Piyasalarda Fed bağımsızlığı endişesi Sözcü Gazetesi

Teknoloji şirketlerine ilişkin iyimserlik yeni haftada da piyasalardaki risk iştahını artıran önde gelen faktörler arasında yer alıyor. ABD'de cuma günü açıklanan istihdam verilerinin beklentileri karşılayamamasına karşın, ülke ekonomisinin iyi durumda olduğunu göstermesi de borsalardaki yükselişleri destekliyor.

ABD'de açıklanan verilere göre, ülkede tarım dışı sektörlerde istihdam geçen yıl aralıkta 50 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşti. ABD'de işsizlik oranı ise aynı dönemde yüzde 4,5'ten yüzde 4,4'e geriledi.

ABD Merkez Bankasının dikkatle izlediği ortalama saatlik kazanç ise bu dönemde aylık bazda yüzde 0,3 ve yıllık bazda yüzde 3,8 artarak 37,02 dolara ulaştı. Geçen yıl aralıkta aylık bazda beklentilere paralel artan ortalama saatlik kazancın, yıllık bazda yüzde 3,6 yükseleceği öngörülüyordu.

Tarım dışı istihdamda ekim ayı için açıklanan azalış, 173 binden 105 bine aşağı yönlü revize edildi. Kasım ayına dair istihdam artışı da 64 binden 56 bine düşürüldü.

ABD'de açıklanan veriler ve aşağı yönlü revizyonlar, iş gücü piyasasında soğumanın sürdüğüne işaret ederken, işsizlik oranının gerilemesi Fed'in faiz indirimlerinde bir süre beklemede kalabileceği öngörülerini öne çıkardı.

Analistler, ABD'de Federal hükümetin kapalı olduğu dönemde işsizlik oranının gerilemesinin ve ortalama saatlik kazançların yükselmesinin ABD ekonomisinin gücünü koruduğuna işaret ettiğini söyledi.

ABD'de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi ise ocakta 54'e çıkarak Eylül 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Ekonomik verilerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin, son istihdam verilerinin ılımlı bir iş büyümesini ve düşük işe alım ortamını yansıttığını ifade etti.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın tarifelerinin yasallığına ilişkin ABD Yüksek Mahkemesinin beklenen kararı açıklanmadı.

Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, Yüksek Mahkemenin Başkan Trump'ın tarifeleri uygulamak için acil durum yetkilerini kullanmasına karşı bir karar vermesi halinde alternatif önlemleri devreye sokabileceklerini aktardı.

Bu arada ABD Başkanı Donald Trump, petrol şirketlerinin Venezuela'da gerekli kapasite ve altyapıyı inşa etmek için en az 100 milyar dolar harcayacağını belirterek, bu şirketlerin güvenliğini sağlayacaklarını ifade etti.

Trump, kredi kartı faiz oranlarına da bir yıl boyunca yüzde 10'luk sınır getirilmesi çağrısında bulundu.

Trump'ın göreve gelmesinden sonra Fed'in bağımsızlığına yönelik endişeler zaman zaman piyasaları meşgul ederken, Fed Başkanı Jerome Powell'ın cezai iddianame tehdidi alması bu endişelerin yeni haftada piyasaların odağında yer almasına neden oldu.

Fed Başkanı Jerome Powell, ABD Adalet Bakanlığının Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili olarak kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu duyurdu.

Powell, yaptığı açıklamada, Adalet Bakanlığının cuma günü Fed'e büyük jüri celbi tebliğ ettiğini bildirdi. Celbin geçen yıl haziran ayında Senatonun Bankacılık Komitesi'nde verdiği ifadeyle bağlantılı bir cezai iddianame tehdidi içerdiğini aktaran Powell, söz konusu ifadesinin kısmen tarihi Fed ofis binalarının yenilenmesini kapsayan çok yıllı bir projeye ilişkin olduğunu anımsattı.

Powell, demokraside hukukun üstünlüğüne ve hesap verebilirliğe derin bir saygı duyduğunu vurgulayarak, "Hiç kimse, Fed başkanı da dahil olmak üzere kanunların üstünde değildir. Ancak bu benzeri görülmemiş eylem, yönetimin tehditleri ve süregelen baskısı bağlamında daha geniş bir perspektiften değerlendirilmelidir." ifadelerini kullandı.

