Piramidin içinde 3 bin yıl bekledi ama hala taze: Bugün yediklerimizin aynısı Sözcü Gazetesi

Mısır piramitlerindeki kazılar sırasında bulunan bal kavanozları, tarihin en ilginç keşiflerinden biri olarak kayıtlara geçti. Binlerce yıl geçmesine rağmen bu doğal tatlandırıcı, biyolojik yapısını korumayı başardı. Peki, süt birkaç günde bozulurken, et kısa sürede çürürken bal nasıl zamanın ötesine geçebiliyor?

Illinois Üniversitesi'nden entomolog May Berenbaum'un araştırmalarına göre balın en büyük sırrı su oranında saklı. Balın su oranı sadece %17-18 civarındadır. Bu rakam, bakterilerin ve mikroorganizmaların hayatta kalması için ihtiyaç duyduğu nem seviyesinin çok altındadır. Bal, içine düşen bakterinin suyunu adeta emerek onu kurutur ve yok eder.

Balın pH değeri 3,9 ile 6,1 arasındadır, yani belirgin şekilde asidiktir. Smithsonian Enstitüsü'nün raporlarına göre bu asidik ortam, balı binlerce yıl boyunca koruyan en önemli savunma hatlarından biridir. Çoğu zararlı bakteri, bu asidik çevrede saniyeler içinde etkisiz hale gelir.

Arılar, nektarı bala dönüştürürken içine "glukoz oksidaz" adlı özel bir enzim eklerler. Bu enzim balın içinde sürekli olarak az miktarda hidrojen peroksit üretilmesini sağlar. Halk arasında yaraları dezenfekte etmek için kullanılan bu madde, balın içinde doğal bir "dezenfektan" görevi görerek mantar ve küf oluşumunu tamamen engeller.

Sadece balın kimyası değil, saklandığı ortam da bu mucizeye eşlik etti. Piramitlerin içindeki düşük nem, sabit sıcaklık ve sıfıra yakın hava akımı, balın bozulmamasını destekleyen ideal bir mahzen görevi gördü. Arkeologlar tarafından bulunan antik ballar sadece kristalleşmişti (şekerlenmişti); hafifçe ısıtıldığında ise ilk günkü akışkanlığına ve lezzetine geri döndü.

Modern laboratuvarlarda yapılan testler, antik Mısır ballarının moleküler yapısının bugün sofralarımızda bulunan ballarla neredeyse aynı olduğunu kanıtladı. Bu, doğanın milyonlarca yıllık evrimsel süreçte geliştirdiği en dayanıklı gıda formülüdür.