Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş küresel piyasaları baskılıyor Sözcü Gazetesi

Küresel piyasalar, petrol fiyatlarının tekrar yükselişe geçmesi ve ABD'de enflasyona ilişkin belirsizliklerle negatif seyrederken, gözler bugün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrildi.

Orta Doğu'da devam eden çatışmalar fiyatlamalar üzerinde etkili olurken, bu durum petrol piyasasında dalgalanmalara yol açarak hisse senedi piyasalarına da olumsuz yansıyor.

Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyon beklentilerini etkilemeye devam etmesi yatırımcıların odağında bulunuyor.

Ülkelerin stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme konusunda anlaşmaya varmasına karşın Irak petrol tankerlerinin ve Umman petrol tanklarının İran tarafından saldırıya uğramasıyla petrol fiyatları tekrar sert yükseldi. Bu durum küresel piyasalarda risk algısının artmasına neden oldu.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, dün, IEA üyesi ülkelerin 400 milyon varille kurumun tarihindeki en yüksek miktarda stratejik petrol rezervinin piyasaya sürülmesi konusunda anlaşmaya vardığını bildirdi.

ABD yönetimi, Stratejik Petrol Rezervi'nden 172 milyon varil petrolün piyasaya sürüleceğini duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, 400 milyon varil rezervin, petrol fiyatlarını önemli ölçüde düşüreceğini söyledi.

Analistler, petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesinin geçici bir önlem olabileceğini belirterek, petrol fiyatlarını düşürmenin tek yolunun jeopolitik gerilimlerin azalması olduğunu ifade etti.

Enerji maliyetlerini artıran jeopolitik gerginlikler, ABD Merkez Bankasının (Fed) yol haritasındaki belirsizlikleri de artırıyor.

Öte yandan ABD yönetimi, Çin, Avrupa Birliği (AB), Meksika ve Hindistan'ın da aralarında bulunduğu 16 ekonominin imalat sektöründe yapısal aşırı kapasite ve üretime ilişkin politika ve uygulamalarına yönelik 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında soruşturma başlattı.

ABD Ticaret Temsilciliğinden (USTR) yapılan açıklamada, soruşturmayla söz konusu ekonomilerin politika ve uygulamalarının ABD'nin ticaretini olumsuz etkileyip etkilemediğinin değerlendirileceği belirtildi.

Öte yandan Trump İran'da hedef alınacak "neredeyse hiçbir şey kalmadığını belirterek, "Ne zaman bitmesini istersem o zaman bitecek." değerlendirmesini yaptı.

Diğer taraftan ABD basını, Trump yönetiminin arz sorunlarını hafifletmek amacıyla California kıyı şeridinde petrol üretiminin yeniden başlamasını sağlamak için Soğuk Savaş döneminden kalma bir yasa olan Savunma Üretim Yasası'nı devreye sokacağını aktardı.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), şubatta aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,4 ile beklentilere paralel arttı. Enflasyon yıllık bazda Mayıs 2025'ten bu yana en düşük seviyesinde kalmaya devam etti.

ABD'de açıklanan enflasyon verileri beklentiler dahilinde gerçekleşmesine karşın enerji fiyatlarındaki son sert artışların rakamlara henüz yansımadığı görülüyor.

Analistler, henüz petrol fiyatlarının etkisi yokken bile enflasyonun katı olduğunu, piyasalarda ileriki aylarda petrol fiyatları kaynaklı yükselişin etkilerinin daha belirgin olacağına dair fiyatlamaların yapıldığını söyledi.

ABD federal hükümetinin bütçe açığı da şubatta yüzde 0,2 artışla 307,5 milyar dolar oldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları artıracağına ve küresel merkez bankalarını daha şahin politikalar benimseyeceğine yönelik endişelerle, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,24'e, dolar endeksi de 99 seviyesinin üzerine çıktı.

Altının onsu, doların güçlenmesi ve petrol fiyatlarındaki yükselişlerden kaynaklı enflasyonist baskılarla yüzde 0,6 azalışla 5 bin 146 dolardan işlem görüyor.

Söz konusu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,1 artışla 97,3 dolardan işlem görüyor.

WALL STREET'TE ENDEKSLER KARIŞIK SEYRETTİ

New York borsası jeopolitik gerilimlerin ve petrol fiyatlarındaki yükselişlerin ABD'de enflasyonu hangi boyutta etkileyeceğine yönelik belirsizliklerle karışık bir seyir izledi.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,61, S&P 500 endeksi yüzde 0,8 azalırken, Nasdaq endeksi yüzde 0,8 arttı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

Kurumsal tarafta ise ABD merkezli yazılım şirketi Oracle'ın hisseleri, şirketin üç aylık finansal sonuçlarının beklentileri aşmasının ardından yüzde 9'dan fazla yükseldi.

