Paramız faize mi gidiyor?

Ekonomiden yansıyan son veriler dalgalı seyrin sürdüğünü gösteriyor. 2026 yılı merkezi yönetim bütçesi, 16,2 trilyon liralık gelir öngörüsüne karşılık 18,9 trilyon liralık gider ve 2,7 trilyon liralık açık hedefiyle Meclis’ten geçti. Ancak piyasa aktörleri, artan faiz yükü ve iç talep baskısı nedeniyle bütçe açığının öngörülenden daha yüksek gerçekleşebileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan bütçedeki faiz ödemeleri de dikkat çekici bir tablo çiziyor. İlk 9 ayda faiz ödemeleri, geçen yıla göre yüzde 82 artışla bir trilyon 662 milyar lirayı aştı. Bu yıl bütçede faiz giderlerinin payı yüzde 16’yı geçerken, her 100 liralık vergi gelirinin 21,4 lirası yalnızca faiz ödemelerine ayrıldı. 

İş dünyası, yurtiçi ve yurtdışı gelişmeleri yakından izlemeye devam ederken, bütçe açıkları ve faiz kararlarının önümüzdeki dönemin belirleyici unsurları olacağı belirtiliyor.  İPOTEKLİ SATIŞLAR ARTIYOR

Merkez Bankası verileri ise rezervlerde belirgin bir artış olduğunu gösteriyor. 10 Ekim haftasında toplam rezervler, bir önceki haftaya göre yaklaşık 3 milyar 518 milyon dolar artarak 186,2 milyar dolardan 189,7 milyar dolara yükseldi. Özellikle altın rezervlerindeki artış, finansal dengelerin korunmasında ciddi bir destek sağlamaya devam ediyor. Gayrimenkul piyasası da hareketli seyrini sürdürüyor. Türkiye genelinde konut satışları, Eylül ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,9 artarak 150 bin 657 oldu. Ocak-Eylül döneminde satışlar yüzde 19,2 artışla bir  milyon 128 bin 727’ye ulaştı.

Konut Fiyat Endeksi, eylül ayında aylık bazda yüzde 1,7, yıllık bazda yüzde 32,2 yükseldi. Reel olarak ise fiyatlarda yüzde 0,8 düşüş kaydedilerek, konut fiyatlarında 20 aylık düşüş serisi devam etti. Özellikle ipotekli konut satışları dikkat çekerken; Ocak-Eylül dönemindeki ipotekli satışlar yüzde 76 artışla 162 bin 493’e ulaştı. Yüksek faiz ve sınırlı kredi imkanlarına rağmen bu artış, konut talebinin finansal araçlarla desteklendiği şeklinde yorumlanıyor.

ENFLASYON ARTACAK MI?

Piyasalarda tüketici harcamaları ve enflasyon verileri de dikkatle izleniyor. 13 haftalık ortalama kart harcamalarının yıllık artışı 10 Ekim itibarıyla yüzde 51,4 seviyesinde gerçekleşti. Bu artış oranı, resmi enflasyonun oldukça üzerinde seyrediyor. Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre, cari yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 31,77’ye yükselirken, 12 ay sonrası beklenti yüzde 23,26 ve 24 ay sonrası yüzde 17,36 olarak kaydedildi. Özellikle 12 ve 24 ay sonrası beklentilerde ilk kez uzun bir süre sonra yukarı yönlü bozulma görülmesi, dezenflasyon programı için risk unsuru olarak değerlendiriliyor.

Analistler, 2026 bütçesi için, "Artan faiz yükü, yükselen enflasyon beklentileri, konut piyasasındaki hareketlilik ve rezerv artışları ile birlikte ekonominin karmaşık seyrini yansıtıyor" diyorlar.  KARMAŞIK SEYİR SÜRECEK Mİ? 

Bütçe dengelerini desteklemek için hazırlanan torba teklif de öne çıkıyor. Vergi ve harç artışlarının yanı sıra istisnaların daraltılmasıyla bütçeye sağlanacak ek kaynağın büyüklüğü 200 milyar TL olarak öngörülüyor. Bu kaynağın yaklaşık 97,6 milyar TL’si işveren prim teşviklerinin düşürülmesinden gelecek. İşverenler açısından ek maliyetler, ekonomik aktiviteyi ve istihdamı etkileme potansiyeline sahip. 

[email protected]. 

Kaynak: Web Özel