Piyasalarda jeopolitik nefes: Gözler Fed ve merkez bankalarına çevrildi

Küresel piyasalar geçen hafta, Orta Doğu'daki jeopolitik riskler, ABD'deki tarife gündemi ve yapay zeka temasının devam edip etmeyeceğine yönelik değerlendirmelerle karışık seyretmişti.

Yeni haftada ise jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi küresel piyasalarda pozitif bir havanın oluşmasını sağladı.

Axios haber sitesine isim vermeden konuşan iki kaynak, ABD Başkanı Donald Trump'ın, cuma günü İran'a yönelik daha fazla saldırı planına onay vermediğini iddia etti.

İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya da dün yaptığı açıklamada ABD saldırılarının son iki gecedir durduğunu, buna bağlı olarak misillemelerinin de durduğunu söyledi.

Önde gelen merkez bankalarının toplantılarıyla, şirket bilançolarının öne çıkacağı yoğun bir haftada taraflardan gelen olumlu haberlerle petrol fiyatları geriledi. Bu durumun enflasyonist endişeleri azaltması ve tahvil faizlerinde görülen düşüş piyasalardaki risk iştahını destekliyor.

Diğer taraftan Yemen'deki İran destekli Husilerin (Ensarullah Hareketi), hafta sonu Suudi Arabistan'ın Yenbu ve Cazan bölgelerinde yer alan milli petrol şirketi Aramco'ya ait tesisleri füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alması gerilimin artacağına dair endişeleri artırmıştı.

Ticaret politikalarına ilişkin gelişmeler de takip edilirken, Trump, Avrupa Birliği'nin (AB) Amerikan teknoloji şirketlerine uyguladığı para cezalarını eleştirerek, birliğe karşı 301. Bölüm kapsamında soruşturma başlatılacağını ve tarife uygulanabileceğini bildirdi.

AB'nin "büyük Amerikan şirketlerini hedef aldığını" savunan Trump, Apple, Meta ve Amazon gibi şirketlere uygulanan cezaların ardından Google'ın da 1 milyar dolarlık yeni bir cezaya çarptırıldığını anımsattı.

Trump, Google'a verilen son cezayla birlikte, şirketin AB kaynaklı toplam cezasının 18 milyar doların üzerine çıktığına işaret ederek, söz konusu uygulamaları "yasa dışı ve son derece ayrımcı" olarak nitelendirdi.

Bu gelişmelerin yanı sıra makroekonomik veriler de yakından takip ediliyor. ABD'de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) temmuzda beklentilerin altında kalırken hizmet sektörü güçlendi.

İmalat sanayi PMI, temmuzda 53,8 ile 4 ayın en düşük seviyesine gerilerken, hizmet sektörü PMI 53,6 ile 8 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Bu hafta ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı piyasaların odağında yer alacak. Fed'in bu toplantıda faizlerde bir değişikliğe gitmesi beklenmiyor. Toplantıda haziran toplantısında sadeleşen karar metninde yer alan ekonomik görünüme yönelik değerlendirmelerde belirgin bir değişiklik olup olmadığı takip edilecek.

İleriye dönük yönlendirme yapmaktan uzak duran Fed Başkanı Kevin Warsh’un Fed görev grupları çalışmaları ve para politikası duruşuna yönelik aktaracağı bilgiler de takip edilecek.

Orta Doğu'da gerilimin azalmasıyla ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan azalışla yüzde 4,64'te, dolar endeksi yüzde 0,3 düşüşle 101,1 seviyesinde seyrederken, eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,8 azalışla 92,2 dolara geriledi. Altının onsu ise yüzde 0,9 artışla 4 bin 90 dolardan işlem görüyor.

New York borsası karışık seyretti

New York borsası, büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarının yapay zeka yatırımlarına yönelik artan sermaye harcamalarına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıması ve Orta Doğu'daki gerilimin yarattığı belirsizliklerle cuma günü karışık seyretti.

ABD'li çip üreticisi Intel'in geliri, bu yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 25 arttı. Şirket, bu yılın üçüncü çeyreğindeki gelir beklentisinin 15,8 milyar ile 16,8 milyar dolar aralığında olduğunu bildirdi. İkinci çeyrek finansal sonuçlarının beklentileri aşmasına rağmen Intel'in hisseleri yüzde 7,9 değer kaybetti.