AVRUPA BORSALARI NEGATİFE DÖNDÜ

Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve enerji arzına yönelik endişeler, Avrupa borsalarına da yansıdı.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche, Berlin'de yaptığı açıklamada, Almanya'nın stratejik petrol rezervlerinden 19,5 milyon varili serbest bırakacağını duyurdu. Bu miktar, ülkenin toplam petrol rezervlerinin yaklaşık beşte birine tekabül ediyor.

Öte yandan Almanya'da şubat ayına ilişkin TÜFE, aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 1,9 arttı. Yıllık enflasyon yüzde 2'lik hedefin altında kalsa da enerji fiyatlarındaki son sert artışların henüz rakamlara yansımadığı görülüyor.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) Orta Doğu'daki gerginliklerden dolayı faiz artırımını beklentilerden önce yapabileceği öngörülüyor. Diğer taraftan İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, ham petrol fiyatlarındaki artışın frenlenmesi için yürütülen geniş çaplı uluslararası çabaların bir parçası olarak stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürmeye hazır olduklarını bildirdi.

Avrupa Birliği (AB) kurumlarının liderleri, Rusya'ya yönelik yaptırımların gevşetilmemesi ve Rus petrolüne uygulanan tavan fiyatın kaldırılmaması gerektiğini bildirdi.

Kurumsal tarafta ise Alman lüks otomobil üreticisi Porsche, 2025 yılına ilişkin zayıf veriler paylaştı. Şirketin satış gelirleri yüzde 9,5 düşüşle 36,3 milyar euroya gerilerken, hisseleri günü yüzde 1,2 değer kaybıyla tamamladı.

Bir diğer Alman tüketim ürünleri devi Henkel, Orta Doğu'da tırmanan İran merkezli çatışmaların tedarik zinciri ve maliyetler üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle 2026 satış ve kar öngörülerini aşağı yönlü revize etti. Bu gelişmenin ardından şirketin hisseleri yüzde 3,5 geriledi.

Almanya'nın savunma sanayi devi Rheinmetall, sipariş defterinin 64 milyar euro ile rekor seviyeye ulaştığını duyurmasına rağmen, hisselerinde sert düşüş yaşandı. Yatırımcıların yüksek seviyelerden "kar realizasyonu" yapmasıyla şirket hisseleri yüzde 8 değer kaybetti.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,37, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,56, Fransa'da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,19 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

ASYA BORSALARI SATICILI SEYRETTİ

Asya borsaları da Orta Doğu'da devam eden çatışmaların enerji fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açmasıyla negatif seyrediyor.

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, dün Orta Doğu'daki gerilimin petrol fiyatlarında sert artışa yol açabileceği endişesiyle ülkenin petrol rezervlerinin kullanılmaya başlanacağını açıklamıştı.

Bu kapsamda ilk olarak özel sektörün elinde bulunan 15 günlük petrol rezervinin, ardından da hükümetin kontrolündeki 30 günlük petrol rezervinin piyasaya sunulacağını belirten Takaiçi, kararın IEA ile koordinasyon beklenmeden uygulanacağını ifade etmişti.

Güney Kore hükümeti de IEA'nın yükselen petrol fiyatlarını düşürmek için koordineli petrol rezervi salımı önerisiyle ilgili görüşmelere "yakından dahil olduğunu" bildirmişti.

Dolar/yen paritesi de petrol fiyatlarının yükselmesiyle 159 seviyesine çıktı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1 değer kaybetti.

BIST 100 GÜNÜ YÜKSELİŞLE KAPATTI

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,19 değer kazanarak 13.200,38 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,24 azalışla 15.460,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 44,0826'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,1150'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı, ödemeler dengesi, para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesi, işsizlik maaşı başvuruları, konut başlangıçları ve inşaat izinlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.300 ve 13.400 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, mart ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 30 oldu. Öte yandan ekonomistler, cari işlemler hesabının ocak ayında 5 milyar 186 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Ekonomistler, cari işlemler hesabının 2026 yılında ise 32 milyar 990 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, ocak ayı cari işlemler dengesi

14.00 Türkiye, TCMB’nin faiz kararı

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, ocak ayı dış ticaret dengesi

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

15.30 ABD, ocak ayı konut başlangıçları

15.30 ABD, ocak ayı inşaat izinleri