Petrol 100 doları geçti! Dünyanın dört bir yanında protestolar başladı

Petrolün varil fiyatının 100 doların üzerine çıkması küresel enerji piyasalarının ötesine geçerek doğrudan günlük yaşamı etkilemeye başladı. Enerji arzında yaşanan daralma, ulaşım ve elektrik maliyetlerini artırırken özellikle enerji ithalatına bağımlı gelişmekte olan ekonomilerde baskı daha sert hissediliyor.

SURİYE'DE AKARYAKIT ZAMMI SOKAĞA TAŞTI

En büyük protestolardan bazıları Suriye'de yaşandı. Hükümetin motorin fiyatını geçici olarak yaklaşık yüzde 40 artırarak litre başına 175 Suriye pounduna çıkarması, benzin fiyatına ise yüzde 25'in üzerinde zam yapması tepkilere neden oldu.

Göstericiler lastik yakarak bazı yolları trafiğe kapattı. Hasake-Deyrizor kara yolu da protestoların yaşandığı noktalar arasında yer aldı. Suriye yönetimi ise fiyat artışını küresel akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş ve Banyas Rafinerisi'ndeki bakım çalışmaları nedeniyle ithalata bağımlılığın artmasına bağladı.

ENDONEZYA'DA KITLIK VE KARNE UYGULAMASI

Endonezya'da ise akaryakıt sıkıntısı, elektrik kesintileri ve karne uygulamaları tepkiye yol açtı. Güney Sulawesi'deki Makassar'da benzin ve yemeklik gaz sıkıntısı yaşandığı bildirildi.

Taksi şoförleri, araç plakalarının tek veya çift numaralı olmasına göre uygulanan akaryakıt kısıtlamasını protesto etti. Yogyakarta'da da öğrenciler yükselen yakıt fiyatlarına karşı gösteriler düzenledi.

FİLİPİNLER'DE ŞOFÖRLER GREVE ÇIKTI

Filipinler'de art arda gelen akaryakıt zamlarının ardından ulaşım çalışanları greve gitti. Şoförler hükümetten sübvansiyon verilmesini ve akaryakıt vergilerinin kaldırılmasını talep etti.

Yükselen maliyetlerin kazançlarının giderek daha büyük bölümünü eritmesi nedeniyle otobüs ve araç paylaşım uygulamalarında çalışan sürücüler de protestolara katıldı. Manila Körfezi çevresindeki bazı balıkçıların ise teknelerine yakıt alamadıkları için denize açılamadığı bildirildi.

Komşu Vietnam'da da araç çağırma uygulamalarında çalışan sürücüler yükselen yakıt maliyetlerine karşı boykot çağrısı yaptı.

BANGLADEŞ'TE FABRİKALAR ÜRETİME ARA VERDİ

Tükettiği petrolün yüzde 90'ından fazlasını ithal eden Bangladeş'te enerji krizi sanayi üretimini de vurdu.

Elektrik sıkıntısı nedeniyle enerji kullanımında kısıtlamaya gidilirken bazı hazır giyim fabrikaları geçici olarak üretimi durdurmak zorunda kaldı. Gaz sıkıntısı nedeniyle dizel kullanımına yönelen işletmeler bu kez de yükselen motorin fiyatlarıyla karşı karşıya kaldı. Gazipur'daki bir fabrikada elektrik kesintilerinin günde dört veya beş kez yaşandığı aktarıldı.

SRI LANKA'DA AKARYAKIT TEDARİKİ KISITLANDI

Sri Lanka'da akaryakıt dağıtıcıları yeni fiyat artışları beklentisi nedeniyle tedariki sınırlandırmaya başladı. Yetkililer devlet tarafından belirlenen akaryakıt fiyatlarının artırılması ile sübvansiyon uygulanması seçeneklerini değerlendiriyor.

Yüksek borç yükü nedeniyle hükümetin tüketiciyi desteklemek için atacağı adımların kamu maliyesi üzerinde yeni bir baskı yaratabileceğine dikkat çekiliyor.

PAKİSTAN'DAN LİTRE BAŞINA 100 RUPİ DESTEK

Pakistan yönetimi ise yükselen fiyatların vatandaş üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla motosikletler, çekçekler ve küçük otomobiller için litre başına 100 rupi sübvansiyon açıklama yoluna gitti.

Kararın yüksek akaryakıt fiyatları ve petrol vergisine yönelik protestoların ardından gelmesi, enerji krizinin hükümetler üzerindeki baskısını ortaya koydu.

NEPAL'DE ÖĞRENCİLER SOKAĞA ÇIKTI

Nepal'in başkenti Katmandu'da öğrenciler yemeklik gaz sıkıntısını protesto etti. Göstericiler, yükselen yaşam maliyetlerinin hane halkı üzerindeki yükünün giderek ağırlaşması nedeniyle hükümetten önlem almasını istedi.

GUATEMALA'DA YOLLAR KAPATILDI

Krizin etkileri Latin Amerika'ya da ulaştı. Guatemala'da kamyon şoförleri ve diğer protestocular bazı kara yollarını kapattı. Yerli gruplar ve ulaşım çalışanları da başkentte yürüyüş düzenleyerek hükümetten müdahale talep etti.

Ülke Kongresi'nde akaryakıt fiyatlarının yıl sonuna kadar sınırlandırılmasını öngören bir düzenleme değerlendiriliyor. Plan kapsamında fiyatların belirlenen tavanı aşması halinde aradaki farkın devlet desteğiyle karşılanması gündemde.

AVRUPA'DA DA TANSİYON YÜKSELDİ

Akaryakıt fiyatlarına yönelik tepkiler Avrupa'da da kendisini gösterdi. Portekiz'de sürücüler araçlarıyla yavaş ilerleme eylemleri düzenlerken Espinho'daki göstericiler Başbakan Luís Montenegro'nun evine doğru yürüdü.

Hükümet, yük taşımacılığı yapan şirketler, taksiciler, itfaiyeciler ve sosyal sektör için destek tedbirleri açıkladı.

FRANSA'DA BALIKÇILAR AKARYAKIT DEPOSUNU ABLUKAYA ALDI

Fransa'nın güneyinde ise yaklaşık 50 balıkçı, Fos-sur-Mer'deki büyük bir akaryakıt deposunun girişini kapattı. Protestocular ile polis arasında kısa süreli arbede yaşandı.

Yerel yönetim, balıkçılık sektörünün ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu ve merkezi hükümetten güçlü bir müdahale beklendiğini açıkladı.

HÜKÜMETLER İKİ SEÇENEK ARASINDA KALDI

Petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalması halinde krizin daha geniş bir ekonomik soruna dönüşebileceğine dikkat çekiliyor. Dizel; kamyonlardan otobüslere, balıkçı teknelerinden tarım makinelerine ve fabrikalara kadar ekonominin birçok alanında kullanılıyor. Bu nedenle akaryakıttaki yükseliş kısa sürede gıda, ulaşım ve diğer temel ihtiyaçların fiyatlarına yansıyabiliyor.

Hükümetlerin önünde ise zorlu iki seçenek bulunuyor. Sübvansiyon, vergi indirimi veya fiyat tavanlarıyla tüketiciyi korumak kamu maliyesinin yükünü artırırken, fiyat artışlarını doğrudan vatandaşa yansıtmak enflasyonu ve toplumsal tepkiyi büyütebiliyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş böylece küresel bir enerji krizinden hayat pahalılığı sorununa dönüşüyor.