Pastanın kaymağını zenginler yiyor, bize kırıntısı kalıyor: ABD borsasında şirket sayısı yarı yarıya eridi Sözcü Gazetesi

Küresel finans dünyasında son birkaç 10 yıldır sessizce ilerleyen bir trend, yatırım haritasını yeniden çiziyor ve ne yazık ki bu haritada küçük yatırımcıya ayrılan alan giderek daralıyor. "Daha uzun süre özel kalma" olarak adlandırılan bu eğilim, şirketlerin halka arz edilip borsaya girmek için eskiye kıyasla çok daha uzun süre beklemesi anlamına geliyor. 
Dagens PS ekonomi muhabiri David Ingnäs'a göre bu durum, dünya genelindeki bireysel yatırımcılarda endişe verici bir tablo ortaya koyuyor.

İstatistikler de borsadaki değişimin ne kadar dramatik olduğunu kanıtlar nitelikte. 

Yaklaşık 15 yıl önce bir şirketin kurulduktan sonra borsaya açılma süresi ortalama altı yılken, bugün bu süre 14 yıla kadar çıkmış durumda. Daha da çarpıcı olanı, istatistiklerin kapsadığı ABD borsalarında işlem gören şirket sayısının yirmi yıl öncesine göre yarı yarıya azalmış olması. Bu veriler, küçük yatırımcının parasını yatırabileceği şirket havuzunun kuruduğunu ve şirketlerin en hızlı büyüdükleri o "gençlik" dönemlerini borsadan uzakta geçirdiklerini gösteriyor.

Bu kaçışın arkasında birkaç temel neden yatıyor. Artık şirketler, borsanın ağır bürokrasisiyle uğraşmadan, girişim sermayesi ve özel fonlar aracılığıyla ihtiyaç duydukları paraya kolayca ulaşabiliyor. 

Varlık yönetim uzmanı Alan Coffey'in belirttiği gibi, dijitalleşme sayesinde artık bir kafeden bile devasa çok uluslu şirketler kurulabiliyor ve bunun için borsaya girip sermaye toplamaya gerek kalmıyor. Şirketler için büyük bir özgürlük olan bu durum, küçük yatırımcı içinse fırsatların kapalı kapılar ardında kalması demek.

David Ingnäs, bu kaybın boyutunu anlatmak için teknoloji devi Nvidia örneğini veriyor. Nvidia, kurulduktan sadece altı yıl sonra, 1999 yılında halka arz edilmişti. O günden bu yana hisseleri yüzde 478.000'den fazla değer kazandı ve bu devasa servet artışından, zamanında hisse alan sıradan vatandaşlar da yararlanabildi. Ancak bugünkü trendle yeni bir Nvidia'nın borsaya gelmesi çok daha uzun sürecek.

Risk şu ki; küçük yatırımcılar artık sadece büyüme patlamasını özel fonlarla yaşamış, doygunluğa ulaşmış "olgun" şirketlere yatırım yapmak zorunda kalacak. Bu şirketler yine kazandırabilir ama pastanın en büyük dilimi çoktan başkaları tarafından yenmiş olacak.