Perakendede aylık toparlama yılı kurtaramadı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), Mart 2026 dönemine ilişkin Perakende Güven Endeksi verilerini açıkladı. Endeks, bir önceki aya göre 10,5 puanlık bir artışla -4,6 puan seviyesine çıksa da bu "bahar havası" yıllık verilerdeki büyük yıkımı gizlemeye yetmedi.

Aylık bazdaki kıpırdanmaya rağmen endekse bakıldığında, geçen yılın Mart ayına göre tam 12,6 puan daha aşağıda kalarak piyasadaki kırılganlık sürdü.

Haberin detaylarındaki en çarpıcı veri, işlerin geçen yılın aynı dönemine göre kıyaslandığı noktada ortaya çıktı. İşlerin geçen yıla göre durumuna ilişkin değerlendirmeler Mart 2026’da -41 puan seviyesinde çakılı kaldı. Bu rakam, Şubat ayına göre bir toparlanma gibi sunulsa da geçen yılın aynı ayına göre 45,9 puanlık korkunç bir gerilemeye işaret ediyor.

Ankete katılan her 100 esnaftan 63’ü işlerinde düşüş yaşandığını belirtirken, işlerin arttığını söyleyenlerin oranı yüzde 22’de kaldı. Bu veri, çarşı pazarda çarkların geçen yıla göre çok daha yavaş döndüğünü ve halkın tüketimden elini çektiğini gösteriyor.

Sektörel bazda bakıldığında zayıflığın "hayatın merkezinde" olduğu görülüyor. Lüks harcama kalemlerinden ziyade, milyonları doğrudan ilgilendiren şu sektörlerde görünüm oldukça karamsar:

Yiyecek, içecek ve tütün ürünleri

Tekstil, hazır giyim ve ayakkabı

Mobilya ve ev içi kullanım ürünleri

Elektrikli ev aletleri

Bu sektörlerdeki zayıflık, ücretli çalışanların ve emeklilerin sadece gıda ve giyim gibi en temel harcamalarını bile kısmak zorunda kaldığını belgeliyor.

Türkiye’nin perakende güvenindeki yıllık kaybı, uluslararası piyasalarla kıyaslandığında durumun vahameti daha da netleşiyor. Avrupa Birliği (AB-27) Perakende Güven Endeksi Mart 2026’da -5,6 puan olurken; Türkiye’nin perakende güvenindeki yıllık değişim hem AB-27 hem de Euro Bölgesi ortalamalarının çok altında kalarak negatif ayrıştı.

Perakende güvenindeki değişim bölgelere göre de farklılık gösterdi. Ortadoğu Anadolu ve Orta Anadolu gibi bölgelerde değişim ortalamanın üzerinde kalırken; Türkiye ekonomisinin kalbi sayılan İstanbul, Ege, Batı Anadolu ve Marmara bölgelerinde görünüm çok daha sınırlı ve zayıf kaldı.