Personel hissesine vergi teşviki: Elde tutma zorunluluğunda süre kısaltıldı

Teknoloji şirketlerinin kuruluş ve gelişim aşamasında şirketten personele hisse verilmesi dünyada çok yaygın bir uygulama. Özellikle kritik pozisyonlarda görev yapan personel bu yolla hem ödüllendiriliyor hem de şirkete sadakati sağlanıyor.

Türkiye de 2024 yılında teknogirişim şirketleri için benzer bir uygulama başlattı. Geçen ay çıkan varlık barışı kanununa konulan bir maddeyle uygulamanın kapsamı genişletildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı da cumartesi günü yürürlüğe girmek üzere yayımladığı tebliğ ile uygulamaya açıklık getirdi.

Gelir Vergisi Kanunu’na göre, çalışanlara sağlanan her türlü menfaat ücret kabul edilir. Teknogirişim şirketi çalışanlarına bedelsiz veya indirimli olarak verilen hisse senetleri de ücret sayılmakla birlikte vergi istisnası uygulanıyor.

Daha önce hisse senetlerinin verildiği tarihteki rayiç değerin çalışanın bir yıllık brüt ücreti tutarına kadar kısmı için sağlanan vergi istisnası, bir yıllık brüt ücretin iki katına çıkartıldı. Örneğin, brüt ücreti 100 bin TL olan bir çalışana verilen hisse senetlerinin daha önce 1 milyon 200 bin liraya kadar olan kısmı vergiden istisna tutulurken, artık 2 milyon 400 bin liraya kadar kısmı vergiden istisna edilecek.

İstisna tutulan verginin geri alınmaması için hisse senedinin elde tutulması gerekiyor. Daha önce hisse senetlerinin 3 yıldan erken satılması halinde istisna tutulan verginin tamamı gecikme faizi ile birlikte işverenden tahsil ediliyor iken bu süre 2 yıla indirildi. Personel hisseleri 2 yıldan önce satarsa, istisna tutulan verginin tamamı işverenden gecikme faiziyle birlikte alınacak.

Hisse senedinin 3 ile 4 yıl içinde elden çıkartılması halinde istisna uygulanan verginin yüzde 75’i, 5 ile 6 yıl için içinde elden çıkartılması halinde yüzde 25’i işverenden geri alınacak. Daha önce bu süreler sırasıyla 4 – 6 yıl, ve 7 – 12 yıl olarak uygulanıyordu. Hissenin 12. yılda elden çıkartılması halinde de verginin yüzde 25’i geri alınacak idi. Yeni düzenlemeyle hisselerin 6 yıl dolduktan sonra elden çıkartılması halinde vergi iadesi söz konusu olmayacak.

Aylık brüt ücreti 100 bin TL olan çalışana 2026 yılında 3 milyon liralık hisse verilirse, hisselerin 2 milyon 400 bin liralık kısmına vergi istisnası uygulanacak. Aşan 600 bin liralık kısım net ücret kabul edilecek. Bunun brütü üzerinden gelir vergisi ödenecek.

İşçinin yıl içinde aldığı ara zamlar ile fazla çalışma ve diğer adlar altında yapılan ödemeler de brüt ücret hesabında dikkate alınacak. Bu şekilde yıl içinde yapılan ödemelere dayanarak yıl sonunda geriye dönük düzeltme yapılacak.

Örneğimizden devam edersek, temmuz ayında hisse senedi verilen personelin ocak – haziran döneminde aylık ortalama ücreti 100 bin TL iken temmuz ayında 2 milyon 400 bin liralık kısım için vergi istisnası uygulanacak, aşan kısmın vergisi alınacak. Ancak, temmuz ayında ücrete yüzde 20 zam almışsa bu durumda aradaki fark nedeniyle istisna uygulanacak tutar 2 milyon 640 bin liraya yükseleceğinden, 240 bin liralık kısım için ödenmiş olan vergi iade olacak.

İşçinin hisseyi devraldıktan sonra işten ayrılması ya da vefatı halinde de elde tutma süresine uyulması gerekecek. İşten ayrılan işçinin veya vefat eden işçinin mirasçılarının hisseyi 6 yıldan önce satması halinde, elden çıkarma süresine göre istisna edilen vergi geri alınacak.