Cezai suçlama tehdidinin asıl nedeninin Fed'in para politikası kararları olduğunu öne süren Powell, şöyle devam etti:

"Cezai suçlama tehdidi, Fed'in faiz oranlarını Başkanın tercihlerini izlemek yerine halka neyin hizmet edeceğine dair en iyi değerlendirmemize dayanarak belirlemesinin bir sonucudur. Bu, Fed'in faiz oranlarını kanıtlara ve ekonomik koşullara dayanarak belirlemeye devam edip edemeyeceği, yoksa bunun yerine para politikasının siyasi baskı veya yıldırma eylemleriyle mi yönlendirileceğiyle ilgilidir."

Analistler, söz konusu gelişmenin tedirgin edici olduğunu ancak faiz oranları üzerindeki acil etkisinin henüz net olmadığını belirterek, bankanın bağımsızlığına ilişkin risklerin artması durumunda bunun piyasaların yönü üzerinde negatif bir etkiye sahip olabileceğini söyledi.

Piyasalar yıla olumlu başlamasına karşın, İran'daki protestolar, ABD'nin Venezuela'ya askeri müdahalesi, Çin-Japonya arasındaki diplomatik kriz ve ABD'nin Grönland'ı ilhak edebileceğine yönelik küresel çapta devam eden jeopolitik gerilimler yatırımcıları tedirgin etmeye devam ediyor.

Öte yandan ABD'de bu hafta açıklanacak enflasyon verisi de piyasaların odağında bulunuyor. Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,17'de, Fed'in bağımsızlığına ilişkin endişelerin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 99 seviyesinde seyrediyor.

Söz konusu gelişmelerin etkisiyle altının onsu 4 bin 601,3 dolarla rekor kırdı. Altının onsu cuma günkü kapanışa göre yüzde 1,8 artışla 4 bin 583 dolardan, gümüşün onsu yüzde 4,7 artışla 84,3 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 yükselişle 63,2 dolarda seyrediyor.

S&P500 REKOR TAZELEDİ

ABD'de çip üreticilerinin hisselerindeki yükseliş öne çıktı. Broadcom'un hisseleri yüzde 3,8, Intel'in hisseleri yüzde 10,8 değer kazandı.

Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın konut piyasasını desteklemek amacıyla temsilcilerine 200 milyar dolarlık ipotekli tahvil (mortgage bond) alımı talimatı vermesinin ardından ABD'nin büyük konut geliştirme şirketlerinden D.R. Horton'un hisseleri yüzde 7,8 ve PulteGroup'un hisseleri yüzde 7,3 yükseldi.

Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,48, S&P 500 endeksi yüzde 0,65 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,82 değer kazandı. S&P 500 endeksi, 6.978,36 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

AVRUPA BORSALARI SAVUNMA HİSSELERİ ÖNCÜĞÜNDE YÜKSELDİ

Avrupa borsalarında, savunma hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif bir seyir izlendi. Makroekonomik veri tarafına bakıldığında Avro Bölgesi'nde de perakende satışlar kasımda aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 2,3 artış gösterdi.

Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde perakende satışların aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 1,6 artacağı yönündeydi.

Bu gelişmelerle Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,53, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,44, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,80, ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,10 değer kazandı.

Almanya'da DAX 40 endeksi 25.281,18 puan, Fransa'da CAC 40 endeksi 8.362,09 puanla rekor seviyeyi gördü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

ASYA BORSALARI POZİTİF SEYREDİYOR

New York borsasında cuma günü görülen yükselişler Asya piyasalarına da taşınırken, Asya borsalarında teknoloji hisseleri öncülüğünde alış ağırlıklı bir seyir izleniyor.

Yapay zeka ve çip üretimine yönelik sürekli artan ilgi sayesinde Asya'da teknoloji hisselerindeki yükselişler öne çıkıyor. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,7, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 yükseldi.

Güney Kore'de Kospi endeksi 4.652,54 puanla rekor seviyeyi gördü. Japonya borsasında bugün tatil nedeniyle işlem yapılmıyor.

- Borsa haftayı rekorla tamamladı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,93 artışla 12.200,95 puanla rekor seviyeden kapattı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 artarak 13.785,00 puandan tamamladı.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,2 artışla 43,0982'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 43,1400'dan işlem görüyor.

​​​​​​​Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da cari denge ile Fed'e ilişkin gelişmelerin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.300 ve 12.400 puanın direnç, 12.100 ve 12.000 puanın ise destek konumunda olduğunu bildirdi.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

16.45 Almanya, kasım cari denge