMLERDE AKBANK'IN ROLÜ VE İŞTAHI HAKKINDA BİLGİ SAĞLAR MISINIZ?

Büyük kurumsal satın almalar ve sektörel konsolidasyon işlemleri, proje finansmanıyla benzer disiplinleri –nakit akışı analizi, çok taraflı sözleşme koordinasyonu, vb.– gerektiriyor. Zaman baskısı ve işlem karmaşıklığı açısından kendine özgü zorluklar da barındırıyor. Akbank olarak satın alım kredisi, yapılandırılmış finansman ve sendikasyon kredilerinde müşterilerimize lider banka rolüyle sermaye piyasası araçlarına da dokunabilen uçtan uca çözümler sunuyoruz. Bu işlemlerde başarının anahtarı, finansman yapısının işlemin ekonomik yapısı ve müşterinin uzun vadeli hedefleriyle örtüşmesini sağlamaktır.

ENERJİ SEKTÖRÜ PROJE FİNANSMANINDA HâLâ ANA EKSENLERDEN BİRİ. AKBANK BU ALANDA HANGİ YATIRIM BAŞLIKLARINI ÖNCELİKLENDİRİYOR?

Enerji sektörünü stratejik öncelikli alanlarımızdan biri olarak görüyoruz. Özellikle yenilenebilir enerji alanında Türkiye'nin dönüşüm yolculuğuna güçlü şekilde eşlik etmeyi önemsiyoruz. Başta güneş ve rüzgâr olmak üzere tüm yenilenebilir enerji yatırımlarının finansmanında aktif rol alırken, sektörün gelişen ihtiyaçlarına paralel olarak enerji depolama projeleri, YEKA kapsamındaki büyük ölçekli yatırımlar ve şirketlerin karbon dönüşümünü destekleyen öz tüketim projelerini de yakından takip ediyoruz. Aynı zamanda, elektrik gaz dağıtımı gibi düzenli altyapı yatırımları gerektiren işlemler ile enerji tedariki anlamında kritik önem taşıyan rafineri, yüzer LNG depolama ve gazlaştırma ünitesi barındıran FSRU gemilerinin finansmanı gibi niş işlemlerde de öncü roller üstlenmeye devam ediyoruz.

Enerji dönüşümünün tüm bileşenlerini kapsayan bütüncül bir bakış açısına sahibiz. Depolamalı yenilenebilir enerji projelerinin arz güvenliği ve şebeke esnekliği açısından kritik önemde olduğuna inanıyoruz. Bunun yanında sanayicilerin kendi enerjisini üretmesine imkân sağlayan öz tüketim yatırımlarını da sürdürülebilirlik dönüşümünün önemli bir parçası olarak değerlendiriyoruz. Bu yaklaşımla amacımız, müşterilerimizin enerji dönüşümü süreçlerinde uzun vadeli çözüm ortağı olmak.

COP31'İN TÜRKİYE'DE DÜZENLENECEK OLMASI, BANKACILIK SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR AÇISINDAN NASIL BİR FIRSAT YARATIYOR?

COP31'in Türkiye'de düzenlenecek olması, yalnızca diplomatik bir görünürlük fırsatı değil; Türkiye'nin yeşil dönüşüm, enerji güvenliği, iklim dayanıklılığı ve sürdürülebilir finansman kapasitesini somut projeler üzerinden dünyaya anlatabileceği stratejik bir eşik. Önümüzdeki dönemde sanayi şirketlerimizin rekabet gücü; sadece üretim kapasitesiyle değil, karbon yoğunluğunu azaltabilme, iklim risklerine uyum sağlayabilme ve uluslararası sürdürülebilirlik standartlarına uyum hızıyla da belirlenecek.

Bu noktada bankalara önemli bir rol düşüyor. Sürdürülebilir finansman artık yalnızca yenilenebilir enerji projelerinin finansmanı ile sınırlı değil; enerji verimliliği, döngüsel ekonomi, düşük karbonlu üretim, sürdürülebilir tarım, tedarik zinciri dönüşümü, iklim adaptasyonu ve geçiş finansmanı gibi çok daha geniş bir alanı kapsıyor. COP31 süreci, Türkiye'de hem kamu hem finans sektörü hem de reel sektör arasında daha güçlü bir ortak gündem oluşturmak için önemli bir fırsat sunuyor.

Akbank olarak biz de bu süreci, müşterilerimizin yeşil dönüşüm yatırımlarına erişimini kolaylaştıracak, regülasyonlara uyumunu destekleyecek ve sürdürülebilir finansmanı daha ölçülebilir, güvenilir ve etki odaklı hâle getirecek bir kaldıraç olarak değerlendiriyoruz.

SON OLARAK, ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE PROJE FİNANSMANININ GELİŞİMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇERİSİNDEKİ ROLÜNÜ NASIL DEĞERLENDİRİYORSUNUZ?

Proje finansmanı, Türkiye'nin rekabet gücünü yeniden tanımlayan dönüşüm yatırımlarının gerçekleşmesinde kilit bir role sahip. Enerji dönüşümü, depolamalı yenilenebilir enerji projeleri, öz tüketim yatırımları, altyapı projeleri, temiz ulaşım, yeşil binalar, sürdürülebilir tarım ve sanayide karbonsuzlaşma bu sürecin ana başlıkları olacak. Aynı zamanda mavi finansman gibi yeni alanların da daha fazla önem kazanacağını öngörüyoruz. Büyük ölçekli kurumsal yatırımlar, sektörel satın alımlar ve yapılandırılmış finansman işlemleri de bu tablonun ayrılmaz bir parçası olmayı sürdürecek.

Akbank olarak yalnızca sermaye arzıyla değil; yeşil dönüşümü bankacılık standartlarında ve ölçeklenebilir kılan bilgi, teknoloji ve doğru paydaşlarla kurduğumuz danışmanlık yapılarıyla ekosistemi dönüştürmeye odaklanıyoruz. BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda küresel zorluklarla mücadele etmek için finansman portföyümüzdeki olumlu çevresel ve sosyal etkiye sahip yatırımların payını artırmayı hedefliyoruz.

Müşterilerimizin küresel ölçekte rekabette güçlenmesi için ikiz dönüşümü finanse etmeye ve sürdürülebilir finansman ekosistemimizdeki partnerlerimizle onlara rehberlik etmeye devam edeceğiz. Proje finansmanı da bu yolculukta Türkiye'nin sürdürülebilir büyümesinin en önemli kaldıraçlarından biri olacak. Akbank olarak, önümüzdeki yıllarda sektördeki liderliğimizi koruyarak sürdürülebilir yatırımların finansmanında öncü olmaya devam edeceğiz.

Haber Girişi Deniz Dalgıç - Editör

#AKBANK #TÜRKİYE

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin