ÖZLEM DOĞANER MB faizi ne kadar düşürür?

Kasım enflasyonunun aylık % 0.87 ile beklentilerin oldukça altında gelmesi, yıllık enflasyonu 48 ayın en düşük seviyesi olan % 31.07'ye çekti. Çekirdek göstergelerdeki gevşeme, kira enflasyonundaki düşüş ve üretici fiyatlarındaki ılımlı görünüm, dezenflasyon sürecini güçlendirdi.
Bu tablo, Merkez Bankası'nın 11 Aralık'taki faiz kararını nasıl etkileyecek? Analistler, fiyat baskılarındaki belirgin zayıflama ve iç talepteki yumuşamayı gerekçe göstererek 150- 200 baz puanlık yeni bir indirimin olası olduğunu belirtiyor.
Kasım verileri, MB'nin kontrollü gevşeme adımlarını sürdürmesi için uygun zeminin korunduğunu ortaya koyuyor. Şimdi kritik konu beklentilerde iyileşmeyi sağlamak olacak. Doğrusu MB'nin bundan sonra para politikasında iletişimin daha fazla öne çıkacağı bir yıl olmasını bekliyorum.

***

TÜRKİYE, NATO VE COP31 ZİRVELERİNE HAZIR MI?
2025'i geride bırakırken tablo net: Jeopolitik risklere, bölgesel gerilimlere, kur baskısına rağmen Türkiye turizmi yılı yine güçlü kapatıyor. 60 milyon turist hedefinin yakalanması, 55 milyar dolar bandındaki gelir ve yılın ilk yarısındaki olumsuzluklara rağmen 3. çeyrekten itibaren hızlanan talep, sektörün dayanıklılığını gösteriyor. Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği Başkanı Oya Narin'in sözleri de bu resmi doğruluyor: "2025 zorlu görünüyordu ama sektör krizleri hızla aşmayı yine başardı."
Ancak 2026'da daha çetin bir rekabet bizi bekliyor. İspanya'nın devreye aldığı yenileme fonları, İtalya ve Çin'in agresif pazarlama yatırımları ve WTTC'nin 2035 için öngördüğü 11 trilyon dolarlık turizm hacmi, Türkiye'nin yeni bir büyüme hamlesine ihtiyacını ortaya koyuyor. TTYD'nin vurguladığı "3. Turizm Hamlesi" tam da bu nedenle önemli.
Bu hamlenin en kritik sac ayaklarından biri de TTYD'nin ilk kez açıkladığı Konaklama Sektöründe İstihdam Raporu. Veriler oldukça çarpıcı:
Sektörde kayıt dışı istihdam % 4.2'ye düşmüş durumda.
Konaklama istihdam endeksi 2009'da 57.8 iken 2023'te 131.7'ye çıktı.
Çalışanların % 76'sı turizm dışında bir alandan geliyor.
Mevsimsellik nedeniyle pek çok tesiste yılın yalnızca 6–7 ayı tam kapasite istihdam sağlanabiliyor.
Bu tablo, turizmin Türkiye'de en kayıtlı ve en hızlı toparlanan sektörlerden biri olduğunu gösterirken, nitelikli insan kaynağı açığının da büyüyerek devam ettiğini ortaya koyuyor. Lojman sorunu, eğitim süreçlerinin uzunluğu ve kalıcı istihdam teşviklerinin yetersizliği önümüzdeki dönemin en kritik kırılganlıkları.
2026'ya girerken sektör yalnızca turistik talebe değil, iki büyük sınava da hazırlanıyor: NATO Zirvesi ve COP31. Bu dev organizasyonlar Türkiye'nin konaklama kapasitesini, şehir lojistiğini, kültür-sanat altyapısını ve güvenlik organizasyonunu eş zamanlı test edecek. İstanbul'un kongre turizminde 2015'e kadar sahip olduğu "dünya ilk 6" pozisyonuna yeniden yaklaşması, Antalya Havalimanı'nın 50 uçaklık yeni park alanıyla bir HUB'a dönüşmesi ve yılın 12 ayına yayılan etkinlik takvimi bu süreci destekleyecek unsurlar.
Ancak gelir artışının anahtarı sadece sayılar değil. Kültür, gastronomi, wellness, ileri yaş bakımı ve deneyim ekonomisi gibi yüksek harcama gruplarının güçlendirilmesi gerekiyor. Küresel wellness pazarının 5 trilyon dolar olduğu düşünülürse, Türkiye'nin bu alanda alabileceği pay çok daha yüksek.
Sonuç olarak Türkiye 2026'ya sağlam bir performansla giriyor ama bu, durmak değil hızlanmak zamanı. Doğru eğitim modeli, lojman yatırımları, kalıcı istihdam teşvikleri ve kültür-sanat odaklı yeni bir büyüme vizyonu, Türkiye'yi yalnızca NATO ve COP31 sürecine değil, 2035'in turizm yarışına da hazırlayacak.