Piyasalar petrol karası

GEÇEN hafta başında İran savaşına yönelik tepkisi sınırlı olan piyasalar, saldırıların 10’uncu gününde petrol fiyatlarındaki sert artışla sarsıldı. Ortadoğu’daki çatışmaların etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı, dün sabah 114.3 dolara kadar çıkarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Seans içinde 119.5 doları da test eden Brent petrol, G-7 ülkelerinin acil rezerv toplantısı haberi sonrası 104 dolar seviyelerinde dengelendi.

ABD ve İsrail’in İran saldırıları öncesinde, şubat ayını yaklaşık yüzde 3 artışla 73.12 dolardan kapatan Brent petrol, İran’a yönelik saldırıların arz endişelerine yol açmasıyla geçen hafta başında ilk etapta 77.6 dolara çıkmış; geçen hafta toplamda ise yüzde 28’lik yükselişle 92.7 doları aşmıştı. Dün ulaştığı seviyeleri en son Rusya-Ukrayna savaşında gören Brent petrol, diğer varlık fiyatlamalarını da etkiledi. ABD’nin net enerji ihracatçı pozisyonu, doların en fazla avantaj sağlayan para birimi olmasını sağladı. Dolar endeksi dün yüzde 0.7’lik artışla 99.5’e çıkarken; güçlü dolar altını baskıladı. Türk borsası da dahil olmak üzere küresel borsalarda satış baskısı devam etti.

ALTINA DOLAR VE FAİZ BASKISI

Tüm bu gelişmelerle ons altın dün sabah yüzde 1.3’lük düşüşle 5 bin 87 dolara geriledi. Ons altın gün içinde 5 bin 15,31 dolara kadar düştü; yurtiçinde gram altın ise 7 bin 200 TL seviyelerine çekildi. Gram altın, İran savaşının başladığı 28 Şubat’ta, belirsizlik temasıyla Kapalıçarşı’da 8 bin lirayı aşmıştı. Altın fiyatlarında hem dün hem de savaş sonrası yaşanan genel düşüşte ‘güçlenen dolar’ etkili oldu. Bunun yanı sıra enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon endişelerini körüklemesi, faiz oranlarının yakın vadede düşürülme ihtimalini her geçen gün azaltıyor. Bu da altın fiyatlarını düşürüyor.

BORSALARDA SATIŞ SÜRÜYOR

Trump’ın gümrük vergilerinin yarattığı belirsizliği henüz üzerinden atamadan bir de İran savaşının etkileriyle karşı karşıya kalan küresel ekonomi, ciddi bir enflasyon riskiyle burun buruna. Çatışmaların Ortadoğu’daki diğer ülkelere de sıçraması, küresel ekonomide stagflasyonist risklerin ortaya çıkabilme ihtimalini artırdı. Hafta sonu da ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının yoğunlaşması ve İran’ın misilleme saldırıları, piyasalarda risk algısını artırmış durumda. Bu hafta da İran’a saldırıların ve bölgedeki çatışmaların ne kadar süreceğine yönelik belirsizliklerin devam etmesi, borsalarda satış baskısı yaratıyor. Dün, Borsa İstanbul’da da genele yayılan negatif seyir izlendi. Geçen hafta cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2.19 değer kaybıyla 12 bin 792,81 puandan tamamlamıştı. Dün de güne yüzde 1.49 düşüşle 12 bin 602,72 puandan başlayan endeks, gün içinde 12 bin 433,04 puana kadar geriledi. Günü ise yüzde 0.71 düşüşle 12 bin 702 puandan kapattı. Petrol fiyatlarındaki artışla birlikte yükselen enflasyonist endişeler, Avrupa borsalarını da negatif etkiledi. Avrupa borsaları haftaya satış ağırlıklı başlarken; Asya borsaları da yükselen petrol fiyatlarının, ham petrol ve doğalgaza büyük ölçüde bağımlı olan bölge ekonomilerini olumsuz etkileyebileceğine yönelik endişelerle haftanın ilk işlem gününde sert düştü.

GÖZLER G-7 TOPLANTISI VE ENFLASYONDA

KÜRESEL enerji piyasaları, hafta başında son yılların en büyük şoklarından birini yaşarken, dikkatler G-7’nin kritik rezerv toplantısına çevrildi. Ayrıca, ABD’de bu hafta açıklanacak enflasyon, büyüme ve kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verileri piyasaların odağında olacak.

DOĞALGAZ FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ

AVRUPA doğalgaz fiyatları, küresel tedarike yönelik endişelerin derinleşmesiyle haftaya yüzde 28.5 yükselişle başladı. ABD ve İsrail’in İran’a ortak saldırıları sonrası küresel enerji tedariki için stratejik önemdeki Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinin durma noktasına gelmesi ve Katar Enerji’ye (Qatar Energy) ait sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisinde üretimin durması sonrası Avrupa gaz fiyatlarındaki ralli devam ediyor. Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğalgaz ticaret noktası TTF’de, ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarından önceki 27 Şubat’ta nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı 31.95 Euro’dan kapanan doğalgaz fiyatları, saldırıların üzerinden geçen bir haftada yüzde 67 artışla 53.4 Euro’ya kadar çıktı. Avrupa’nın doğalgaz depolarındaki doluluk oranının da yüzde 30’un altına düşmesi, fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı artırıyor. Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşiyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın LNG ihracatının yüzde 93’ü Boğaz’dan geçerek uluslararası piyasalara ulaşıyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hürmüz Boğazı’nı kullanan özellikle ABD ve İsrail ile bağlantılı ticari gemilere saldırıları sonrasında Boğaz’dan geçebilen gemi sayısı 7 Mart itibarıyla sadece bir oldu, petrol veya LNG sevkiyatı ise gerçekleşmedi.