Analistler, Alphabet, Tesla, IBM ve Intel'in geçen hafta açıkladığı bilançoların ardından bu hafta hafta Microsoft, Meta, Amazon ve Apple'ın finansal sonuçlarının izleneceğini belirtti.

Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi, yüzde 0,46, S&P 500 endeksi yüzde 0,05 değer kazanırken, Nasdaq endeksi yüzde 0,64 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsalarında şirketlerin açıkladığı bilançoların büyük bir kısmının beklentileri aşmasıyla cuma günü pozitif bir hava hakimdi. Bölgede cuma günü teknoloji ve bankacılık şirketlerindeki iyimserlik öne çıktı.

Almanya borsasında işlem gören SAP'nin bilançosunun beklentilerden iyi gelmesiyle şirketin hisseleri yüzde 9,3 arttı. Petrol fiyatlarının 100 doların altına düşmesi de Avrupa piyasalarında iyimserliği artırdı.

Öte yandan Avrupa'da açıklanan Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin iyi gelmesi de bölgede risk iştahını artıran başka bir unsur olarak öne çıktı. Avro Bölgesi'nde bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) dört ay sonra ilk kez artış göstererek 51,9 puana yükseldi.

Bölgede, hizmet sektörü PMI hazirandaki 49,4 puan seviyesinden temmuzda 51,6 puana yükselirken, imalat PMI da 52 puan oldu. İmalat sanayi PMI haziranda 51,4 puan seviyesindeydi.

Almanya'da imalat sanayi PMI 52,2 puanla son dört ayın en yüksek seviyesini gördü. Ülkede, bileşik PMI temmuzda 51,2'ye yükselerek dört ay sonra ilk kez büyüme eşiği olan 50 değerinin üzerine çıktı.

İngiltere'de de bileşik PMI temmuzda 52,1 puanla 3 ayın en yüksek seviyesini görürken, hizmet sektörü PMI ise hazirandaki 48,8 seviyesinden temmuzda 51,8 puana ulaştı. Ülkede, haziran ayına ilişkin imalat PMI 52,5'ten 52,8'e yükseldi.

Öte yandan İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararı bu hafta Avrupa piyasalarının en önemli gündemi olacak. Bankanın yüzde 3,75 düzeyinde olan politika faizini sabit bırakması beklenirken, önceki toplantıda 25 baz puan artış yönünde oy kullanan iki üyenin kararlarında bir değişiklik olup olmadığı takip edilecek.

Bu gelişmelerle, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,91, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,88 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,36 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya borsaları pozitif seyrediyor

Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında da pozitif bir seyir izleniyor.

Çinli çip üreticisi CXMT’nin hisseleri Şanghay borsasındaki ilk işlem gününde yüzde 500'ün üzerinde değer kazandı. Öte yandan Çin'de haziran ayına ilişkin sanayi karları yıllık bazda yüzde 15,1 arttı.

Güney Koreli internet ve bulut hizmeti devi Naver'in hisseleri de Nvidia'nın şirkete 1 milyar dolarlık yatırım yapacağına dair haberlerle yüzde 10 yükseldi.

Asya da bu hafta Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz kararı takip edilecek. BoJ'un bu toplantıda yüzde 1 olan politika faizinde bir değişiklik yapması beklenmiyor.

Para piyasasındaki fiyatlamalarda BoJ'un politika faizini yıl sonuna kadar yüzde 1,25'e kadar çıkarması yönünde ancak toplantıda verilecek mesajlara bağlı olarak bu beklentinin değişebileceği tahmin ediliyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 yükseldi.

Moody's, Türkiye'ye ilişkin periyodik incelemesini tamamladığını bildirdi

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,95 değer kaybederek 13.943,87 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,05 geriledi. Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,1 artışla 47,3330'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,3560'tan işlem görüyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, Türkiye'nin kredi notuyla ilgili bir karar almazken ülkeye ilişkin periyodik incelemesini tamamladığını bildirdi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi ABD'de dayanıklı mal siparişleri ve Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.